Lớn lên cùng bát cơm độn sắn và nước gừng, Hờ Thị May nỗ lực trở thành thợ làm bánh tại Hà Nội để gánh vác kinh tế, nuôi bố mẹ và 7 người em ăn học.
Một buổi sáng tháng 8, hội trường của Trung tâm dạy nghề KOTO tại Bắc Ninh lặng đi khi Hờ Thị May, 26 tuổi, đứng lên bục phát biểu. Không còn là cô gái dân tộc Mông rụt rè 7 năm trước, May kể lại cuộc đời mình từ những bữa cơm chan nước gừng trên núi đến người thợ làm bánh tại một nhà hàng sang trọng giữa Thủ đô.
May là con cả trong gia đình 10 người ở bản Pú Xi, xã Mường Mủn, tỉnh Điện Biên. Tuổi thơ của cô gắn liền với những bữa cơm độn sắn bào. Những ngày giáp hạt, thức ăn chỉ là cơm chan nước lọc với gừng ngâm muối.
Trong ký ức của cô gái Mông, người mẹ ốm yếu chưa từng được đi viện, lúc nào cũng thức khuya dậy sớm quần quật băm bèo, thái lá khoai cho lợn gà, rồi lại cắm mặt trên nương.
May có 7 đứa em. Từ ngày 3-4 tuổi, May đã cõng em quanh nhà, quanh xóm. Lớn hơn, cô cõng em xuống chợ huyện. Những trưa nắng gắt hay mưa dầm dề, May địu đứa em nhỏ xíu trên lưng, chân bấm xuống bùn đất, lê bước 5-6 cây số đường đèo ra chợ bán hàng cùng mẹ. "Tôi không nhớ mình đã bán những gì, nhưng nhớ rất rõ cảm giác cõng một đứa em trên lưng", May nói.
Hờ Thị May lên nương làm rẫy với gia đình tại bản Pú Xi, xã Mường Mủn, tỉnh Điện Biên. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Hình ảnh những người mẹ, người chị quẩn quanh, hy sinh cả đời ở bản làng đã ghim vào đầu cô một ý nghĩ rằng phải cố học để tìm kiếm một cuộc sống khác.
Cuối năm lớp 12, do gia đình không đủ điều kiện đóng học phí đại học, May được giới thiệu khóa đào tạo hai năm miễn phí của KOTO - một doanh nghiệp xã hội hỗ trợ thanh thiếu niên khó khăn. Khóa học đài thọ chi phí chuyên môn và tiếng Anh giao tiếp để lấy chứng chỉ nghề quốc tế.
Ngày May trúng tuyển, bà Sùng Thị Sai, 46 tuổi, mẹ của May đưa con số tiền vừa đủ mua vé xe khách. "Cố gắng học và sống tử tế để không khổ như bố mẹ", bà nói.
Tháng 7/2019, May gia nhập lớp K35. Thời gian đầu, cô e ngại khi tiếp xúc với thiết bị bếp hiện đại, sợ phát biểu và giao tiếp bằng tiếng Anh. Tuy nhiên, môi trường không phân biệt vùng miền giúp cô dần tự tin hơn.
Quá trình học bị gián đoạn do dịch Covid-19, nhưng May vẫn hoàn thành chứng chỉ "Học viên xuất sắc" và giành giải ba cuộc thi làm bánh của cơ sở đào tạo. Cô cũng được thực tập tại khách sạn 5 sao ở Hà Nội và đi ngoại khóa tại miền Trung. "Tôi nhận ra rằng thế giới bên ngoài quê mình rộng lớn và tôi cũng có thể là một phần của thế giới đó", cô gái nói.
Hờ Thị May, một thợ làm bánh Âu trong nhà hàng ở khu vực Hồ Tây, Hà Nội tháng 8/2026. Ảnh: Ngọc Anh
Tốt nghiệp, May làm thợ bánh Âu tại một cửa hàng ở khu vực Hồ Tây (Hà Nội). Ngay từ tháng lương đầu tiên, cô bắt đầu gửi tiền về nhà. Khi bố mẹ ốm đau hoặc các em cần học phí, May trích đến 2/3 thu nhập để hỗ trợ. Nhờ đó, mẹ cô không còn phải đi hái rau dại bán.
Sự tự chủ của May trở thành động lực cho các em. Cô cho biết những người em ở quê hiện đã tự đặt ra mục tiêu trở thành thợ sửa ôtô, giáo viên và nhà quay phim.
Hiện tại, May ấp ủ dự định mở một tiệm bánh riêng. Tuy nhiên, cô xác định việc gánh vác kinh tế gia đình là ưu tiên hàng đầu, dù điều này có thể khiến mục tiêu cá nhân chậm lại.
"Sống cách nhà 500 km không tránh khỏi những lúc lạc lõng, nhưng tôi luôn tự nhắc bản thân phải tiến về phía trước", cô nói
Phan Dương
Một buổi sáng tháng 8, hội trường Trung tâm dạy nghề KOTO tại Bắc Ninh lặng đi khi Hờ Thị May, 26 tuổi, bước lên bục kể chuyện đời mình.
Bảy năm trước, cô gái Mông ấy còn rụt rè, nay đã trở thành thợ làm bánh Âu tại một nhà hàng sang trọng giữa Hà Nội.
Từ những bữa cơm chan nước gừng trên núi đến căn bếp hiện đại, hành trình của May gắn với quyết tâm thoát nghèo và chăm lo cho bảy người em.
May là con cả trong gia đình mười người tại bản Pú Xi, xã Mường Mủn, tỉnh Điện Biên, nơi tuổi thơ cô gắn với những ngày thiếu thốn.
Những bữa cơm thường được độn sắn bào, còn mùa giáp hạt, cả nhà chỉ ăn cơm chan nước lọc cùng gừng ngâm muối.
Người mẹ ốm yếu chưa từng được đi viện vẫn ngày ngày thức khuya dậy sớm, băm bèo, thái lá khoai cho vật nuôi rồi lên nương làm rẫy.
Từ khi mới ba hoặc bốn tuổi, May đã biết cõng em quanh nhà, quanh xóm, sớm đảm nhận phần việc vốn quá nặng với một đứa trẻ.
Khi lớn hơn, cô địu em xuống chợ huyện, cùng mẹ đi bộ qua những cung đường đèo dài năm đến sáu cây số.
Giữa trưa nắng gắt hoặc những ngày mưa dầm, đôi chân May vẫn bấm xuống bùn đất, lê bước với đứa trẻ nhỏ trên lưng.
May không nhớ rõ ngày ấy gia đình bán những mặt hàng gì, nhưng cô nhớ rất rõ cảm giác cõng một người em suốt chặng đường đến chợ.
Hình ảnh những người mẹ, người chị quanh năm hy sinh ở bản làng khiến cô sớm hiểu rằng cuộc sống của mình cần một hướng đi khác.
Cô tự nhủ phải cố học, bởi tri thức có thể giúp bản thân tìm kiếm tương lai rộng mở hơn những gì từng nhìn thấy trên núi.
Cuối năm lớp 12, gia đình không đủ tiền đóng học phí đại học, May được giới thiệu khóa đào tạo hai năm miễn phí của KOTO.
Đây là doanh nghiệp xã hội hỗ trợ thanh thiếu niên khó khăn, đồng thời đào tạo chuyên môn, tiếng Anh giao tiếp và cấp chứng chỉ nghề quốc tế.
Ngày con trúng tuyển, bà Sùng Thị Sai, 46 tuổi, chỉ đưa May số tiền vừa đủ mua vé xe khách, rồi dặn con học tập, sống tử tế.
Tháng 7/2019, May gia nhập lớp K35, nhưng những ngày đầu cô e ngại trước thiết bị bếp hiện đại và sợ giao tiếp bằng tiếng Anh.
Môi trường học tập không phân biệt vùng miền dần giúp cô cởi mở, tự tin hơn, dù quá trình đào tạo từng bị gián đoạn vì dịch Covid-19.
May vẫn hoàn thành khóa học với chứng nhận “Học viên xuất sắc”, đồng thời giành giải ba trong cuộc thi làm bánh của cơ sở đào tạo.
Cô còn được thực tập tại một khách sạn năm sao ở Hà Nội và tham gia chuyến ngoại khóa tại miền Trung, những trải nghiệm mở rộng thế giới quan.
May nhận ra thế giới bên ngoài quê nhà rộng lớn, đồng thời hiểu rằng một cô gái dân tộc Mông như mình cũng có thể góp mặt.
Sau tốt nghiệp, cô làm thợ bánh Âu tại một cửa hàng ở khu vực Hồ Tây, Hà Nội, bắt đầu cuộc sống cách quê khoảng 500 km.
Ngay từ tháng lương đầu tiên, May đã gửi tiền về nhà, nhiều lần trích đến hai phần ba thu nhập để lo thuốc men và học phí cho các em.
Nhờ khoản hỗ trợ ấy, mẹ cô không còn phải đi hái rau dại đem bán, còn những người em bắt đầu nuôi dưỡng mục tiêu riêng cho tương lai.
Có em muốn trở thành thợ sửa ôtô, có em hướng tới nghề giáo viên, người khác lại mơ làm nhà quay phim, theo lời May kể với VnExpress.
Hiện May ấp ủ kế hoạch mở một tiệm bánh riêng, nơi cô có thể tự chủ hơn và phát triển nghề nghiệp sau nhiều năm tích lũy kinh nghiệm.
Tuy vậy, cô xác định trách nhiệm kinh tế với gia đình vẫn là ưu tiên hàng đầu, dù lựa chọn ấy có thể khiến ước mơ cá nhân chậm lại.
Những lúc lạc lõng nơi đất khách, May tự nhắc mình phải tiến về phía trước, bởi hành trình của cô còn gắn với tương lai bảy người em.
