Thích nghi với văn hóa làm việc mới
Khi TP Riyadh của Saudi Arabia (Ả Rập Xê Út) còn chìm trong cái lạnh buổi sớm, Hoàng Quỳnh Giao đã thức dậy, chuẩn bị đồng phục, trang điểm và làm tóc để kịp giờ có mặt tại điểm tập trung của tổ bay.
Trước mỗi chuyến bay, cô cùng các đồng nghiệp tham gia buổi phổ biến thông tin, rà soát các yêu cầu về an toàn, an ninh và dịch vụ, đồng thời kiểm tra, chuẩn bị khoang hành khách trước khi đón khách.
Có những chuyến công tác, Giao có thể đặt chân đến nhiều quốc gia chỉ trong một hành trình. Sau nhiều giờ làm việc trên không trung, hoàn tất các thủ tục và công việc sau khi máy bay hạ cánh, cô trở về nhà khi trời đã tối muộn.
Lịch bay thay đổi liên tục khiến nhịp sinh hoạt của nữ tiếp viên không có giờ giấc cố định. Có ngày Giao bắt đầu công việc từ sáng sớm, nhưng cũng có ngày cô phải làm việc xuyên đêm. Dù lịch trình bận rộn, cô vẫn phải duy trì sự tỉnh táo, tập trung và tác phong chuyên nghiệp trong suốt chuyến bay, kể cả khi cơ thể mệt mỏi vì thiếu ngủ.
Giao là một trong những người Việt Nam có cơ hội gia nhập Riyadh Air, hãng hàng không mới được Hoàng gia Saudi Arabia hậu thuẫn.
Làm việc tại quốc gia cách Việt Nam hơn 6.400km, Giao không chỉ phải thích nghi với đặc thù ngành hàng không mà còn làm quen với những khác biệt về khí hậu, lối sống, ngôn ngữ và văn hóa Hồi giáo, từ chuẩn mực trong cách ăn mặc, giao tiếp đến ứng xử nơi công cộng.
Khoảng cách địa lý đôi khi khiến Giao không khỏi nhớ nhà, nhất là vào những dịp đặc biệt, khi gia đình, bạn bè sum họp mà cô không thể có mặt.
Theo thời gian, người thân cũng dần quen với sự vắng mặt của con gái trong những dịp quan trọng. Còn Giao, cô học cách thu xếp cuộc sống nơi đất khách, tìm niềm vui bên những người bạn đồng hương và trân trọng hơn mỗi lần có dịp trở về Việt Nam.
Rẽ hướng ở tuổi 31
Trước khi trở thành tiếp viên hàng không, Hoàng Quỳnh Giao từng là giáo viên tiếng Anh tại một trường THCS và THPT. Bên cạnh đó, cô còn làm biên dịch viên, phát thanh viên và tự điều hành công việc kinh doanh riêng.
Vốn yêu thích học hỏi, khám phá những điều mới mẻ, Giao không muốn bản thân mãi gắn bó với những công việc và môi trường đã quen thuộc.
Cơ duyên đến khi hãng bay tổ chức tuyển dụng tại Hà Nội. Chưa từng làm việc trong ngành hàng không, cô cũng không ngờ lần ứng tuyển ấy lại mở ra một hành trình mới tại Trung Đông.
Khi bắt đầu ứng tuyển, Giao gần như giữ kín chuyện này với gia đình. Một phần vì khó đoán kết quả, phần khác vì cô hiểu ba mẹ có thể lo lắng khi con gái cân nhắc rời Việt Nam, đến sinh sống và làm việc tại một đất nước xa xôi, có nhiều khác biệt về văn hóa, tôn giáo.
Tuy nhiên, khi biết con gái thực sự trúng tuyển và chuẩn bị sang Saudi Arabia, ba mẹ Giao lại đón nhận quyết định ấy bằng sự vui mừng và ủng hộ nhiều hơn. Bạn bè, đồng nghiệp cũng không khỏi bất ngờ bởi trước đó, công việc và cuộc sống của Giao tại Việt Nam vốn đã khá ổn định.
Ba tháng đào tạo với khối lượng kiến thức lớn
Quy trình tuyển dụng của Riyadh Air gồm 3 giai đoạn chính, từ nộp hồ sơ trực tuyến, phỏng vấn trực tuyến đến phỏng vấn trực tiếp.
Theo Giao, ngoài yêu cầu ứng viên từ 21 tuổi trở lên và đáp ứng các tiêu chí cơ bản về ngoại hình, hãng đặc biệt chú trọng khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh. Đây không chỉ là yêu cầu về ngoại ngữ mà còn bao gồm khả năng diễn đạt rõ ràng, tương tác tự nhiên và xử lý tình huống trong môi trường quốc tế.
Một điểm cởi mở trong tuyển dụng là ứng viên không nhất thiết phải có kinh nghiệm làm tiếp viên hàng không. Những người chưa từng làm việc trong ngành vẫn có cơ hội nếu thể hiện được kỹ năng mềm, kỹ năng sống, khả năng làm việc nhóm, tư duy phục vụ, sự linh hoạt và khả năng thích nghi.
Sau khi trúng tuyển, ứng viên tiếp tục trải qua 3 tháng đào tạo tại Saudi Arabia, với toàn bộ chương trình được giảng dạy bằng tiếng Anh.
Khối lượng kiến thức lớn là một trong những thử thách đáng kể. Trong đó, phần khiến Giao gặp nhiều khó khăn nhất là "safety and emergency procedures" (an toàn và quy trình xử lý tình huống khẩn cấp). Các thuật ngữ chuyên ngành cùng những quy trình phức tạp đòi hỏi học viên phải ghi nhớ và thực hiện chính xác.
Nhiều người cho rằng nghề tiếp viên hàng không thường gắn với hình ảnh chỉn chu, cơ hội đi nhiều nơi và môi trường dịch vụ cao cấp. Tuy nhiên, theo Giao, bên cạnh vẻ ngoài hào nhoáng, công việc này còn đòi hỏi người làm nghề phải tuân thủ nhiều nguyên tắc nghiêm ngặt.
"Nhiệm vụ cốt lõi của tiếp viên hàng không là bảo đảm an toàn cho hành khách. Mỗi chuyến bay đòi hỏi tổ bay phải duy trì sự tập trung cao độ, nắm vững quy trình và luôn sẵn sàng ứng phó với những tình huống bất ngờ, từ vấn đề y tế đến các sự cố khẩn cấp trên không", Giao chia sẻ.
Một áp lực khác là khả năng kiểm soát cảm xúc và xử lý các tình huống liên quan đến con người. Hành khách đến từ nhiều nền văn hóa, có nhu cầu, tâm trạng và cách ứng xử khác nhau. Vì vậy, bên cạnh nghiệp vụ phục vụ, tiếp viên còn cần khả năng quan sát, giao tiếp khéo léo và phối hợp ăn ý với đồng đội.
Về chế độ đãi ngộ, Giao cho biết thu nhập của tiếp viên Riyadh Air gồm lương cơ bản, khoản thu nhập tính theo giờ bay và các khoản phụ cấp. Đối với những chuyến bay quốc tế có thời gian lưu trú tại điểm đến, nhân viên còn được nhận phụ cấp theo thời gian công tác.
Hãng bố trí chỗ ở có đầy đủ nội thất và các thiết bị gia dụng cần thiết, đồng thời hỗ trợ những chi phí sinh hoạt cơ bản như điện, nước và Internet.
Khu nhà ở dành cho nhân viên được trang bị nhiều tiện ích như phòng tập thể dục, khu tập yoga, khu chơi bowling, khu chơi bi-a, hồ bơi và phòng xông hơi. Phương tiện đưa đón nhân viên đi làm cũng do hãng sắp xếp.
Ngoài bảo hiểm, nhân viên còn được hưởng chính sách vé ưu đãi trên các chuyến bay của Riyadh Air và một số hãng hàng không đối tác. Mỗi năm, họ cũng được cấp một vé khứ hồi miễn phí để về quê nhà.
Với Giao, một "đặc quyền" thú vị nhất của nghề là cơ hội tiếp xúc với nhiều nền văn hóa và gặp gỡ những con người đến từ khắp nơi trên thế giới.
Được đặt chân đến nhiều quốc gia là một phần hấp dẫn của công việc, nhưng điều có ý nghĩa hơn cả là những trải nghiệm và góc nhìn mới mà cô có được, những điều mà không phải công việc nào cũng có thể mang lại trong cùng một khoảng thời gian.