Có một điều tôi thấy khá khó hiểu ở nhiều người xung quanh mình, đó là khi con cái có khả năng vẽ, họ lại không muốn cho con theo đuổi vì cho rằng ngành này không có tương lai. Trong khi đó, họ cho rằng phải học Toán mới được xem là lựa chọn đúng đắn.
Tôi không đồng tình với quan điểm định hướng này. Con tôi cũng thích vẽ, và tôi rất ủng hộ điều đó. Tôi nghĩ thay vì nhìn sở thích của một đứa trẻ theo kiểu "thích vẽ thì sau này làm họa sĩ", "thích Toán thì làm kỹ sư", "thích lập trình thì làm IT", chúng ta có thể nhìn khác đi: sở thích và sở trường thực chất là những kỹ năng. Vẽ là một kỹ năng. Toán học là một kỹ năng. Tư duy logic, khả năng kể chuyện, khả năng lập trình hay làm đồ thủ công cũng vậy. Để làm tốt một công việc, một người thường cần một bộ kỹ năng chứ không phải chỉ một kỹ năng duy nhất.
Ví dụ con tôi thích vẽ, làm đồ thủ công, thích Toán, lập trình, thích kể chuyện và dẫn chuyện. Tôi xem đó là những ưu thế của con, chứ không phải những lựa chọn nghề nghiệp mà con buộc phải chốt từ sớm. Vì vậy, tôi cho con thử thêm nhiều thứ khác. Tôi nghĩ khi một đứa trẻ biết mình có càng nhiều thế mạnh, khả năng sau này tìm được một công việc phù hợp với bản thân sẽ càng cao.
Tôi cũng nghĩ câu "nghề chọn người chứ người không chọn nghề" có phần đúng. Ngày trước, chúng tôi có quá ít thứ để tiếp cận và hiểu mình thích gì? Quanh đi quẩn lại cũng chỉ có những môn học trong trường. Không có STEAM, không có lập trình phổ biến như bây giờ, cũng không có nhiều lớp học năng khiếu để trẻ có cơ hội thử sức. Vì thế, đến lúc chọn trường đại học, nhiều người ở thế hệ tôi gần như quyết định trong sự mơ hồ.
>> 'Con đam mê game nhưng bố mẹ bắt vào đại học'
Có người may mắn tìm thấy ngành phù hợp khi tham gia một câu lạc bộ ở đại học. Còn như tôi phải tốt nghiệp, đi làm một thời gian rồi mới nhận ra công việc không thực sự phù hợp với mình? Ở các nước giàu, "gap year" sau phổ thông là chuyện khá bình thường. Một người trẻ có thể đi đây đó, làm những công việc đơn giản, trải nghiệm nhiều thứ để hiểu mình thích gì và phù hợp với điều gì?
Nhưng với nhiều người thuộc thế hệ 8X, 9X ở Việt Nam, đó từng là một sự xa xỉ. Nhà còn khó khăn, con cái phải có việc làm càng sớm càng tốt để phụ giúp gia đình. Chúng tôi không có nhiều cơ hội để "đi tìm thứ mình thuộc về". Nhưng tôi tin những thế hệ sau sẽ có nhiều lựa chọn hơn. Nếu một người trẻ cần một hoặc hai năm để trải nghiệm, thử sức và tìm hiểu mình phù hợp với điều gì, tôi nghĩ đó là một khoảng thời gian cần thiết.
Bản thân tôi, sau khi "gap year" và tìm được thứ phù hợp với mình, chỉ mất khoảng hai, ba năm để nhận ra công việc đó vừa khiến mình thấy vui, vừa có thu nhập ổn. Vì vậy, tôi không quá sốt ruột khi con mình thích nhiều thứ. Tôi không nghĩ việc con thích vẽ là dấu hiệu cho thấy sau này con phải làm họa sĩ, cũng như thích Toán không có nghĩa nhất định phải trở thành kỹ sư. Điều tôi quan tâm hơn là con có cơ hội thử, nhận ra mình giỏi gì, thích gì và từng bước hình thành một bộ kỹ năng của riêng mình.
Thanh
- Lý do cử nhân Kinh tế 40 tuổi bỏ việc lương cao
- 'Bán lúa cho con học đại học nhưng lương thua công nhân'
- Tấm bằng đại học nhìn từ lương tài xế container 50 triệu đồng
- Nỗi lo học sinh Việt lên Threads nhờ người lạ định hướng tương lai
- 10 năm nhảy việc tôi mới biết mình thích gì
- Kỹ sư 'việc nhẹ lương cao' ngày gồng 8 tiếng vì không đam mê
- Lý do cử nhân Kinh tế 40 tuổi bỏ việc lương cao
- 'Bán lúa cho con học đại học nhưng lương thua công nhân'
- Tấm bằng đại học nhìn từ lương tài xế container 50 triệu đồng
- Nỗi lo học sinh Việt lên Threads nhờ người lạ định hướng tương lai
- 10 năm nhảy việc tôi mới biết mình thích gì
- Kỹ sư 'việc nhẹ lương cao' ngày gồng 8 tiếng vì không đam mê