Công khai giá, liên thông dữ liệu để kiểm soát giá thiết bị y tế

Đề xuất quản lý giá thiết bị y tế theo toàn bộ chuỗi cung ứng

Chia sẻ tại buổi họp báo sáng 1/10, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết thiết bị y tế có hàng trăm nghìn chủng loại, khác biệt rất lớn về công nghệ, cấu hình, mục đích và phạm vi sử dụng, dịch vụ bảo hành, bảo trì nên không áp dụng cơ chế Nhà nước định giá cho toàn bộ.

“Giá được kiểm soát thông qua công khai niêm yết giá, kê khai giá trên hệ thống cơ sở dữ liệu về thiết bị y tế, liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa y tế, hải quan, thuế, đấu thầu, bảo hiểm y tế”, Thứ trưởng Hà nói.

Theo Thứ trưởng, Bộ Y tế đang triển khai sửa đổi Điều 113 Luật Khám bệnh, chữa bệnh và Đề án quản lý chuỗi cung ứng thiết bị y tế sẽ trình trong tháng 10, tập trung vào một số giải pháp chính.

Thứ nhất, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thiết bị y tế, chuẩn hóa dữ liệu trong toàn bộ chuỗi cung ứng, kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa y tế, đấu thầu, hải quan, thuế và bảo hiểm y tế; công khai giá niêm yết, giá kê khai phục vụ truy xuất nguồn gốc, quản lý giá và công tác quản lý nhà nước.

Thứ hai, nghiên cứu mở rộng danh mục thiết bị y tế mua sắm tập trung, đàm phán giá đối với các nhóm sản phẩm phù hợp; nghiên cứu áp dụng mua sắm theo đánh giá tổng chi phí trong toàn bộ vòng đời thiết bị, không chỉ căn cứ vào giá mua ban đầu.

Bộ Y tế đang hoàn thiện Đề án hiện đại hóa, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ đối với hệ thống phân phối dược giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn 2035. Hướng tiếp cận không phải áp đặt hành chính số tầng phân phối, mà minh bạch hóa chuỗi cung ứng, truy xuất toàn chuỗi, kiểm soát chi phí lưu thông.

Mua sắm tập trung và đàm phán giá cấp quốc gia đã tiết kiệm khoảng 6.000 tỷ đồng, giảm giá thuốc trung bình 14-17%.

Đề xuất gắn mã định danh vào từng thiết bị y tế

TS.BS Nguyễn Minh Lợi, Cục trưởng Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế, Bộ Y tế, cho biết quản lý giá thiết bị y tế lần đầu được quy định tại Nghị định 98 năm 2021. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đã phát sinh một số điểm chưa phù hợp.

Theo ông Lợi, dự thảo sửa đổi hiện đề xuất quản lý theo vòng đời thiết bị và toàn bộ chuỗi cung ứng từ khâu nhập khẩu, cấp phép đến mua sắm, thuế, hải quan, đấu thầu và thanh toán bảo hiểm y tế. Các hệ thống dữ liệu liên quan sẽ được kết nối, liên thông và chia sẻ giữa các cơ quan.

Bộ Y tế cũng đang nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về việc liên thông, chia sẻ dữ liệu gắn với mã định danh của từng thiết bị y tế.

Theo ông Lợi, điều này góp phần giúp minh bạch hơn chuỗi cung ứng, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc thiết bị. Trách nhiệm của cơ sở kinh doanh, chủ sở hữu phải giải trình minh bạch chuỗi cung ứng của mình.

“Mục tiêu đưa về giá đúng, chứ không cấm hay hạn chế các đơn vị phân phối. Nguyên tắc chung của thị trường là để sản phẩm từ khâu sản xuất đến tay người tiêu dùng phải trải qua một số công đoạn. Vấn đề là làm thế nào để cắt giảm công đoạn không cần thiết để tránh phát sinh chi phí”, ông Lợi nói.

Bên cạnh đó, sẽ công khai giá và niêm yết giá trang thiết bị y tế để phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc. Thông qua đó, việc quản lý thiết bị y tế nói chung và giá thiết bị y tế nói riêng được minh bạch, làm sao để đảm bảo nguyên tắc chất lượng, giá cả phù hợp.

Ông Lợi cũng lưu ý pháp luật về giá và pháp luật về đấu thầu là hai hệ thống pháp luật khác nhau. Vì vậy, không thể đồng nhất giá kê khai, giá niêm yết với giá kế hoạch trong đấu thầu. Để hình thành giá trong đấu thầu, có nhiều yếu tố như nhập khẩu, đào tạo, bảo hành, bảo trì, linh phụ kiện, thay thế và các chi phí liên quan.

Bên cạnh đó, giá đấu thầu còn phụ thuộc vào số lượng mua, thời điểm thanh toán, thời điểm giao hàng và nhiều yếu tố khác.