' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Một UAV đậu trên mặt đất trong một cuộc thử nghiệm tại Hà Lan ngày 30/9 (Ảnh: Reuters).
Cuộc thử nghiệm do công ty phần mềm Intelic thực hiện. Intelic có hợp đồng trị giá 30 triệu euro với Bộ Quốc phòng Hà Lan để nâng cấp hệ thống phòng không. Đây là một ví dụ cho thấy công nghệ đang được các công ty châu Âu phát triển và cung cấp cho Ukraine nhằm hỗ trợ nước này tự bảo vệ trước các cuộc tấn công của Nga.
Intelic, có trụ sở tại Amsterdam, là một trong hàng chục công ty hoạt động tại các nhà chứa máy bay được cải tạo ở căn cứ nói trên. Công ty hiện có văn phòng tại Kiev và đang hỗ trợ các lực lượng Ukraine, trong bối cảnh Nga gia tăng các đợt tập kích bằng UAV và tên lửa. Trong cuộc xung đột, UAV đã làm thay đổi chiến trường và thúc đẩy tốc độ đổi mới công nghệ.
Giám đốc điều hành kiêm nhà sáng lập Intelic Maurits Korthals Altes cho biết con người vẫn đưa ra quyết định cuối cùng về việc phóng UAV đánh chặn được AI hỗ trợ trong cuộc thử nghiệm, song quy trình này có thể được tự động hóa hoàn toàn.
“Phần lớn các hệ thống này sử dụng AI ngay tại thiết bị, tức được tích hợp trực tiếp vào UAV, để có thể đánh trúng mục tiêu, chẳng hạn một UAV đang bay, và sau đó thực sự đánh chặn mục tiêu ở tốc độ cao”, ông nói.
Theo ông, AI cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ ra quyết định, chẳng hạn giúp một chỉ huy trên chiến trường đưa ra lựa chọn trong trường hợp đôi khi chỉ có vài giây để quyết định có khai hỏa nhằm vào UAV phản lực đang lao tới hay không.
Việc tích hợp các hệ thống khác nhau giúp chỉ huy đưa ra quyết định nhanh hơn. Theo ông Altes, khi các mục tiêu di chuyển với tốc độ cao, “khả năng đánh trúng mục tiêu bằng phương pháp thủ công không cao và cần một hệ thống tự động hơn”.
Gia tăng đầu tư
Khoản đầu tư của chính phủ Hà Lan nằm trong nỗ lực gia tăng chi tiêu của quốc gia thành viên NATO này. Theo số liệu của Viện Kiel của Đức, Hà Lan đã phân bổ khoảng 1,4 tỷ euro kể từ năm 2022 cho chương trình UAV của Ukraine, trở thành một trong những nước đóng góp lớn nhất tại châu Âu, cùng với Đức và Anh.
Bộ Quốc phòng Hà Lan cho biết, kể từ năm 2022, nước này đã cung cấp hơn 12,5 tỷ euro viện trợ quân sự cho Ukraine, trong đó có gần 1 triệu UAV.
Viện Kiel, tổ chức theo dõi hoạt động viện trợ quân sự cho Ukraine, cho biết viện trợ UAV của châu Âu đã tăng từ 400 triệu euro vào năm 2022 - thời điểm Nga phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Ukraine, lên 1,2 tỷ euro vào năm 2025. Riêng trong 4 tháng đầu năm 2026, con số này đạt 1,6 tỷ euro.
Kiev ngày càng kêu gọi các đồng minh hỗ trợ tăng cường năng lực phòng không. Tuy nhiên, các công ty châu Âu cung cấp nhiều loại UAV khác nhau và các hệ thống này không phải lúc nào cũng có thể “giao tiếp” với nhau.
“Hiện nay, châu Âu có hơn 700 nhà sản xuất UAV. Nếu muốn duy trì khả năng tự chủ ở châu Âu, chúng ta cần một hệ thống đóng vai trò như mạch kết nối giữa các hệ thống khác nhau”, Anika Kempter, kỹ sư phần mềm cấp cao tại Intelic, cho biết
Theo bà Kempter, các lữ đoàn Ukraine có thể sử dụng nhiều loại UAV khác nhau từ nhiều nhà cung cấp, với các màn hình điều khiển khác nhau. “Phần mềm Nexus do Intelic sản xuất có thể giải quyết vấn đề này. Họ có thể kết nối tất cả UAV của mình vào một hệ thống”, bà nói.
Trong cuộc thử nghiệm tại căn cứ không quân, các kỹ sư theo dõi những màn hình trong một sở chỉ huy cơ động, sử dụng giao diện lần đầu tiên tích hợp khả năng phát hiện mục tiêu bằng radar, xác minh bằng AI và UAV đánh chặn. Từng thành phần có thể được lựa chọn và điều khiển riêng từ một bảng điều khiển duy nhất.
Hệ thống chỉ huy và kiểm soát của Intelic đang được triển khai trên chiến trường Ukraine, nơi các quyết định tác chiến đôi khi vẫn được truyền đạt thông qua các ứng dụng nhắn tin hoặc cuộc gọi điện thoại. Hệ thống này bổ sung cho Delta, một hệ thống quản lý chiến trường tiên tiến do Ukraine phát triển.
Bà Kempter cho hay việc thay thế phương thức liên lạc giữa con người bằng các hệ thống tự động có thể rút ngắn vài phút từ thời điểm phát hiện UAV đến khi lực lượng phòng thủ tìm cách bắn hạ mục tiêu, qua đó có thể tạo ra khác biệt giữa sự sống và cái chết.
Nga hiện sử dụng các UAV tấn công phản lực có khả năng bay ở độ cao lớn. Thủ tướng Ukraine Sergii Koretskyi cho biết trong 3 tuần đầu tháng 9, Nga đã phóng 2.100 UAV loại này cùng 136 tên lửa nhằm vào Ukraine.
Theo ông Altes, công nghệ UAV phát triển nhanh đến mức các thiết bị phòng không có thể nhanh chóng trở nên lỗi thời và cần được nâng cấp. Tuy nhiên, phần mềm của Intelic có thể thu hẹp khoảng cách này bằng cách bổ sung các hệ thống vũ khí mới vào nền tảng.
Hương Giang
Theo Guardian