
Trẻ em tham quan công viên Thủ Lệ - Ảnh: PHẠM TUẤN
UBND phường Giảng Võ (Hà Nội) đang lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư về điều chỉnh tổng thể quy hoạch chi tiết công viên Thủ Lệ, tỉ lệ 1/500.
70% là không gian mở cửa tự do
Theo phương án, diện tích lập quy hoạch công viên Thủ Lệ khoảng 18,9ha. Khu vực nghiên cứu có khoảng 37 hộ dân với khoảng 150 người, nằm dọc đường Kim Mã và Cầu Giấy.
Về tổ chức không gian, phường Giảng Võ tính 2 phương án, lấy hồ Thủ Lệ hoặc đền Voi Phục làm trung tâm.
Qua so sánh, thuyết minh đề xuất lựa chọn phương án lấy đền Voi Phục làm trung tâm để tiếp tục nghiên cứu, tổ chức các trục cảnh quan kết nối di tích với quảng trường ga S8 và sông Tô Lịch.
Theo đó, phân khu mở dự kiến rộng khoảng 13,5ha, chiếm khoảng 70% diện tích công viên, gồm hồ Thủ Lệ, quảng trường, cây xanh, không gian công cộng và đường dạo.
Đồ án đề xuất dỡ bỏ hoàn toàn tường rào bao quanh phân khu này, cho phép người dân tiếp cận tự do 24/7 để vui chơi, tập thể dục, dưỡng sinh và thư giãn.
Phân khu có kiểm soát rộng khoảng 5,4ha, chiếm khoảng 30%, dành cho nuôi dưỡng, bảo tồn và trưng bày động vật.
Khu vực này kiểm soát bằng vé, quy định giờ mở cửa để dành thời gian cho động vật nghỉ ngơi. Riêng khu vui chơi, dịch vụ thương mại thu phí khi khách tham gia trò chơi hoặc sử dụng dịch vụ.
Di dời trò chơi gây tiếng ồn quanh đền Voi Phục
Đền Voi Phục được xác định là trung tâm văn hóa, làm cơ sở tổ chức kiến trúc cảnh quan, đặc biệt ở phía tây công viên.
Các hạng mục vui chơi, giải trí gây tiếng ồn lớn giáp ranh hoặc trong vùng ảnh hưởng của di tích được đề xuất di dời, trả lại không gian yên tĩnh, tôn nghiêm.
Quỹ đất sau di dời sẽ bố trí quảng trường kết hợp cây xanh, phục vụ lễ hội truyền thống và hoạt động văn hóa ngoài trời. Công trình tiện ích công cộng xây mới trong phân vùng này không quá một tầng, cao tối đa 4m.
Các trò chơi được nghiên cứu bố trí tập trung ở phía đông bắc, giáp đường Đào Tấn, và trong phần ngầm dưới quảng trường. Dải cây xanh cách âm nhiều tầng sẽ ngăn cách khu vui chơi với những khu vực cần yên tĩnh.
Tại cửa ngõ phía tây nam, đồ án đề xuất cầu đi bộ trên cao nối tầng trung chuyển ga S8 của tuyến đường sắt đô thị số 3 với quảng trường đón tiếp trong công viên, tách dòng người đi bộ khỏi dòng xe.
Quảng trường trung tâm dự kiến rộng 2.290m², phục vụ đón tiếp, phân luồng khách và tổ chức sự kiện, lễ hội cộng đồng.
Ở phía tây, đồ án nghiên cứu lối đi bộ ngầm qua đường Bưởi hoặc lối sang đường có tín hiệu ưu tiên, kết nối công viên với đường dạo ven sông Tô Lịch.
Bổ sung không gian ngầm, cải tạo chuồng thú
Phương án quy hoạch cũng đề xuất ba cụm không gian ngầm phục vụ đỗ xe, dịch vụ, vui chơi giải trí, giáo dục bảo tồn và trưng bày.
Cụm phía tây, tây nam gồm phần ngầm dọc tuyến đường cơ giới phía tây nam và dưới quảng trường trung tâm. Tại đây dự kiến bố trí bãi xe, khu bán vé, ăn uống, mua sắm đồ lưu niệm, bảo tàng, nhà vệ sinh; đồng thời có bếp, kho và khu chế biến thức ăn cho thú.
Cụm phía đông bắc thuộc dự án riêng do HimLam BC thực hiện, gồm bãi xe ngầm quy mô lớn kết hợp dịch vụ thương mại.
Cụm ở lõi công viên nằm dưới hồ nước và khu chuồng voi, dự kiến bố trí khu thủy sinh và trưng bày tiêu bản. Thuyết minh chỉ đề xuất một khu thủy sinh trong lòng hồ, tận dụng môi trường nước sẵn có để giảm khối lượng đầu tư xây dựng.
Các vị trí phát triển không gian ngầm được lựa chọn tại sân bãi hiện có hoặc nơi có công trình dự kiến phá dỡ, nhằm hạn chế chặt hạ, di dời cây xanh và tác động đến hệ sinh thái hồ.
Với vườn thú, đồ án định hướng chuyển từ nuôi nhốt truyền thống sang mô hình sinh thái, tạo môi trường bán hoang dã mô phỏng sinh cảnh tự nhiên.
Khu chim, gà tiếp tục bố trí ở phía tây. Các nhóm thú móng guốc, thú dữ, thú ăn thịt nhỏ, bò sát và linh trưởng được bố trí ở phía bắc và trên đảo giữa hồ, cơ bản tại các khu nuôi hiện có.
Nhà trú cho thú được đề xuất xây bán ngầm, kết hợp núi đá, thác nước và sân hoạt động ngoài trời. Đường dạo mặt đất kết hợp cầu dạo trên cao tạo thêm góc quan sát cho khách.
Khu nuôi voi dự kiến có nền đất tự nhiên, bãi cát, cây bóng mát, hồ tắm và hố bùn. Khu hổ, sư tử, báo mô phỏng rừng thưa, núi đá, đồng cỏ, có hang trú và vùng cây rậm để động vật nghỉ ngơi, chủ động tránh tiếp xúc với khách.
Để bảo đảm an toàn, đồ án đề xuất hệ thống bảo vệ hai đến ba lớp, gồm vách ngăn, hào hoặc khoảng đệm và hàng rào cảnh quan. Khu nuôi thú phía bắc được ngăn cách với khu dân cư bằng cây xanh và đường giao thông.

Khu vực thủy sinh ngầm trong phương án quy hoạch
Khu thủy sinh dự kiến rộng 1.650m², bố trí ngầm dưới lòng hồ, với ý tưởng "Hai thế giới - Một hành trình". Khách đi theo tuyến ngầm ở giữa, một bên mô phỏng sông hồ nhiệt đới, bên còn lại tái hiện đại dương với đá ngầm, san hô và không gian biển sâu.
Hai hệ thống bể nước ngọt và nước biển được bố trí riêng, có hệ thống xử lý nước độc lập. Bể sử dụng kính hoặc acrylic chịu áp lực nước, kết hợp sàn chống trượt, lan can an toàn. Lối kỹ thuật phía sau bể tách khỏi tuyến tham quan, phục vụ chăm sóc sinh vật, vệ sinh và xử lý sự cố.
Thuyết minh cũng tính đến khả năng chuyển đổi các không gian nuôi thú thành bảo tàng thiên nhiên nếu sau này động vật được đưa ra công viên ven đô theo định hướng của TP.
Theo phường Giảng Võ, công viên Thủ Lệ được xây dựng từ năm 1975-1976, hiện có nhiều hạng mục xuống cấp. Một số khu nuôi nhốt hư hỏng, hoen gỉ, bong rộp, không bảo đảm vệ sinh và mỹ quan. Không gian trưng bày động vật đơn điệu, chật hẹp, chưa đáp ứng nhu cầu vận động, chăm sóc và nuôi dưỡng.
Mục tiêu là nâng cao chất lượng cảnh quan, hạ tầng, tăng không gian công cộng, đồng thời cải thiện điều kiện chăm sóc động vật và giáo dục bảo tồn. Hiện công viên có hơn 600 cá thể động vật thuộc hơn 100 loài, trong đó hơn 40 loài quý hiếm nằm trong Sách đỏ Việt Nam.
Chỉ còn khoảng một ngày nữa kỳ nghỉ lễ Quốc khánh 2-9 sẽ kết thúc, nhiều gia đình tranh thủ những ngày cuối đưa con đi vui chơi. Tại Vườn thú Hà Nội ghi nhận lượng khách đông, dòng người nối dài từ khu vực mua vé đến lối vào cổng.