Bỏ qua điều hướng
•

‘Cụ me’ cổ thụ 121 năm tuổi ở Sóc Trăng đang bị nhà phố chèn 'hết đất sống'

‘Cụ me’ cổ thụ 121 năm tuổi ở Sóc Trăng đang bị nhà phố chèn 'hết đất sống'
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Hàng me trên đường Phạm Ngũ Lão đã bị đốn sạch, chỉ còn lại một cây bị thương tích đầy mình, không biết sẽ chết ngày nào.

‘Cụ me’ cổ thụ 121 năm tuổi ở Sóc Trăng đang ‘hấp hối’ - Ảnh 1.

2 trong 3 nhánh cây me cổ thụ bị cưa hiện đang bị chết khô - Ảnh: KHẮC TÂM

Đối với nhiều người dân ở TP Sóc Trăng cũ, hỏi đường Phạm Ngũ Lão (phường Phú Lợi, TP Cần Thơ), có thể nhiều người sẽ không biết, chứ hỏi "đường cây me" thì ai cũng biết. Con đường cây me từ lâu đã gắn liền với ký ức và đời sống của nhiều thế hệ người dân xứ Sóc Trăng.

Vì sao có tên gọi đường cây me

Bà Trần Thị Châu (phường Phú Lợi) chia sẻ đường cây me gắn liền với ký ức tuổi thơ của nhiều người, trong đó có bà. Nhà có tiệm buôn bán ở chợ trung tâm, nên ngày nào bà Châu cũng đi qua con đường này.

Những khi trời nóng, nhiều người lao động dừng chân lại nghỉ mát, trẻ em cũng hay ra con đường này để nhặt những bông hoa nhỏ xíu mỗi khi có gió lay mạnh… Nữ sinh trường Hoàng Diệu trong tà áo dài cũng ra đây chụp hình, lưu lại kỷ niệm một thời áo trắng bên hàng me cổ thụ… 

"Ngày nay hàng me đã bị đốn sạch, chỉ còn lại một cây bị thương tích đầy mình, không biết sẽ chết ngày nào. Nhìn cây me cổ thụ đang chết dần mà tôi rất xót xa. Giờ đường cây me chỉ còn lại trong ký ức của một thời xa xưa", bà Châu giọng trầm buồn nói.

‘Cụ me’ cổ thụ 121 năm tuổi ở Sóc Trăng đang ‘hấp hối’ - Ảnh 2.

Cây me cổ thụ bị kẹp kín giữa các khối bê tông trên đường Phạm Ngũ Lão - Ảnh: KHẮC TÂM

Ông Hà Chí Quý cho biết trước đây, từ góc đường Nguyễn Hùng Phước - Phạm Ngũ Lão vào chợ trung tâm của thành phố có nhiều cây me cổ thụ. Cây nào cũng to, nhiều tán, rợp bóng mát, mỗi lần đi qua ai cũng thích nên gọi luôn là đường cây me cho dễ nhớ.

Sau này nhà cửa mọc lên, mở rộng đường nên nhiều cây me cổ thụ bị khai tử. Khi ông Quý về ở khu vực này, chỉ còn sót lại một cây me cổ thụ. Khoảng năm 2018, cây me này phát triển tươi tốt, đường kính chỗ to nhất lên đến hàng mét. 

Sau đó một gia đình đến mua đất cất nhà tại khu vực, năm đó cây me cổ thụ 113 năm tuổi, tính đến nay là 121 tuổi.

Số phận cây me cổ thụ đang bị lung lay

Nhà ông Quý cách cây me cổ thụ chỉ vài bước chân. Vì muốn giữ lại cây me này như một phần ký ức cho người dân Sóc Trăng, ông Quý nỗ lực ngăn không cho đốn cây me.

‘Cụ me’ cổ thụ 121 năm tuổi ở Sóc Trăng đang ‘hấp hối’ - Ảnh 3.

Nhắc đến cây me cổ thụ, ông Hà Chí Quý lại xót xa - Ảnh: KHẮC TÂM

Theo lời kể của ông Quý, gia đình có nhà sát cây me không chỉ cự lại, nói ông có quyền gì... Dù vậy, ông vẫn không bỏ cuộc. Một số người cũng ủng hộ việc làm của ông nhưng sức người có hạn, một mình ông không chống đỡ nổi. Cuối cùng cây me này cũng bị cưa ngang thân, xây bê tông chèn vị trí gốc cây.

"Tôi rất buồn vì không bảo vệ được cây me cổ thụ nguyên vẹn. Nhưng điều an ủi là cây me cổ thụ vẫn còn. Ngày nay nhiều người đi qua con đường này vẫn dán mắt để nhìn cây. 

Tôi tự làm tấm bảng treo lên cây, ghi là cụ me cổ thụ trồng năm 1905 và kêu gọi mọi người chung tay bảo vệ, coi đó là trách nhiệm của cộng đồng", ông Quý trải lòng.

Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ ngày 8-11, "cụ me" 121 năm tuổi bị cưa còn khoảng 5-6m. Trên vỉa hè, có nhiều hộ mua bán lấn chiếm vỉa hè, nướng thịt khói bay nghi ngút. Phần gốc cây rất to, bị các khối bê tông kẹp kín. Trên 2/3 phần ngọn cây khả năng đã chết khô, không còn sự sống, chỉ còn vài nhánh nhỏ vươn ra đường tìm ánh nắng.

‘Cụ me’ cổ thụ 121 năm tuổi ở Sóc Trăng đang ‘hấp hối’ - Ảnh 4.

Ông Quý được tặng giấy khen - Ảnh: KHẮC TÂM

Đấu tranh bảo vệ cây me cổ thụ, được Chủ tịch thành phố tặng giấy khen

Nhằm ghi công sức và tâm huyết của ông, ngày 3-12-2018, Chủ tịch UBND TP Sóc Trăng đã tặng giấy khen cho ông Hà Chí Quý vì đã có thành tích xuất sắc trong việc đấu tranh bảo vệ cây xanh đô thị (năm cây me cổ thụ 113 tuổi).

‘Cụ me’ cổ thụ 121 năm tuổi ở Sóc Trăng đang ‘hấp hối’ - Ảnh 5.Nhà bao chiếm cây cổ thụ

TT - Hàng chục cây cổ thụ từ 50-80 năm tuổi được trồng trên nhiều tuyến đường tại TP.HCM do Công ty Công viên cây xanh TP chăm sóc, bảo dưỡng, nhưng lại nằm trong khuôn viên nhà dân từ nhiều năm qua.

Từng là biểu tượng gắn liền với tên gọi dân gian "đường cây me" tại đường Phạm Ngũ Lão, hàng cây cổ thụ rợp bóng mát ngày nào nay chỉ còn trơ trọi một cá thể duy nhất. Sau nhiều đợt chỉnh trang đô thị và làn sóng xây dựng nhà phố, "cụ me" 121 năm tuổi với nguồn gốc trồng từ năm 1905 đang rơi vào tình cảnh báo động khi bị xâm lấn nghiêm trọng. Hiện trạng ghi nhận cho thấy thân cây cổ thụ đã bị bức tử khi bị cưa hạ chỉ còn độ cao khoảng 5 đến 6 mét, trong đó 2 trên 3 nhánh lớn đã chết khô. Nghiêm trọng hơn, phần gốc cây có đường kính cả mét đang bị các khối bê tông xây dựng chèn ép nghẹt thở, đồng thời vỉa hè xung quanh bị biến thành nơi buôn bán thức ăn nghi ngút khói. Nỗ lực bảo vệ di sản tự nhiên này suốt nhiều năm của người dân địa phương như ông Hà Chí Quý chỉ dừng lại ở tấm bảng kêu gọi tự dựng, hoàn toàn bất lực trước áp lực tư hữu hóa không gian công cộng. Sự kiệt quệ của cây me cổ thụ 121 tuổi gióng lên hồi chuông cảnh báo sâu sắc về xung đột gay gắt giữa bài toán phát triển hạ tầng và việc bảo tồn các giá trị ký ức đô thị.
amung