Việc dừng hẳn xe 3-5 giây trước khi điều khiển ôtô xe máy từ đường nhánh ra đường chính sẽ giúp giảm thiểu rủi ro xảy ra va chạm giao thông.
Trên fanpage chính thức, Cục CSGT - Bộ Công an vừa phát đi thông điệp gửi đến tài xế Việt Nam liên quan đến việc điều khiển phương tiện giao thông qua giao lộ, đặc biệt từ đường nhánh ra đường chính, từ trong hẻm ra đường...
Theo đó, tài xế được khuyên ngoài việc đi chậm, nên dừng hẳn xe - tức để bánh xe đứng im 3-5 giây - và quan sát cả 2 hướng, nếu thấy an toàn mới tiếp tục cho xe ra đường chính.
Buộc phải giảm tốc, quan sát và nhường đường
Cục CSGT viện dẫn một trường hợp được camera giám sát ghi lại, trong đó người điều khiển xe 2 bánh đã vi phạm quy tắc nhường đường khi di chuyển từ đường nhánh ra đường chính.
Người này đã không quan sát, không giảm tốc độ, không nhường đường cho xe đi trên đường chính, dẫn đến va chạm với xe môtô đang đi trên đường chính.
Theo Cục CSGT, nhiều vụ tai nạn giao thông xuất phát từ việc tránh nhau tại nơi ngã ba, ngã tư, nơi đường nhánh giao với đường chính, từ hẻm hoặc từ nhà ra đường... Đơn vị này nhận định có một bộ phận người tham gia giao thông không có ý thức nhường đường, không dừng xe quan sát khi đi từ ngõ hẻm và đường nhánh ra đường chính, không tập trung quan sát, giảm tốc độ khi tới nơi giao nhau.
Trên thực tế, việc nhường đường cho phương tiện giao thông trên đường chính đã được luật hóa, nằm tại nội dung Chương II - Quy tắc giao thông đường bộ, thuộc Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024.
Cụ thể theo nội dung Điều 22 của bộ Luật nói trên, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ khi đến gần đường giao nhau phải quan sát, giảm tốc độ và nhường đường.
Chi tiết hơn, tại nơi đường giao nhau giữa đường không ưu tiên với đường ưu tiên hoặc giữa đường nhánh với đường chính, xe đi từ đường không ưu tiên hoặc đường nhánh phải nhường đường cho xe đi trên đường ưu tiên hoặc đường chính từ bất kỳ hướng nào tới.
Hỗ trợ cho quy định này trong Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024 là biển báo "Dừng lại" mang mã R.122. Biển báo này có quy cách hình 8 cạnh, nền đỏ, viền trắng với chữ Stop màu trắng bên trong.
Theo Quy chuẩn QCVN 41:2024, biển báo R.122 được đặt trên đường không ưu tiên, tại nơi giao nhau với đường ưu tiên. Biển báo "Dừng lại" buộc các loại xe cơ giới và thô sơ (kể cả xe được ưu tiên theo quy định) phải dừng lại trước biển hoặc trước vạch ngang đường.
Xe chỉ được phép đi khi thấy các tín hiệu do người điều khiển giao thông hoặc đèn cờ cho phép đi. Trường hợp trên đường không có tín hiệu đèn cờ, không có người điều khiển giao thông, hoặc khi các tín hiệu đèn không sáng, người tham gia giao thông chỉ được phép đi khi trên đường không còn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Đảm bảo an toàn trước tiên cho bản thân
Nhìn chung, từ các quy định pháp luật có sẵn, Cục CSGT đã có cơ sở để khuyến cáo người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ nên dừng hẳn xe trong 3-5 giây và quan sát cả 2 hướng, đảm bảo an toàn trước khi cho xe đi từ đường nhánh ra đường chính.
Dù Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024 và QCVN 41:2024 đều không nêu cụ thể khoảng thời gian dừng tối thiểu, khung 3-5 giây dừng hẳn được cho là đủ để tài xế quan sát, đảm bảo an toàn trước khi cho xe tiếp tục di chuyển.
Tại các quốc gia như Mỹ, Anh, Đức, Australia hay Nhật Bản, luật pháp buộc tài xế dừng xe hoàn toàn trước biển báo Stop hoặc vạch dừng, không quy định thời gian cụ thể.
Tuy nhiên, học viên ở các quốc gia này được giáo viên đào tạo lái xe khuyến cáo nên dừng hẳn trong tối thiểu 2-3 giây, quan sát và đảm bảo an toàn trước khi tiếp tục cho xe di chuyển.
Quay trở lại với quy định tại Việt Nam. Nếu tài xế chỉ tuân thủ quy định giảm tốc độ trước khi vào giao lộ, rủi ro va chạm vẫn có thể xảy ra. Trên đường chính, phương tiện giao thông thường di chuyển với tốc độ cao, do vậy xe từ đường nhánh chỉ giảm tốc độ thôi là chưa đủ để phòng tránh các khả năng va chạm giao thông giữa 2 bên.
Với chỉ 3-5 giây dừng hẳn xe trước giao lộ và quan sát, tài xế trên đường nhánh có thể biết được trên đường chính có xe nào đang di chuyển ở tốc độ cao, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra va chạm với phương tiện của mình hay không.
Từ đó, tài xế sẽ có thể đưa ra quyết định chính xác để cho xe đi từ đường nhánh ra đường chính. Việc này trước tiên đảm bảo an toàn cho bản thân, đồng thời không gây ra rủi ro mất an toàn cho những người cùng tham gia giao thông.
Hiện, Nghị định 168/2024 đã có khung hình phạt cho hành vi không giảm tốc độ (hoặc dừng lại) và nhường đường khi điều khiển xe đi từ đường không ưu tiên ra đường ưu tiên, từ đường nhánh ra đường chính.
Với người điều khiển môtô và xe gắn máy, hành vi này có thể khiến tài xế bị phạt tiền 2-3 triệu đồng, trừ 2 điểm giấy phép lái xe. Mức phạt với tài xế ôtô vi phạm là 4-6 triệu đồng, trừ 2 điểm giấy phép lái xe.
So với các lỗi vi phạm khác, mức phạt cho hành vi không giảm tốc độ và nhường đường tại giao lộ nhìn chung không quá cao.
Việc tuân thủ do vậy phần lớn nằm ở ý thức của người tham gia giao thông. Nếu tài xế tuân thủ nghiêm chỉnh quy định dừng xe và quan sát trước khi cho xe từ đường nhánh vào đường chính, luồng giao thông trên đường chính sẽ được đảm bảo thông suốt, rủi ro va chạm, mất an toàn giao thông tại các nút giao cũng sẽ giảm đi đáng kể.