Bỏ qua điều hướng
•

Cúm mùa ở trẻ tăng: Chăm sóc tại nhà ra sao, khi nào cần đi viện?

Cúm mùa ở trẻ tăng: Chăm sóc tại nhà ra sao, khi nào cần đi viện?
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Cúm mùa ở trẻ đang là mối quan tâm những ngày gần đây. Bên cạnh chăm sóc đúng cách tại nhà, phụ huynh cần nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường để đưa trẻ đi khám kịp thời.

Khoảng 8 giờ sáng cuối tuần, khu vực ghế chờ Khoa Nhi, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM) liên tục vang lên tiếng ho, tiếng thở khò khè và tiếng khóc của trẻ. Có bé mới 1 - 2 tuổi vì khó chịu mà quấy khóc; cũng có những bé mệt mỏi, lờ đờ, gục lên đùi mẹ, không nói chuyện.

Chị D.Y.O (ở TP.HCM) chia sẻ trong lúc ngồi chờ lấy thuốc cho con: “Thấy con ho, sổ mũi và sốt nên tôi tự mua thuốc theo ngày cho con uống. Sau 3 ngày thấy con vẫn chưa hết sốt nên tôi đưa con đi khám”.

Tại đây, nhiều phụ huynh cũng bày tỏ sự quan tâm đến việc làm thế nào để chăm sóc trẻ đúng cách tại nhà, đồng thời muốn biết những dấu hiệu nào cần lưu ý để đưa trẻ đến bệnh viện.

Cúm mùa ở trẻ tăng: Chăm sóc tại nhà ra sao, khi nào cần đi viện? - Ảnh 1.

Các phụ huynh đưa con đi khám tại Bệnh viện đa khoa An Sinh

ẢNH: NHƯ QUYÊN

Không nên chỉ nhìn vào mức độ sốt để đánh giá bệnh

Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hoàng Thạch, Phó trưởng Khoa Nhi và Hồi sức sơ sinh, Bệnh viện đa khoa An Sinh, hiện bệnh cúm mùa có xu hướng gia tăng nhưng vẫn trong phạm vi các đợt cúm mùa thông thường, chưa phải dịch cúm, vì vậy phụ huynh không nên quá hoang mang.

Cúm thường gây sốt, ho, sổ mũi, đau họng, mệt mỏi; ở trẻ nhỏ có thể biểu hiện bằng quấy khóc, bú kém hoặc bỏ ăn. Cúm không phải lúc nào cũng nhẹ; trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt dưới 2 tuổi, và trẻ có bệnh nền như hen, bệnh tim, phổi... có nguy cơ biến chứng cao hơn.

Điều dưỡng trưởng Nguyễn Thị Bình, Khoa Nhi, Bệnh viện đa khoa An Sinh, cho hay vài tuần gần đây, qua xét nghiệm, trong số trẻ đến khám với các triệu chứng sốt, ho, sổ mũi… tại bệnh viện, ghi nhận tỷ lệ mắc cúm A khá cao; trong đó một số trường hợp diễn tiến nặng phải nhập viện, chủ yếu ở trẻ từ 1 - 6 tuổi. Với trẻ chưa đi học, nguồn lây có thể đến từ người thân trong gia đình, đặc biệt là anh chị đang đi học.

Bác sĩ Hoàng Thạch lưu ý, những tuần qua, ngoài các triệu chứng hô hấp, trẻ mắc cúm còn thường sốt cao 39 - 40 độ C và đáp ứng khá kém với thuốc hạ sốt. Tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào mức độ sốt để đánh giá bệnh nặng hay nhẹ. Một trẻ sốt không quá cao nhưng thở nhanh, co lõm ngực, tím tái hoặc lừ đừ sẽ đáng lo hơn trẻ sốt cao nhưng vẫn tỉnh táo, ăn uống được và thở bình thường.

Đặc biệt, nếu trẻ đang có dấu hiệu cải thiện nhưng sau đó sốt hoặc ho trở lại và nặng hơn, xuất hiện khó thở, rối loạn tri giác, cần đưa đi khám sớm vì có thể là dấu hiệu biến chứng.

Cúm mùa ở trẻ tăng: Chăm sóc tại nhà ra sao, khi nào cần đi viện? - Ảnh 2.

Phụ huynh không nên tự mua kháng sinh, thuốc cảm cho trẻ uống mà cần theo dõi biểu hiện và đưa đi khám kịp thời

ẢNH: NHƯ QUYÊN

Cách chăm sóc trẻ cúm nhẹ tại nhà

Theo bác sĩ Thạch, với trẻ bị cúm nhẹ, nên cho trẻ nghỉ ngơi, uống đủ nước hoặc sữa và điều trị triệu chứng đúng cách. Cụ thể:

Hạ sốt: Dùng paracetamol đúng liều theo cân nặng, khoảng 15 mg/kg/lần; có thể nhắc lại sau 4 - 6 giờ nếu còn sốt, nhưng không quá 5 lần trong 24 giờ. Không tự ý tăng liều khi trẻ sốt cao.

Nghẹt mũi: Có thể nhỏ hoặc rửa mũi bằng nước muối sinh lý, hút dịch mũi nhẹ nhàng khi cần, nhất là trước khi trẻ bú hoặc ngủ. Các thuốc trị sổ mũi nên được sử dụng theo chỉ định của bác sĩ để hạn chế tác dụng phụ.

Ho: Trẻ trên 1 tuổi có thể dùng một lượng nhỏ mật ong để hỗ trợ giảm ho; không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi.

Ăn uống: Cho trẻ uống đủ nước và ăn theo khả năng, không ép ăn nhiều khi đang bệnh, thay vào đó nên chia nhỏ các bữa ăn.

Môi trường: Giữ phòng thoáng khí, tránh khói thuốc và hạn chế tiếp xúc gần với người khác. Khi đi học hoặc sinh hoạt nơi công cộng, có thể tập cho trẻ đeo khẩu trang phù hợp.

Lưu ý: Không nên tự mua và cho trẻ uống thuốc ho, thuốc cảm hoặc kháng sinh. Thay vào đó, nên chú ý biểu hiện và đưa trẻ đi khám để được bác sĩ chẩn đoán và kê đơn phù hợp với tình trạng bệnh.

Điều dưỡng Bình khuyên thêm rằng phụ huynh cần chú trọng vệ sinh tay trước và sau khi chăm sóc hoặc cho trẻ ăn uống. Nếu trong gia đình có người mắc cúm, người bệnh nên đeo khẩu trang, đồng thời hạn chế tiếp xúc không cần thiết để giảm nguy cơ lây nhiễm cho trẻ.

Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hoàng Thạch, không cần đưa tất cả trẻ cảm cúm đến bệnh viện, nhưng cần biết các dấu hiệu nguy hiểm. Nên đưa trẻ đi khám ngay nếu trẻ:

  • Thở nhanh, khó thở, co lõm lồng ngực.
  • Môi hoặc mặt tím.
  • Lừ đừ, khó đánh thức, phản ứng kém.
  • Uống kém, tiểu ít, có dấu hiệu mất nước.
  • Co giật.
  • Than đau ngực.
  • Sốt hoặc ho đã giảm rồi lại tăng nặng trở lại.
  • Hoặc khi phụ huynh linh cảm thấy tình trạng trẻ xấu đi rõ rệt dù không rõ là vấn đề ở đâu.
  • Trẻ dưới 5 tuổi, nhất là dưới 2 tuổi, trẻ có bệnh nền nên được khám và theo dõi sát hơn khi mắc cúm.
Ghi nhận tại Khoa Nhi thuộc Bệnh viện đa khoa An Sinh cho thấy số lượng trẻ em đến khám do mắc các bệnh đường hô hấp đang có xu hướng tăng cao trong vài tuần gần đây. Theo Điều dưỡng trưởng Nguyễn Thị Bình, kết quả xét nghiệm cho thấy tỷ lệ bệnh nhi nhiễm cúm A chiếm mức đáng kể, trong đó nhiều trường hợp diễn tiến nặng phải nhập viện điều trị tập trung ở lứa tuổi từ 1 đến 6. Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hoàng Thạch, Phó trưởng Khoa Nhi và Hồi sức sơ sinh, nhận định đây vẫn là các đợt cúm mùa thông thường chứ chưa phát triển thành dịch, do đó phụ huynh không nên quá hoang mang. Thực tế lâm sàng ghi nhận nhiều trẻ nhỏ xuất hiện triệu chứng sốt cao từ 39 đến 40 độ C và đáp ứng khá kém với các loại thuốc hạ sốt thông thường. Bác sĩ Thạch lưu ý phụ huynh không nên chỉ căn cứ vào nhiệt độ sốt để đánh giá độ nghiêm trọng của bệnh mà cần quan sát kỹ các biểu hiện hô hấp và tri giác. Một số dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay bao gồm thở nhanh, co lõm ngực, tím tái, lừ đừ hoặc tình trạng ho và sốt tái phát nặng hơn sau khi đã có dấu hiệu thuyên giảm. Đối với các trường hợp cúm nhẹ, phụ huynh có thể tự chăm sóc trẻ tại nhà bằng cách bảo đảm chế độ nghỉ ngơi, bổ sung đủ nước và sữa nhằm duy trì thể trạng. Khi sử dụng paracetamol để hạ sốt, liều lượng chuẩn được khuyến cáo là 15 mg trên một kg cân nặng cho mỗi lần uống, khoảng cách giữa các lần từ 4 đến 6 giờ và không quá 5 lần trong 24 giờ. Bên cạnh đó, việc vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý giúp làm sạch đường thở, đồng thời phụ huynh tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh hay thuốc cảm khi chưa có chỉ định từ bác sĩ.