
Ông Kenzo Soai xuất hiện trước báo giới ngày 8-10 - Ảnh: JIJI
Chiều 7-10, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển xướng tên nhà khoa học Nhật Bản Kenzo Soai (76 tuổi) cùng đồng nghiệp người Pháp Henri Kagan cho giải Nobel Hóa học 2026.
Hai ông được vinh danh "vì phát hiện các hiệu ứng phi tuyến và hiện tượng tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng".
Ủy ban Nobel cho biết: "Giáo sư Soai là người đầu tiên thiết kế phản ứng hóa học có khả năng chỉ tạo ra một trong hai dạng phân tử có cấu trúc đối xứng gương".
Trong cuộc gọi điện chúc mừng, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhấn mạnh: "Thành tựu của giáo sư là một bước tiến mang tính đột phá, góp phần giải mã một trong những bí ẩn lớn nhất của nhân loại là nguồn gốc của sự sống. Là một người Nhật Bản, tôi rất tự hào về điều đó".
Thế nhưng, khoảnh khắc cuộc gọi từ Stockholm vang lên, chủ nhân giải thưởng lại đang... đi mua đồ tại một siêu thị ở thành phố Shiki, tỉnh Saitama.
"Toàn thân tôi vẫn đang run lên vì phấn khích", vị giáo sư bộc bạch.
Theo Đài Asahi News, ở tuổi 76, hình ảnh nhà khoa học dắt xe đạp với chiếc gậy chống đặt trong giỏ xe đã trở thành nét sinh hoạt thường nhật. Sáng 8-10, ông xuất hiện trước giới truyền thông trong chiếc mũ bảo hiểm quen thuộc. "Tôi đạp xe ra khu vực quanh đây mua ít đồ", ông nói.
Tay chống gậy, ông rảo bước vào một cửa hàng tiện lợi. Một người dân địa phương đến gần chúc mừng: "Xin chúc mừng giáo sư! Thật tự hào khi địa phương chúng ta có một sự kiện tuyệt vời như thế này". Giáo sư Soai đáp lại bằng một nụ cười.

Ông Kenzo Soai đạp xe đi mua đồ - Ảnh: JAPAN NEWS
Không chỉ mến mộ tài năng, những ai tiếp xúc đều cảm nhận được sự chu đáo của giáo sư Soai. Thấy các phóng viên đứng chờ ngoài trời, ông ân cần chỉ dẫn: "Các nhà báo đã phải đứng ở ngoài trời rất lâu rồi. Ngay gần đây có công viên Shiki, ở đó có nhà vệ sinh. Còn cửa hàng tiện lợi thì ở ngay chỗ vừa rồi".
Giáo sư Keisuke Suzuki (72 tuổi), hiện công tác tại Viện Khoa học Tokyo, chia sẻ: "Với tôi, thầy Soai như một người anh cả. Những ngày đầu tôi chưa biết cách tiến hành thí nghiệm, thầy đã kiên nhẫn giải thích từng chút một, hướng dẫn tỉ mỉ nhưng thỉnh thoảng vẫn chen vào những câu nói dí dỏm".
Dù lịch phỏng vấn dày đặc, vị giáo sư vẫn điềm tĩnh. "Ngày hôm qua quả thực có chút phấn khích, nếu kéo dài thì thể trạng sẽ không chịu nổi. Tôi đâu còn trẻ trung gì nữa, cần giữ nhịp sống ổn định, không thể làm việc quá sức", ông Soai chia sẻ.
Nói về niềm vui của các sinh viên, ông hy vọng giải thưởng sẽ trở thành nguồn động viên cho họ, đồng thời khẳng định bản thân vẫn muốn duy trì niềm đam mê nghiên cứu.
Nhà khoa học Nhật Bản hạnh phúc khi được xướng tên cùng ông Kagan, người đồng nghiệp mà ông vô cùng kính trọng. Ông Soai kỳ vọng giải thưởng sẽ khích lệ giới khoa học tiếp tục giải mã những bí ẩn của sự sống.
Chiều nay (9-10) theo giờ Việt Nam, cả thế giới sẽ hướng về Oslo (Na Uy) để chờ đón chủ nhân của giải Nobel Hòa bình 2026.