Đại biểu Quốc hội đề nghị đánh giá lại việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT

Đây là một trong những nội dung quan trọng được đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Trịnh Xuân An đề cập, trong phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội sáng 31/10.

Đánh giá chất lượng tăng trưởng bằng thu nhập thực của người dân

Đánh giá cao những kết quả phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, song để tăng tốc trong năm tới, đại biểu Trịnh Xuân An nhấn mạnh muốn tăng trưởng cao phải có vốn, bởi vốn là nguồn năng lượng cho sản xuất, kinh doanh.

Trong khi nhu cầu dành cho hạ tầng, công trình lớn rất lớn, ông An lưu ý cần bảo đảm cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có thể tiếp cận vốn với lãi suất phù hợp để duy trì hoạt động và đầu tư phát triển.

Về giải pháp, ông đề nghị Chính phủ coi giảm lãi suất cho vay thực tế là một trọng tâm điều hành; phối hợp điều tiết thanh khoản, giảm chi phí vốn, tiết giảm chi phí hoạt động ngân hàng; minh bạch lãi suất sau ưu đãi và các khoản phí để doanh nghiệp thực sự được giảm gánh nặng vay vốn.

Cơ cấu lại thời hạn trả nợ đối với doanh nghiệp khó khăn tạm thời nhưng có phương án phục hồi khả thi; xem xét khoanh nợ trong những trường hợp đủ điều kiện, cũng là giải pháp được đại biểu Trịnh Xuân An kiến nghị.

Song ông cũng lưu ý hạ lãi suất phải đi cùng an toàn hệ thống, ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát. 

Ở khía cạnh khác, đại biểu Trịnh Xuân An phân tích tăng trưởng 2 con số không phải mục tiêu đơn thuần về tốc độ, mà gắn với yêu cầu đổi mới căn bản phương thức phát triển, để đất nước không chỉ tăng trưởng nhanh hơn, mà còn mạnh lên thực chất và bền vững hơn.

“Quy mô GDP lớn hơn phải đi cùng khả năng tích lũy, trưởng thành của doanh nghiệp Việt Nam và cuộc sống tốt hơn của người dân”, ông nêu quan điểm.

Thực tế, đại biểu cho biết thu nhập bình quân người lao động 9 tháng tăng khoảng 9%, nhưng CPI tăng 4,52%, nên thu nhập thực chỉ tăng khoảng 4,3%. Đời sống của người thu nhập thấp, công nhân thuê trọ và lao động phi chính thức có cải thiện, song mức bình quân chưa phản ánh hết gánh nặng chi tiêu.

“Đằng sau những con số tăng trưởng, người dân quan tâm sau khi trang trải cuộc sống còn tích lũy được bao nhiêu; doanh nghiệp quan tâm sau chi phí, lãi vay còn nguồn lực nào để đầu tư công nghệ, nâng năng suất và lớn lên”, ông An cho rằng nếu những khả năng này còn hạn chế, phải làm rõ điểm nghẽn đang cản trở thành quả tăng trưởng lan tỏa đến từng gia đình, từng doanh nghiệp.

Đại biểu TP Đồng Nai đề nghị Chính phủ đánh giá chất lượng tăng trưởng bằng thu nhập thực, việc làm bền vững, khả năng tích lũy của người dân và năng lực tái đầu tư của doanh nghiệp trong nước.

Ông lưu ý cần tập trung kiểm soát giá hàng thiết yếu, giảm gánh nặng nhà ở, giáo dục, y tế; giảm chi phí kinh doanh, thúc đẩy liên kết để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

“Chúng ta không thể đòi hỏi mọi khoản đầu tư đều mang lại thành quả ngay lập tức nhưng người dân phải được thụ hưởng thành quả phát triển ngay trong quá trình tăng trưởng”, theo đại biểu An, đây vừa là mục đích, vừa là cơ sở tạo sức mua, niềm tin và động lực để nền kinh tế tiếp tục phát triển bền vững.

Không thể để mỗi mùa thi lại thấp thỏm chờ quy định mới

Đề cao tầm quan trọng của giáo dục với quan niệm chính sách trong lĩnh vực này phải có tầm nhìn dài hạn, được chuẩn bị bài bản và thực hiện nhất quán, đại biểu Trịnh Xuân An đồng thời chỉ ra những bất cập về thi cử, tuyển sinh, dạy thêm, học thêm, sách giáo khoa và sắp xếp trường lớp thời gian qua.

Những bất cập này, theo ông, đặt ra yêu cầu rà soát đồng bộ và nâng cao chất lượng của lĩnh vực giáo dục đào tạo.

Đại biểu Trịnh Xuân An đề nghị nghiên cứu, đánh giá lại việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện nay, làm rõ mục tiêu, sự cần thiết và hiệu quả trong mối quan hệ với đánh giá quá trình học tập, tuyển sinh đi học và phân luồng học sinh. Từ đó, ông nhấn mạnh cần lựa chọn phương án bảo đảm thực chất, công bằng, giảm áp lực và chi phí cho gia đình, xã hội.

Mỗi thay đổi trong giáo dục, theo ông An, đều tác động đến hàng triệu học sinh, giáo viên và gia đình. Vì vậy, phải đánh giá tác động đầy đủ, lắng nghe ý kiến thực chất, công bố đủ sớm và có lộ trình chuyển tiếp rõ ràng.

“Không thể để mỗi mùa thi đến, học sinh, phụ huynh lại thấp thỏm chờ quy định mới; nhà trường, giáo viên bị động điều chỉnh việc dạy và học. Đổi mới phải giúp học sinh học thực chất, giáo viên yên tâm dạy học và gia đình tin tưởng vào nhà trường”, đại biểu An nhấn mạnh.

Cùng với trang bị tri thức hiện đại, ngoại ngữ và kỹ năng, ông cũng lưu ý cần coi trọng giáo dục lịch sử, truyền thống, lòng yêu nước và trách nhiệm công dân bằng phương pháp sinh động, gắn với trải nghiệm thực tế.

Về quốc phòng - an ninh, trước những biến động phức tạp của thế giới, đại biểu Quốc hội Trịnh Xuân An cho rằng cần nâng cao năng lực dự báo, tự chủ và sức chống chịu; gắn phát triển kinh tế với củng cố quốc phòng, an ninh ngay từ quy hoạch, đầu tư và tổ chức thực hiện.

Ông đề nghị ưu tiên bảo vệ hạ tầng trọng yếu, an ninh năng lượng, dữ liệu, không gian mạng; phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh tự chủ, lưỡng dụng, hiện đại.