Đại biểu Quốc hội muốn quy rõ trách nhiệm xử lý tấm pin mặt trời hết hạn

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường vừa được Quốc hội bàn thảo trong phiên thảo luận tại tổ.

Với dự thảo luật sửa đổi lần này, nhiều nhiệm vụ đặt ra từ các quyết sách lớn của Trung ương đã được thể chế hóa, trong đó có chính sách bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách Nhà nước hằng năm cho bảo vệ môi trường.

“Đây là vấn đề rất quan trọng đối với các địa phương trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan và những biến động của môi trường không khí, nước, đất”, theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng.

Một vấn đề được ông đặc biệt quan tâm, cũng là nội dung từng được đề cập trong nhiều nhiệm kỳ Quốc hội, đó là việc xử lý tấm pin mặt trời hết hạn sử dụng, nhất là trong bối cảnh các dự án điện mặt trời phát triển mạnh như hiện nay.

Lần này, đại biểu Triệu Thế Hùng đề nghị quy định trực tiếp trong luật trách nhiệm thu hồi, tái chế của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và đơn vị phân phối tấm pin mặt trời.

Đi cùng với trách nhiệm thu hồi, theo ông, phải có quy trình xử lý khi tấm pin hết hạn sử dụng, tránh tình trạng phát triển dự án trước nhưng chưa chuẩn bị đầy đủ phương án giải quyết chất thải về sau.

Về phía các địa phương, ông Hùng cho biết cũng không ít nơi băn khoăn khi tiếp nhận dự án sản xuất tấm pin mặt trời, nhất là nguy cơ phát sinh nước thải và các tác động đến môi trường, đời sống người dân.

Đối với tấm pin thải bỏ, đại biểu Hùng đề nghị đánh giá rõ tính chất nguy hại để có yêu cầu quản lý, xử lý phù hợp. “Phải xác định đây là một loại hình có tính chất rác thải nguy hại, để làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư dự án điện mặt trời, cơ chế tài chính và giám sát việc thực hiện nghĩa vụ xử lý chất thải”, ông Hùng nêu quan điểm.

Thiếu quy định chặt chẽ sẽ tạo khoảng trống pháp luật, khiến việc xử lý hậu quả trở nên khó khăn khi một lượng lớn tấm pin đồng loạt hết hạn sử dụng, theo lời đại biểu Hùng.

Với rác thải sinh hoạt, đại biểu Triệu Thế Hùng nhấn mạnh đây đang là vấn đề khiến các địa phương trăn trở. Từ thực tiễn, ông đề nghị chú trọng phân loại rác ngay tại nguồn và xác định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện của chính quyền địa phương.

Dẫn ý kiến chuyên gia Nhật Bản cho rằng Việt Nam đang lãng phí một lượng tài nguyên lớn do chưa phân loại được rác thải, ông Hùng phân tích khi rác bị trộn lẫn, việc chôn lấp gây ô nhiễm môi trường, còn xử lý bằng công nghệ đốt đòi hỏi nhiệt độ cao và chi phí đầu tư lớn.

Theo ông, cần tổ chức phân loại rác từ đầu để thu hồi, tái chế những thành phần còn giá trị sử dụng. Phần rác hữu cơ được tách riêng có thể xử lý thành phân hữu cơ hoặc áp dụng phương án phù hợp.

“Cách làm này vừa tận dụng tài nguyên, vừa giảm khối lượng chất thải phải xử lý, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường tại địa phương”, ông Hùng nói.

Khẳng định môi trường là “ngôi nhà chung”, đại biểu lưu ý ô nhiễm có thể vượt qua nhiều địa giới hành chính, thậm chí mang tính xuyên biên giới. Vì vậy, phân định nhiệm vụ giữa cấp xã và cấp tỉnh phải đi cùng cơ chế phối hợp liên ngành, liên địa phương.

“Một dòng sông có thể chảy qua nhiều tỉnh, nguồn gây ô nhiễm phát sinh tại một xã nhưng ảnh hưởng đến nhiều xã khác, nên, việc thẩm định, đánh giá và xử lý không thể chỉ giới hạn trong phạm vi một địa phương”, ông Hùng nói.