Đại gia đình đặc biệt có 7 Mẹ Việt Nam anh hùng, 13 liệt sĩ

Cống hiến lớn lao của một đại gia đình

Mẹ Việt Nam anh hùng Lê Thị Hẹ, quê ở làng Linh Yên, xã Triệu Trạch, huyện Triệu Phong cũ, nay là thôn Linh An, xã Nam Cửa Việt (Quảng Trị). Nơi Mẹ từng sinh sống nay có nhà tưởng niệm được xây dựng khang trang, dưới những tán cây xanh.

Trước nhà tưởng niệm là tấm bia khắc tên các Mẹ Việt Nam anh hùng và liệt sĩ thuộc nhiều thế hệ, minh chứng cho những cống hiến to lớn của đại gia đình mẹ Hẹ trong những năm tháng kháng chiến.

Lần tay lên từng dòng chữ trên bia tưởng niệm, bà Lê Thị Đẳng (66 tuổi, cháu nội mẹ Hẹ), trú tại phường Đông Hà, Quảng Trị không khỏi xúc động. Bà Đẳng cho biết hai bên nội, ngoại của mẹ Hẹ có 7 Mẹ Việt Nam anh hùng và 13 liệt sĩ.

Theo bà Đẳng, mẹ Hẹ mất sớm. Năm 2015, Mẹ được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam anh hùng.

“Mẹ Hẹ có con gái, 3 con dâu, em dâu và cháu dâu là Mẹ Việt Nam anh hùng, trong đó 2 người đồng thời là liệt sĩ. Mẹ Hẹ còn có con trai, con rể và 11 người cháu là liệt sĩ. Mẹ Hẹ và các con, cháu mất trong chiến tranh nên phần lớn không có di ảnh”, bà Đẳng chia sẻ.

Ông Lê Gia Lịch (76 tuổi, trú tại thôn Linh An, xã Nam Cửa Việt) cho biết câu chuyện về lòng dũng cảm, kiên cường và những hy sinh của các thành viên trong đại gia đình mẹ Hẹ vẫn luôn được các cấp, các ngành, địa phương và người dân nhắc nhớ, lưu truyền.

Bản thân ông Lịch còn nhớ chuyện Mẹ Việt Nam anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Thị Xân (SN 1920, con dâu mẹ Hẹ) bị địch vây bắt, tra tấn dã man và hy sinh năm 1969. Con trai mẹ Xân cũng hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ. Mẹ được truy tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam anh hùng năm 2017.

“Mẹ Xân là du kích, dù bị tra tấn bằng điện, dùng lưỡi lê xé thịt, đốt lửa, nhưng Mẹ không hé môi một lời. Sau 2 ngày tra tấn, không lấy được thông tin gì, địch đưa Mẹ đi bắn, rồi giấu thi thể trong bụi mây, ngày hôm sau gia đình mới tìm được và đưa về chôn cất”, ông Lịch nhớ lại.

Ông Lịch và người dân địa phương cũng thường nhắc về liệt sĩ Lê Công Điến (cháu nội mẹ Hẹ). Ông là cán bộ an ninh, khi bị địch bao vây đã ném quả lựu đạn cuối cùng vào quân thù, hô vang "Hồ Chí Minh muôn năm", rồi anh dũng ngã xuống trên mảnh đất quê nhà.

Nơi lưu giữ ký ức và lòng tri ân

Ngày nay, trong nhà tưởng niệm mẹ Lê Thị Hẹ, những tấm Bằng Tổ quốc ghi công và quyết định truy tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước “Bà Mẹ Việt Nam anh hùng” được treo trang trọng trên các bức tường. Mỗi tấm bằng, mỗi quyết định là minh chứng về sự cống hiến, hy sinh của nhiều thế hệ đại gia đình mẹ Hẹ cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước.

Theo bà Lê Thị Đẳng, nhà tưởng niệm được khánh thành vào năm 2018, nhờ sự chung tay của chính quyền địa phương, người thân trong gia đình và tấm lòng của các nhà hảo tâm. Nhà tưởng niệm không chỉ là nơi thờ phụng, tưởng nhớ người đã khuất mà còn là nơi con cháu và người dân tìm về để tri ân.

“Để có không gian tưởng niệm khang trang, ấm cúng như hôm nay, gia đình chúng tôi luôn khắc ghi tấm lòng nhà hảo tâm và sự quan tâm của các cấp chính quyền”, bà Đẳng tâm sự.

Với bà Đẳng và người thân, điều day dứt nhất đến nay là vẫn chưa tìm thấy hài cốt liệt sĩ Lê Công Hùng (cháu nội mẹ Hẹ), người lính đặc công hy sinh năm 1962, tại tỉnh Quảng Nam (cũ). Gia đình vẫn mong một ngày tìm được hài cốt liệt sĩ Hùng để đưa trở về quê nhà.

“Hơn 60 năm rồi, chúng tôi vẫn đau đáu đi tìm anh. Trong hành trình tìm kiếm ấy, có nhiều người không cùng ruột thịt nhưng đã tận tình giúp đỡ, sẻ chia. Chúng tôi luôn cảm kích và ghi nhớ điều đó”, bà Đẳng xúc động nói.

Ông Vũ Thành Công, Bí thư Đảng ủy xã Nam Cửa Việt, nhấn mạnh những đóng góp, hy sinh của đại gia đình mẹ Hẹ là tấm gương sáng để giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Theo ông Công, địa phương luôn quan tâm, gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử của nhà tưởng niệm mẹ Lê Thị Hẹ, để nơi đây trở thành một “địa chỉ đỏ”, nơi người dân tìm về dâng hương tưởng nhớ.

“Những gì gia đình mẹ Hẹ đã cống hiến, hy sinh cho đất nước là điều thế hệ hôm nay luôn trân trọng. Những cái tên trên tấm bia sẽ còn được nhắc nhớ, để con cháu hiểu hơn về những năm tháng kháng chiến và giá trị của cuộc sống hòa bình hôm nay”, ông Vũ Thành Công nói.