Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát biểu tại tiệc chiêu đãi ở Nhà Trắng ngày 24/9 (Ảnh: Reuters).
"Tổng thống Donald Trump vẫn thường nói: “Chúng tôi bán vũ khí cho các nước khác trên thế giới”. Có lần Tổng thống đã hỏi Chủ tịch Tập Cận Bình rằng liệu ông ấy có muốn mua một số vũ khí của Mỹ hay không”, Đại sứ Mỹ tại Trung Quốc David Perdue nói trong cuộc phỏng vấn với chương trình "Fox News Sunday" ngày 27/9, khi thảo luận về cách tiếp cận của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Trung Quốc cũng như việc Mỹ tiếp tục bán vũ khí cho Đài Loan.
Đại sứ Mỹ không tiết lộ thời điểm Tổng thống Trump đưa ra đề xuất trên, cũng như loại vũ khí nào đã được thảo luận hay phản ứng của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ra sao.
Hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc đã gặp nhau hai lần trong năm nay, một lần tại Bắc Kinh vào tháng 5 và một lần vào tuần trước trong chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 3 ngày của ông Tập tới Washington.
Việc Đại sứ Mỹ tiết lộ việc Tổng thống Trump đề nghị bán vũ khí cho Trung Quốc là thông tin đáng chú ý.
Bất kỳ thương vụ mua bán vũ khí thực tế nào cũng sẽ vấp phải những rào cản pháp lý lớn, do Quốc hội Mỹ đã hạn chế xuất khẩu các mặt hàng quốc phòng thuộc Danh mục Vũ khí Mỹ sang Trung Quốc đại lục từ năm 1990.
Dù vẫn có một số ngoại lệ hạn chế và các quyết định của Tổng thống dựa trên lợi ích quốc gia, nhưng quy định này trên thực tế đã duy trì lệnh cấm vận vũ khí của Mỹ đối với Bắc Kinh trong nhiều thập niên qua.
Khi được đề nghị bình luận về thông tin do Đại sứ Mỹ công bố, Nhà Trắng - thông qua một quan chức Mỹ - cho biết Washington không có kế hoạch bán vũ khí cho Trung Quốc.
Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố: "Luật pháp Mỹ cấm bán vũ khí cho Trung Quốc, và không có đề xuất hay kế hoạch nào về việc bán vũ khí cho Trung Quốc".
Trong những năm qua, Mỹ vẫn cung cấp vũ khí và thiết bị quân sự cho Đài Loan, bất chấp sự phản đối của Trung Quốc. Trung Quốc coi Đài Loan là vùng lãnh thổ không thể tách rời và yêu cầu Mỹ dừng bán vũ khí cho hòn đảo.
Theo báo New York Times, gói vũ khí mới nhất cho Đài Loan đã được các quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ soạn thảo và được các lãnh đạo Quốc hội thông qua vào đầu năm nay, nhưng cho đến nay vẫn bị đình trệ. Vào tháng 5, các thượng nghị sĩ thuộc cả hai đảng đã gửi thư cho Tổng thống Trump, hối thúc ông xúc tiến thương vụ bán vũ khí này.
Vào tháng 5, sau khi rời khỏi hội nghị thượng đỉnh với Chủ tịch Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, Tổng thống Trump nói với các phóng viên rằng ông đã thảo luận "rất chi tiết" với ông Tập về việc bán vũ khí cho Đài Loan.
Sau hội nghị thượng đỉnh vào tuần trước, ông Trump cho biết ông và ông Tập Cận Bình không thảo luận nhiều về vấn đề Đài Loan.
Phía Trung Quốc tuyên bố Chủ tịch Tập Cận Bình đã nói với Tổng thống Trump rằng ông phản đối việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan.