Đắk Lắk lên 3 kịch bản ứng phó với hạn hán do ảnh hưởng El Nino

UBND tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành kế hoạch chủ động phòng, chống hạn hán, thiếu nước mùa khô 2026 - 2027 sau dự báo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về cường độ mạnh của El Nino trong các tháng 10 đến 12-2026, có thể kéo dài đến đầu mùa hè năm 2027.

Nguy cơ hạn hán, thiếu nước trên diện rộng có thể bắt đầu từ tháng 11-2026, kéo dài đến tháng 5-2027 ở phía Tây tỉnh và hết tháng 7, tháng 8-2027 ở phía Đông. 

Lượng mưa năm 2026 dự báo thiếu hụt 20 - 40% so với trung bình nhiều năm, nhiệt độ cao hơn 1 - 2 độ C; các hồ chứa cuối mùa mưa chỉ tích nước đạt khoảng 70 - 90% dung tích thiết kế.

Nguồn nước sinh hoạt cũng bị đe dọa, nhất là tại vùng sâu, vùng xa và khu vực đồng bào dân tộc thiểu số.

Trước dự báo và thực tế trên, Đắk Lắk xây dựng 3 kịch bản ứng phó.

Theo kịch bản 1, mức rủi ro thấp, được kích hoạt khi lượng mưa thiếu hụt dưới 20%, nguồn nước cơ bản đáp ứng nhu cầu. Tỉnh phấn đấu bảo đảm 100% nhu cầu nước sinh hoạt, tổ chức sản xuất vụ đông xuân theo kế hoạch trên những diện tích có đủ nguồn nước và duy trì dung tích hồ chứa cuối vụ không thấp hơn 50%.

Các hồ chứa được vận hành theo quy trình, tổ chức tưới tiết kiệm, luân phiên ngay từ đầu vụ; công khai lịch tưới, lịch xả và duy trì dòng chảy tối thiểu. 

Người dân được khuyến cáo sử dụng giống ngắn ngày, không trồng mới, tái canh cây lâu năm khi chưa bảo đảm nguồn nước.

Ở kịch bản 2, mức rủi ro trung bình, được áp dụng khi lượng mưa thiếu hụt từ 20 - 50% kéo dài, tỉnh sẽ điều chỉnh, cắt giảm diện tích cây trồng hằng năm theo khả năng cung cấp nước.

• 

  Nguy cơ 42.000 hộ thiếu nước mùa khô, Đắk Lắk yêu cầu chủ động từ sớm, từ xa

Mục tiêu là không để tình trạng thiếu nước sinh hoạt kéo dài, đồng thời ưu tiên nguồn nước bảo vệ cây lâu năm trong giai đoạn ra hoa, đậu quả. Dung tích hồ chứa cuối vụ đông xuân phải duy trì tối thiểu 30%.

Các địa phương tổ chức cấp nước sinh hoạt luân phiên tại nơi thiếu nước; điều tiết nước giữa các công trình thủy lợi, huy động máy bơm khi cần thiết. Những diện tích lúa cuối kênh, vùng không bảo đảm sẽ chuyển sang trồng ngô, khoai lang, rau đậu.

Kịch bản 3 là tình huống rủi ro cao nhất, được kích hoạt khi lượng mưa thiếu hụt trên 50%, kéo dài 3 - 5 tháng, nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng trên diện rộng.

Khi đó, tỉnh ưu tiên tuyệt đối nước sinh hoạt, dừng sản xuất cây hằng năm tại vùng không bảo đảm nguồn nước để tập trung cứu cây lâu năm có giá trị kinh tế cao.

Các địa phương huy động xe bồn chở nước, khoan giếng khẩn cấp có kiểm soát; xem xét khai thác nước từ dung tích chết của hồ chứa và yêu cầu chủ hồ thủy điện xả bổ sung phục vụ sinh hoạt, chống hạn. Việc cấp nước tưới phải dừng khi mực nước hồ xuống ngưỡng bảo đảm nước sinh hoạt.

Trong sản xuất, không gieo lúa ở vùng thiếu nước, đồng thời xem xét thu hẹp hoặc dừng vụ hè thu 2027. Việc tưới cứu cây lâu năm được tổ chức luân phiên, tập trung vào cây trồng giá trị cao. Riêng phía Đông tỉnh, phải dừng lấy nước tưới khi độ mặn tại cửa lấy nước từ 1‰ trở lên.

Ngày 1-11, UBND tỉnh Cà Mau đã ban hành kế hoạch ứng phó hạn mặn, thiếu nước và xâm nhập mặn do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino giai đoạn 2026 - 2027, trong đó bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân được ưu tiên hàng đầu.