Hơn 700 khán giả đã có những trải nghiệm đầy cảm xúc, bùng nổ trong những tràng vỗ tay kéo dài khi thưởng thức các tiết mục của chương trình “Nghệ thuật hòa tấu - Cuộc hội ngộ của những kiệt tác trên bốn cây đàn piano” tại Phòng Hòa nhạc lớn của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam đêm 1/11, do Khoa Piano tổ chức.
32 nghệ sĩ, giảng viên trực tiếp giảng dạy tại Khoa Piano cùng xuất hiện trên sân khấu, biểu diễn xuyên suốt đêm nhạc với hình thức hòa tấu trên bốn cây đàn piano. Đây là một lựa chọn dàn dựng đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, độ chính xác cao và khả năng làm chủ âm thanh của từng nghệ sĩ.
Mở đầu đêm nhạc là Chương I-Molto Allegro trong bản Giao hưởng số 40 của Mozart, qua phần trình diễn của Giáo sư, Tiến sĩ, Nghệ sĩ Nhân dân, Nhà giáo Nhân dân Trần Thu Hà và các nghệ sĩ giảng viên Trần Thục Anh, Nguyễn Trinh Hương, Phạm Linh Chi. Âm nhạc Mozart với cấu trúc chặt chẽ, những chuyển động giàu năng lượng và sắc thái tinh tế đã đặt ra yêu cầu cao về sự đồng đều trong kỹ thuật cũng như khả năng kết nối giữa bốn nghệ sĩ.
Tiếp nối chương trình, Nguyễn Phương Ly, Trần Hương Giang, Lê Thị Yến và Ngô Huy Khánh Linh mang đến một không gian opera giàu kịch tính trong phần Overture của nhạc kịch Ruslan và Lyudmila của nhà soạn nhạc Glinka.
Từ thế giới âm nhạc Nga, chương trình chuyển sang vẻ đẹp lãng mạn, bay bổng trong Giấc mộng đêm hè, Op.21 của nhà soạn nhạc người Đức Mendelssohn do Nguyễn Trinh Hương, Phạm Linh Chi, Đào Thu Lê và Trần Thị Tâm Ngọc thể hiện.
Một dấu ấn đáng chú ý khác là khúc giao hưởng thơ Vltava (Dòng sông Moldau) của nhà soạn nhạc người Séc Bedrich Smetana. Tác phẩm được chuyển tải qua phần hòa tấu của Nhà giáo Nhân dân Trần Thu Hà, Nguyễn Thị Hương Giang, Trần Thị Trang và Phạm Mai Nhi.
Với những lớp giai điệu gợi hình ảnh dòng sông từ khởi nguồn đến khi chảy qua những miền đất rộng lớn đôi bờ, tác phẩm đòi hỏi nghệ sĩ không chỉ có kỹ thuật mà còn phải tạo được sự liền mạch, giàu màu sắc trong diễn đạt. Sự góp mặt trong phần biểu diễn hai tác phẩm lớn của Mozart trước đó và Smetana của Nhà giáo Nhân dân Trần Thu Hà cho thấy sự hiện diện trực tiếp của một thế hệ nhà giáo giàu kinh nghiệm trên sân khấu âm nhạc hàn lâm.
Không gian âm nhạc được mở rộng với những trích đoạn từ Kẹp hạt dẻ của Tchaikovsky cùng phần trình diễn của Nguyễn Thị Thanh Hằng, Phan Diệu Linh, Trần Thanh Ly và Dương Hồng Thạch, thể hiện những giai điệu quen thuộc với người yêu âm nhạc cổ điển, tạo điểm nhấn mộng mơ, huyền ảo trong sắc màu sân khấu và chất chuyện kể trong âm nhạc Nga.
Đặc biệt, chương trình dành không gian cho sáng tác Việt Nam với Tổ khúc cho bốn piano của nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc, bao gồm Chương III - Dance và Chương IV - Phiên chợ vùng cao. Bốn nghệ sĩ Phạm Quỳnh Trang, Trần Thị Tâm Ngọc, Trần Hà Mi và Trần Vân Cơ đã cùng thể hiện tác phẩm. Sự xuất hiện của âm nhạc Việt Nam bên cạnh những kiệt tác kinh điển thế giới tạo nên một điểm nhấn có ý nghĩa, mở ra không gian biểu đạt cho sáng tác mang bản sắc và cảm hứng dân tộc.
Một trong những tiết mục tạo ấn tượng mạnh về quy mô phối hợp là bản Toreador Song từ vở opera Carmen của Bizet. Tiến sĩ Đào Trọng Tuyên, Nghệ sĩ Ưu tú Hoàng Hồ Thu; các nghệ sĩ: Vũ Hoàng Cương, Trần Lê Bảo Quyên, Ngô Phương Vi, Phạm Ngọc Giang, Đinh Hồng Trang và Nguyễn Đức Thịnh cùng tham gia trình diễn trên bốn cây đàn piano.
Với 16 bàn tay cùng chuyển động trên sân khấu, tiết mục đòi hỏi sự ăn ý và khả năng kiểm soát nhịp điệu, âm lượng của từng người trong một tổng thể thống nhất, thể hiện sự sáng tạo trong cách tổ chức và khai thác hình thức hòa tấu piano của các nghệ sĩ Việt Nam.
Ở tiết mục Rhapsody in Blue của George Gershwin, bốn nghệ sĩ Phạm Quỳnh Trang, Trần Thục Anh, Trần Viết Bảo và Trần Hà Mi đưa khán giả đến với thế giới âm nhạc giao thoa giữa cổ điển và jazz, nổi bật bởi tiết tấu linh hoạt, màu sắc hiện đại và tinh thần ngẫu hứng. Khi thể hiện qua hình thức hòa tấu bốn piano, các nghệ sĩ đã tìm được sự cân bằng giữa cá tính âm nhạc riêng và tính thống nhất của toàn bộ phần trình diễn.
Đặc biệt, bản Warsaw Concerto của Richard Addinsell là tiết mục có sự tham gia trực tiếp của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Huy Phương - Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam cùng Tiến sĩ Đào Trọng Tuyên - Trưởng khoa Piano, Tiến sĩ Nguyễn Hoàng Phương và nghệ sĩ Lưu Đức Anh.
Sự xuất hiện của người đứng đầu Học viện trên sân khấu cùng các giảng viên và nghệ sĩ là một hình ảnh đáng chú ý của đêm diễn. Ở đó, vai trò quản lý, đào tạo và hoạt động nghệ thuật không tách rời nhau: người thầy không chỉ đứng lớp truyền đạt kiến thức mà còn trực tiếp biểu diễn, thể hiện năng lực nghề nghiệp và tình yêu đối với âm nhạc.
Khép lại chương trình là bản William Tell của Gioachino Rossini như một lời chào tạm biệt đầy ấn tượng, sôi nổi, rộn ràng, giàu cảm xúc, đồng thời cũng mở ra dư âm đẹp về tài năng, sự gắn kết và sức sáng tạo của những người nghệ sĩ Khoa Piano.
Các tác phẩm được lựa chọn trải dài từ Mozart, Glinka, Mendelssohn, Smetana, Tchaikovsky đến Bizet, Gershwin, Addinsell và sáng tác của nhạc sĩ Đặng Hữu Phúc đã tạo nên một bức tranh đa sắc của đêm nhạc, cho thấy khả năng tiếp cận nhiều phong cách và ngôn ngữ âm nhạc khác nhau của các nghệ sĩ Việt Nam.
Điều đáng ghi nhận ở đêm hòa nhạc không chỉ nằm ở số lượng 32 nghệ sĩ hay hình thức biểu diễn trên bốn cây đàn piano. Qua từng tác phẩm, có thể thấy sự đóng góp của nhiều thế hệ giảng viên, nghệ sĩ Khoa Piano; từ những nhà giáo có nhiều năm gắn bó với sự nghiệp đào tạo như Nhà giáo Nhân dân Trần Thu Hà đến đội ngũ giảng viên đang trực tiếp đảm nhiệm công tác chuyên môn và biểu diễn.
Đêm hòa nhạc kỷ niệm 70 năm Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam ghi dấu ấn thành công của một chặng đường dài đào tạo, thể hiện một phần diện mạo và nội lực của các nghệ sĩ giảng viên Khoa Piano.
Đó là năng lực chuyên môn được thể hiện qua những tác phẩm có yêu cầu nghệ thuật cao, là tinh thần sáng tạo trong cách dàn dựng, và trên hết là sự hiện diện của những người thầy, người nghệ sĩ vẫn đang miệt mài gìn giữ, truyền dạy và tiếp tục làm giàu đời sống âm nhạc hàn lâm Việt Nam.
HẠNH AN