Sức hút của một cuộc thi nhan sắc còn đến từ những câu chuyện về con người, quê hương và lối sống được gửi gắm qua chương trình. Từ sự chú ý dành cho người đẹp, khán giả có thể muốn biết thêm về miền đất và những giá trị đã nuôi dưỡng vẻ đẹp ấy.
Đưa di sản đến công chúng qua sức hút của nhan sắc
Trong phần thi áo dài, bộ sưu tập Dọc miền di sản của Hoa hậu, nhà thiết kế Ngọc Hân đưa khán giả qua những hình ảnh văn hóa quen thuộc.
Hà Nội được gợi bằng lụa, họa tiết thêu tay và khăn voan, Tây Bắc hiện lên qua dáng mây và những triền núi trong sương. Mỹ thuật cung đình, Nhã nhạc Cung đình Huế, chiếc khăn rằn Nam Bộ và sắc phượng Hải Phòng tiếp nối hành trình ấy.
Đặt cạnh nhau, chúng mở ra cách nhìn về văn hóa Việt từ nhiều vùng đất và nhiều lớp đời sống.
Trên dáng áo truyền thống, kỹ thuật thêu, vẽ và đính kết tạo sự khác biệt giữa các nhóm thiết kế. Điều này giúp người xem có thêm điểm tựa để nhận biết câu chuyện trang phục, còn với thí sinh, việc mặc một thiết kế lấy cảm hứng từ di sản vô hình trung đã đặt họ vào vai trò giới thiệu văn hóa.
Hiểu câu chuyện của trang phục sẽ giúp các cô gái có thêm cảm hứng để chia sẻ về văn hóa từng vùng miền, đồng thời bày tỏ sự trân trọng với những người đã gìn giữ và trao truyền các giá trị đó.
Để có thể giới thiệu văn hóa bằng hiểu biết và cảm nhận của mình, các thí sinh được tạo cơ hội tìm hiểu di sản, gặp gỡ con người ở nhiều địa phương ngay từ trước chung khảo.
Với chủ đề Miền Hương Sắc, Hoa hậu Việt Nam 2026 xác định văn hóa là một trong bốn trụ cột, cùng Nhan sắc, Trí tuệ và Cống hiến. Những chuyến đi qua Hà Nội, Bắc Ninh, Lai Châu, Tuyên Quang, Quảng Ninh rồi Hải Phòng đưa các cô gái đến gần hơn với cảnh quan, phong tục và những câu chuyện lịch sử.
Họ được tham gia Chuyến tàu Độc lập, khám phá văn hóa Thăng Long - Kinh Bắc, tìm hiểu quan họ, bảo vật và nghệ thuật. Tại Tả Lèng, việc tìm hiểu nhu cầu của các điểm trường, xây dựng và triển khai dự án nhân ái tạo cơ hội để 53 thí sinh tiếp xúc sâu hơn với đời sống địa phương.
Theo nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong,Trưởng Ban tổ chức - mỗi chuyến đi hướng đến việc giúp thí sinh hiểu thêm về văn hóa, lịch sử, con người Việt Nam và chính mình. Từ những trải nghiệm ấy, cuộc thi mong các cô gái có thể kể câu chuyện Việt Nam bằng hiểu biết và tiếng nói của thế hệ mình.
Nhìn người đẹp từ nền tảng văn hóa
Là một trong những khán giả đã xem trọn vẹn đêm Chung khảo, TS. Nguyễn Minh Tâm (Viện Nghiên cứu Văn hóa ứng dụng) nhận xét: “Một cuộc thi nhan sắc, qua cách đặt tiêu chí và trao danh hiệu, cũng bộc lộ quan niệm về người phụ nữ được xã hội trân trọng.
Ngoại hình, học vấn, cách ứng xử, bản lĩnh hay tinh thần sẻ chia được coi trọng đến đâu sẽ góp phần định hình hình mẫu mà cuộc thi giới thiệu với công chúng. Vì thế, văn hóa có mặt ngay trong cách nhìn nhận cái đẹp và lựa chọn người đại diện cho cái đẹp ấy”.
Bà Minh Tâm cũng cho rằng khi hiểu biết, sự chân thành và trách nhiệm cộng đồng trở thành tiêu chí tuyển chọn, vẻ đẹp được xem xét trong mối quan hệ với cách sống. Một gương mặt thu hút đem lại ấn tượng ban đầu, khả năng lắng nghe, suy nghĩ độc lập và cư xử có chừng mực tạo thêm cơ sở để công chúng quý trọng người mang danh hiệu.
Trụ cột Văn hóa có ý nghĩa ở chỗ giúp cuộc thi nhận diện những phẩm chất ấy, đồng thời dành chỗ cho cá tính và những trải nghiệm khác nhau của người dự thi.
Từ góc nhìn này, những chuyến tìm hiểu di sản hay hoạt động cộng đồng có liên hệ trực tiếp với quá trình hình thành một người đẹp. Tiếp xúc với những vùng đất, những hoàn cảnh sống khác mình là cơ hội để thí sinh mở rộng hiểu biết, điều chỉnh cách nhìn và học cách chia sẻ.
Giá trị của trải nghiệm nằm ở điều mỗi người tiếp nhận, ở cách họ suy nghĩ và hành xử sau đó. Đây cũng là phần đòi hỏi thời gian quan sát, khó có thể đánh giá đầy đủ qua một câu trả lời trôi chảy trên sân khấu.
TS. Nguyễn Minh Tâm đánh giá Hoa hậu Việt Nam 2026 đã thành công đưa văn hóa vào cả hành trình dự thi. Bên cạnh phần áo dài lấy cảm hứng từ di sản, các thí sinh được tìm hiểu lịch sử, đến nhiều địa phương và tham gia xây dựng dự án nhân ái.
“Sự công bằng khi đánh giá, thái độ tôn trọng khác biệt và cách đối đãi với người dừng bước cũng thể hiện góc độ văn hóa của cuộc thi. Một cuộc thi đề cao văn hóa sẽ có sức thuyết phục khi những giá trị được dùng để lựa chọn người đẹp cũng hiện diện trong cách cuộc thi ứng xử với từng người”, TS. Minh Tâm nói.