Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, từ cuối năm 2025, Thành phố Hồ Chí Minh đã phát động phong trào Bình dân học vụ số trên địa bàn giai đoạn 2025-2026.
Để triển khai hiệu quả, Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố Hồ Chí Minh đã chủ động tổ chức và phối hợp triển khai tuyên truyền thông qua các lớp đào tạo, tập huấn và hội thảo dành cho cán bộ, công chức, viên chức và nhân dân. Nhiều lớp tập huấn đã được tổ chức tại các phường, xã, khu phố, ấp và doanh nghiệp trên địa bàn thành phố. Các phường, xã cũng đã thành lập các Tổ công nghệ số cộng đồng để hỗ trợ người dân.
Bà Võ Thị Trung Trinh, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, nhiều người lớn tuổi trước đây còn e ngại khi sử dụng điện thoại thông minh, nay đã biết mở ứng dụng, nộp giấy tờ trực tuyến, tra cứu thông tin cần thiết. Tinh thần tương trợ cũng lan tỏa mạnh mẽ, người biết hướng dẫn người chưa biết, tạo nên một cộng đồng học tập số sôi động.
Mặc dù đạt được những kết quả tích cực, tuy nhiên, trên thực tế, công tác chuyển đổi số trong cộng đồng vẫn còn gặp những khó khăn, thách thức nhất định. Trong đó, vẫn còn một bộ phận người dân “ngại” sử dụng các dịch vụ công trực tuyến, cảnh giác với chuyển đổi số bởi bản thân chưa am hiểu về các thao tác, còn lo ngại rủi ro lừa đảo trên mạng, chưa chủ động bảo đảm an toàn cho chính bản thân khi tham gia vào môi trường số, nhất là những người lớn tuổi. Đồng thời, Tổ công nghệ số cộng đồng hoạt động rất tích cực và hiệu quả song chủ yếu hoạt động tự nguyện, thiếu nguồn lực để bảo đảm hoạt động được ổn định cũng như bảo đảm việc lan tỏa phong trào.
Bà Trần Thị Cẩm Thúy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã Bình Lợi cho biết, trước đây, Tổ Bình dân học vụ số xã Bình Lợi có 10 thành viên, chủ yếu hoạt động tự phát để hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, truy cập dữ liệu ứng dụng VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu một số thông tin cần thiết.
Đây cũng là thực tế chung ở nhiều phường, xã trên địa bàn thành phố thời gian qua. Năm 2026, thành phố đặt mục tiêu 100% cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong khu vực công có hiểu biết, kỹ năng số, sử dụng thành thạo các nền tảng, dịch vụ số phục vụ công việc; 100% người dân trong độ tuổi trưởng thành có tri thức cơ bản về chuyển đổi số, có kỹ năng số, khai thác được các dịch vụ số thiết yếu, tham gia an toàn trên môi trường số.
Để có một xã hội số hiện đại, với các dịch vụ tiện ích, thuận lợi nhất cho người dân đòi hỏi thành phố phải có giải pháp căn cơ, bài bản, đồng bộ và thực chất hơn nữa. Trong đó, thành phố xác định rõ cần phải phát huy mạnh mẽ vai trò của cán bộ nòng cốt cấp cơ sở, cập nhật kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ làm công tác Mặt trận, các tổ chức chính trị-xã hội để mỗi người trở thành “Đại sứ số” lan tỏa phong trào Bình dân học vụ số tới từng khu dân cư trên địa bàn.
Để triển khai, đưa chuyển đổi số đi vào cuộc sống phát huy hiệu quả thực chất, trong tháng 8 và tháng 9 năm 2026, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố tổ chức 16 lớp tập huấn cập nhật kỹ năng số cho lãnh đạo, cán bộ làm công tác Mặt trận, các tổ chức chính trị-xã hội nhằm hướng tới xây dựng lực lượng nòng cốt đưa kỹ năng số đến từng khu dân cư.
Các học viên được nghiên cứu 6 chủ đề trọng tâm: bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân; kỹ năng tuyên truyền, vận động người dân tham gia chuyển đổi số; thực hành sử dụng các nền tảng, dịch vụ số thiết yếu; phát huy vai trò của lực lượng “Đại sứ số”; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác chuyên môn, quản lý và phục vụ nhân dân; tổ chức, vận hành tổ Bình dân học vụ số tại khu dân cư. Tại lớp học, các học viên đã được chia nhóm để thảo luận các tình huống cụ thể.
Xã Bình Lợi là đơn vị được chọn để mở lớp thí điểm đầu tiên. Lớp tập huấn đã diễn ra trong 2 ngày 13-14/8, với sự tham gia của 100 học viên trực tiếp và kết nối đến 15 ấp với 630 học viên.
Bà Trần Thị Cẩm Thúy cho biết, từ lớp học này, xã đã củng cố, mở rộng đội hình “Bình dân học vụ số” lên 41 thành viên, chia thành 15 tổ gắn với 15 ấp. Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã đang xây dựng kế hoạch, lộ trình để phát huy tối đa 15 đội hình này. Dự kiến, đến cuối tháng 9/2026 sẽ giúp ít nhất 750 hộ gia đình và đến cuối tháng 12/2026 có ít nhất 1.000 trường hợp được hướng dẫn, phổ cập kỹ năng số.
Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, các tổ sẽ vận dụng kỹ năng được tập huấn, hướng dẫn người dân một cách có hệ thống, bài bản, thực chất hơn các nội dung về công nghệ số, kỹ năng số, giúp người dân vận dụng hiệu quả vào công việc, đời sống sinh hoạt hằng ngày.
Việc triển khai các lớp học trong giai đoạn hiện nay có ý nghĩa quan trọng giúp cho cán bộ mặt trận tại cơ sở có kỹ năng số thuần thục để từ đó lan tỏa ứng dụng chuyển đổi số trong cộng đồng.
Ông Phạm Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Bình dân học vụ số không chỉ là một khóa học, càng không phải là phong trào theo hình thức mà phải trở thành quá trình học tập thường xuyên trong cộng đồng giúp người dân tự tin hơn khi sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến, các nền tảng số, tiện ích và biết phòng tránh những rủi ro trên không gian mạng.
Với lợi thế gần dân, sát dân và mạng lưới rộng khắp đến từng ấp, từng khu dân cư của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội, mỗi cán bộ Mặt trận, đoàn viên, hội viên và lực lượng nòng cốt không chỉ tuyên truyền để người dân biết, mà còn phải trực tiếp hướng dẫn để người dân làm được, đồng hành để người dân dùng được và tiếp tục hỗ trợ khi người dân gặp khó khăn. Tinh thần xuyên suốt của chương trình là không để ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số; phát huy vai trò của mỗi cán bộ Mặt trận là người học trước, làm trước, hướng dẫn trước và đưa kỹ năng số đến đúng người, đúng nhu cầu, ngay tại cộng đồng.
VƯƠNG LÊ - CTV