Bỏ qua điều hướng
•

Đẩy mạnh số hóa hệ sinh thái xuất bản phẩm

Đẩy mạnh số hóa hệ sinh thái xuất bản phẩm
Nguồn ảnh: Nhân Dân

Bên cạnh phiên bản sách giấy quen thuộc, vài năm trở lại đây, nhiều nhà xuất bản, đơn vị làm sách tại Thành phố Hồ Chí Minh đã sáng tạo đa dạng kênh trải nghiệm xuất bản phẩm nhằm gia tăng kết nối với độc giả trong thời hiện đại.

Cùng với việc tăng tương tác trên không gian mạng, Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh chú trọng đầu tư cho công tác số hóa xuất bản phẩm. Điểm nhấn của quá trình này là việc quảng bá Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trên nền tảng số thông qua hình thức tiếp cận đa trải nghiệm cho độc giả trên khắp mọi miền Tổ quốc.

Phối hợp với nguồn sách giấy, sách điện tử chất lượng hiện có, không gian mở ra kênh kết nối phù hợp nhu cầu tiếp cận của người dân, bạn đọc trong nhịp sống số. Chọn hình thức kể chuyện số, giới thiệu các tác phẩm tiêu biểu cùng nhiều nội dung tương tác ấn tượng, mô hình này giúp người xem dễ dàng theo dõi từng dấu mốc, địa danh và ý nghĩa lịch sử trong cuộc đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Theo bà Ông Thị Ngọc Linh, Phó Tổng Biên tập Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, các sản phẩm số về Không gian văn hóa Hồ Chí Minh nhằm chuyển hóa những nội dung tri thức, lịch sử, văn hóa thành các hình thức thể hiện trực quan, sinh động và dễ tiếp cận.

Đây là một sản phẩm xuất bản mới, một giải pháp tuyên truyền hiện đại, phù hợp với các không gian triển lãm, trường học, thư viện và các hoạt động giáo dục cộng đồng. Ra mắt vào tháng 10/2023, đến nay “Thư viện số Nguyễn An Ninh-Chuyên đề Nam Bộ” đã thực hiện và chia sẻ miễn phí nhiều sản phẩm văn hóa số để cộng đồng dễ dàng tiếp cận, tương tác.

Thư viện đã kết nối, hợp tác khai thác, chia sẻ nguồn dữ liệu số liên quan đến chủ đề vùng đất phương nam ở Thư viện Quốc gia, các thư viện tỉnh, thành phố, thư viện các trường đại học trong nước, thư viện nước ngoài, các thư viện cộng đồng và tư nhân.

Từ mạng lưới kết nối với nhiều đơn vị, chuyên gia, nhà nghiên cứu, nhiều chuyên đề văn hóa dài kỳ, sản phẩm phát triển văn hóa đọc được hình thành và lan tỏa trên nhiều nền tảng số, phục vụ hiệu quả cho độc giả, khán thính giả. Gần đây, mô hình “Thư viện người” do Thư viện số Nguyễn An Ninh triển khai cũng đã thu hút sự quan tâm của cộng đồng khi tạo ra không gian kết nối trực tiếp giữa chuyên gia, người nghiên cứu, cá nhân kể chuyện văn hóa với người yêu thích lĩnh vực này.

Theo ban tổ chức, sau các chương trình chia sẻ, giao lưu, kể chuyện, những nội dung chất lượng đã và đang được sàng lọc, phát triển theo nhiều loại hình trên nền tảng số để các chất liệu có thêm không gian lan tỏa, quảng bá câu chuyện văn hóa đặc trưng. Trang web của thư viện hiện đã trở thành địa chỉ uy tín để nhiều độc giả, đặc biệt là giới trẻ tìm đến nghiên cứu tài liệu, đối chiếu thông tin về nhiều lĩnh vực như văn hóa, lịch sử, địa lý, tác giả-tác phẩm…

Trang fanpage mỗi ngày đều cập nhật những bản tin văn hóa, chia sẻ câu chuyện phương nam, tạo mạch kết nối tri thức với bạn đọc khắp nơi. Bên cạnh các danh mục sách quen thuộc, thư viện còn giới thiệu phim tài liệu, tranh ảnh, các video độc đáo về mảnh đất Nam Bộ.

Việc tích hợp công nghệ, cập nhật nhiều trào lưu mới giúp thư viện trở nên gần gũi với đa dạng độc giả, nhất là giới trẻ. Những triển lãm chuyên đề hay sự kiện trực tuyến luôn được cộng đồng chờ đón, góp phần quảng bá câu chuyện văn hóa, lịch sử, vùng đất, con người Nam Bộ từ xưa đến nay. Từ nền tảng của một đơn vị làm sách giấy, đến nay, Công ty cổ phần Sbooks đã phát triển theo hướng hệ sinh thái xuất bản phẩm đa định dạng, kết nối nội dung, công nghệ, phát hành và các mô hình phục vụ văn hóa đọc.

Không chỉ sở hữu kho sách giấy phong phú, Sbooks hiện còn có nền tảng sách nói Bookas với hơn 100.000 thành viên đăng ký nghe. Đối với sách điện tử và tài nguyên số, công ty đang triển khai xây dựng mô hình nền tảng tri thức số và thư viện số dùng chung theo hướng chia sẻ hạ tầng để nhiều chủ thể có thể cùng tham gia.

Giám đốc điều hành Sbooks Nguyễn Anh Dũng cho rằng: Chuyển đổi số không có nghĩa là rời bỏ sách giấy, mà là mở rộng phương thức để tri thức có thể đến với bạn đọc nhanh và thuận tiện hơn. Việc triển khai hệ sinh thái xuất bản phẩm giúp các nội dung có giá trị không bị giới hạn trong một hình thức tiếp cận. Một tác phẩm giờ đây có thể hiện diện dưới dạng sách giấy cho người thích trải nghiệm đọc truyền thống, sách nói cho người có nhu cầu nghe và sách điện tử cho môi trường số. Khi các định dạng được tổ chức trong cùng một hệ sinh thái, vòng đời của tác phẩm có thể dài hơn, khả năng tiếp cận độc giả rộng hơn và nguồn lực đầu tư cho nội dung cũng có cơ hội được khai thác hiệu quả hơn.

Hệ sinh thái này còn giúp doanh nghiệp chuyển từ tư duy “bán một cuốn sách” sang tư duy “phục vụ nhu cầu tiếp cận tri thức”. Bên cạnh việc phát triển các định dạng và kênh phát hành, Sbooks còn dành nguồn lực nghiên cứu chuyển đổi số ở cấp độ quy trình của ngành.

Trong đó, đơn vị tập trung nghiên cứu mô hình trung tâm tác quyền ứng dụng công nghệ chuỗi khối nhằm tăng khả năng ghi nhận, minh bạch hóa và truy vết các giao dịch, quá trình cấp quyền và khai thác quyền. Cùng với đó là mô hình chuyển đổi số quy trình xuất bản theo hướng có tính hệ thống, kết nối các khâu từ đăng ký bản thảo, tổ chức biên tập, thực hiện thủ tục xuất bản, lưu chiểu đến phát hành và quản trị dữ liệu sau phát hành.

Khi các khâu được kết nối bằng dữ liệu, ngành có thêm điều kiện để nhận biết tình trạng quá tải hoặc thiếu hụt ở từng công đoạn, nâng cao khả năng kiểm soát nội dung, theo dõi vòng đời xuất bản phẩm và khai thác hiệu quả hơn giá trị của tác phẩm.

Bài và ảnh: GIA MỸ

Trước làn sóng chuyển đổi số mạnh mẽ, các đơn vị xuất bản tại Thành phố Hồ Chí Minh đang chủ động tái định hình phương thức tiếp cận độc giả thông qua việc số hóa toàn diện hệ sinh thái tri thức. Xu hướng này không chỉ dừng lại ở phiên bản sách điện tử đơn thuần, mà mở rộng thành các giải pháp tương tác đa nền tảng, đưa xuất bản phẩm thâm nhập sâu vào đời sống cộng đồng. Tiêu biểu cho nỗ lực trên là mô hình Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trên nền tảng số do Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh đầu tư thực hiện. Với hình thức kể chuyện số kết hợp nguồn tư liệu lịch sử xác thực, dự án đã chuyển hóa nội dung hàn lâm thành trải nghiệm trực quan, sinh động. Theo bà Ông Thị Ngọc Linh, Phó Tổng Biên tập đơn vị, sản phẩm xuất bản mới này đóng vai trò như giải pháp tuyên truyền hiện đại, phục vụ hiệu quả cho hệ thống bảo tàng, trường học và các không gian giáo dục công cộng. Song song đó, "Thư viện số Nguyễn An Ninh - Chuyên đề Nam Bộ" ra mắt từ tháng 10/2023 đã xác lập mô hình liên kết dữ liệu rộng lớn từ Thư viện Quốc gia đến các thư viện đại học và tổ chức quốc tế. Đơn vị sáng tạo thêm mô hình "Thư viện người", kết nối trực tiếp giới nghiên cứu với bạn đọc rồi tiếp tục số hóa nội dung giao lưu thành phim tư liệu, bản tin đa phương tiện trên mạng xã hội. Việc tích hợp công nghệ và văn hóa bản địa giúp nguồn tài nguyên lịch sử, địa lý phương Nam trở nên gần gũi, thu hút đông đảo bạn trẻ tìm đến tra cứu.
amung