Để đất trống do vướng quy hoạch, đất để dành cho con có bị xem bỏ hoang, phải đánh thuế?

Chủ trương đề xuất đánh thuế đất bỏ hoang được đưa vào dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đang nhận được nhiều quan tâm của người dân cả nước. 

Đặc biệt, nhiều ý kiến người dân băn khoăn về việc để đất trống vì vướng quy hoạch hoặc để dành đất cho con hay chưa có điều kiện xây dựng thì có bị xem là bỏ hoang đất và bị đánh thuế hay không.

Quy hoạch kéo dài, đất đai bỏ hoang?

Như Tuổi Trẻ đã phản ánh vụ "Vướng quy hoạch, 6.500m² đất trung tâm phường Bình Trị Đông của 11 hộ dân phải để hoang suốt 20 năm", ông Đoàn Ngô Kiến Quốc (47 tuổi) cùng 10 hộ dân khác có quyền sử dụng khu đất 6.500m2 góc đường Trương Phước Phan - Ấp Chiến Lược, khu vực trung tâm phường Bình Trị Đông (TP.HCM) để hoang đất vì vướng quy hoạch 20 năm qua, trong khi xung quanh là đô thị sầm uất.

Nói về chủ trương đề xuất đánh thuế đất bỏ hoang, ông Quốc cho rằng cơ quan chức năng cần rà soát, đánh giá toàn diện thực tiễn về quy hoạch sử dụng đất để có chính sách hợp lý vì thực trạng đất đai vướng quy hoạch nên để trống là không ít.

• 

  Vướng quy hoạch, 6.500m² đất trung tâm phường Bình Trị Đông của 11 hộ dân phải để hoang suốt 20 nămĐỌC NGAY

Tại TP.HCM nói riêng có không ít dự án treo hàng chục năm với quy mô lớn hàng trăm ha, ảnh hưởng đến đời sống hàng nghìn hộ dân. 

Điển hình như quy hoạch Khu đô thị Tây Bắc với diện tích hơn 6.084ha thuộc địa bàn huyện Củ Chi và huyện Hóc Môn (cũ) kéo dài gần 30 năm, dự án bán đảo Thanh Đa (phường Bình Quới) cũng đã quy hoạch treo hơn 30 năm.

Hay xã Bình Hưng (TP.HCM) hình thành và kế thừa không ít dự án quy hoạch treo hàng chục năm từ địa bàn huyện Bình Chánh cũ. 

Địa bàn xã hiện có 254ha/3.260ha dự án treo ảnh hưởng ước lượng khoảng 4.000 hộ dân, 475ha với 32 dự án chậm triển khai. 

Bên cạnh đó, nhiều năm qua, nhiều khu đất thuộc các địa bàn đang phát triển ở TP.HCM có quy hoạch "đất dân cư xây dựng mới" hay "đất hỗn hợp" khiến hàng nghìn hộ dân gặp khó khăn trong việc xây dựng nhà ở, kinh doanh sản xuất.

Theo ThS.KTS Đoàn Nhật - nguyên Phó chủ tịch UBND huyện Bình Chánh, tình trạng "quy hoạch treo", "dự án treo" ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân,  nhiều hộ dân bị hạn chế trong việc xây dựng, sửa chữa, cải tạo nhà ở. 

Người dân cũng có thể gặp khó khăn trong việc thực hiện các quyền liên quan đến đất đai và tài sản gắn liền với đất như công nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, chuyển nhượng, thế chấp hoặc tách thửa, từ đó ảnh hưởng đến khả năng ổn định chỗ ở và khai thác đất đai. 

Từ thực tiễn trên, đề xuất về chính sách thuế đất bỏ hoang, ông Quốc cho rằng cơ quan chức năng cần loại trừ trường hợp đất đai tại các khu vực quy hoạch treo. "Bởi lẽ việc để hoang đất không xuất phát từ lỗi của người dân sử dụng đất và việc để hoang đất do vướng quy hoạch người dân thiệt thòi nhiều hơn...", ông Quốc nói.

Đất để dành cho con, đất chưa xây dựng có coi là bỏ hoang?

Từ góc nhìn khác, không ít ý kiến phản ánh đến Tuổi Trẻ nêu phân vân, góp ý về việc để đất trống do khó khăn chưa có tiền xây nhà hoặc để dành chia cho các con thì có xem là đối tượng chịu đánh thuế.

Ông Ngô Quang Sáng nêu ví dụ trường hợp người dân dành dụm ít tiền mua mảnh đất ở, để sau này dành cho con hoặc để dành dưỡng già, chưa sử dụng đến thì có bị đánh thuế hay không. 

"Đấy là của để dành, chưa sử dụng, nếu đánh thuế với đất bỏ hoang là đánh thuế vào tài sản để dành, gây khó khăn cho người dân. Hoặc vợ chồng trẻ tích cóp vay mượn mua được mảnh đất ở, tiền đất trả còn chưa xong, chưa có tiền xây nhà, để lâu thì thành đất bỏ hoang. Vậy là phải chịu thuế đánh vào đất bỏ hoang...", ông Sáng thắc mắc.

Bạn đọc Lê Văn Vinh cũng nêu ra trường hợp hộ gia đình mua được 1, 2 lô đất ở để dành chia cho các con để lập gia đình riêng, an cư. "Khi nào các con có tiền thì làm nhà. Sao lại đánh thuế?", ông Vinh băn khoăn.

Tương tự, bạn đọc Trần Xuân Tùng cho rằng người dân làm ăn chân chính, cả đời gom góp mới mua được miếng đất nhưng chưa đủ tiền để xây nhà, trong thời gian kiếm tiền để xây nhà thì đất bỏ không, nếu đánh thuế thì càng gây khó cho người dân. 

Còn bạn đọc Hoa Hồng góp ý rằng chỉ nên đánh thuế vào tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản, không đánh thuế vào cá nhân mua đất nhằm mục đích để ở.

Kiến nghị đánh thuế bất động sản thứ 2, lấy mốc 10 năm để trống đất xem là bỏ hoang

Bạn đọc Quỳnh Như góp ý lấy mốc thời hạn 10 năm (tương đương thời kỳ quy hoạch sử dụng đất) nếu để trống đất được xem là bỏ hoang.

Còn bạn đọc Xuân kiến nghị chỉ nên đánh thuế với bất động sản thứ 2 trong cùng một tỉnh/thành phố. Bởi lẽ nếu chỉ có một lô đất - bất động sản thì việc bỏ hoang đôi khi là do dân chưa có tiền để xây. Nhất là lô đất thuộc các khu vực quy hoạch đô thị yêu cầu phải xây 2-3 tầng trở lên hoặc vì đã cố vay mượn mới mua được miếng đất chứ chưa có tiền xây thì cần phải loại trừ ra khỏi chính sách đánh thuế.

Đất không sử dụng bao lâu thì được xác định là bỏ hoang, chậm sử dụng để tính thuế theo chính sách đề xuất tại dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp?