Đề nghị này được Kiểm toán Nhà nước nêu khi góp ý với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) do Bộ Xây dựng soạn thảo.
Kiểm toán Nhà nước kiến nghị siết chặt hơn các điều kiện lựa chọn nhà đầu tư thực hiện các khu đô thị, nhà ở, nhất là về năng lực tài chính, quản trị và vận hành dự án. Cụ thể, cơ quan này đề xuất tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp thực hiện dự án địa ốc.
"Việc cho phép sử dụng vốn tín dụng thương mại 80-85% trong các dự án đầu tư kinh doanh bất động hiện nay làm tăng chi phí triển khai (về tài chính), dẫn đến giá nhà ở cao", Kiểm toán Nhà nước cho hay.
Cơ quan này đưa ra kiến nghị trong bối cảnh giá bất động sản tại một số đô thị lớn vẫn tăng cao, mất cân đối giữa sản phẩm cao cấp và bình dân. Cùng với đó, thời gian gần đây, một doanh nghiệp địa ốc cũng phải đối mặt với áp lực gia tăng khi lãi suất tăng cao. Theo báo cáo của S&I Ratings, chi phí vay vốn ngân hàng của chủ đầu tư, doanh nghiệp xây dựng hiện vượt 12% một năm.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng chưa tiếp thu góp ý này và đề xuất tiếp tục duy trì quy định về vốn chủ sở hữu như hiện nay tại dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) bản mới nhất.
Theo luật hiện hành, chủ đầu tư phải có vốn chủ sở hữu không thấp hơn 20% tổng vốn đầu tư dự án quy mô dưới 20 ha. Với quy mô từ 20 ha trở lên, doanh nghiệp phải sở hữu vốn chủ từ 15% tổng vốn đầu tư dự án.
Cơ quan soạn thảo giải thích rằng, quy định về vốn chủ sở hữu được kế thừa từ các luật trước đó (Luật Kinh doanh bất động sản 2006, 2014 và 2023). Theo Bộ, thực tế các năm qua cũng cho thấy yêu cầu về vốn chủ sở hữu phù hợp thực tiễn, đã sàng lọc được nhà đầu tư có năng lực để thực hiện dự án.
"Việc kế thừa quy định nhằm đảm bảo tính ổn định của pháp luật, không làm phát sinh thêm, khác về điều kiện kinh doanh với doanh nghiệp, cũng như tạo điều kiện để doanh nghiệp ổn định trong quá trình đầu tư", Bộ Xây dựng nêu.
Góp ý với dự thảo, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cũng đề nghị làm rõ tỷ lệ giới hạn an toàn cụ thể với doanh nghiệp kinh doanh bất động sản hoặc để Chính phủ quy định chi tiết theo từng thời kỳ. Từ bản thảo đầu tiên đến bản trình Bộ Tư pháp thẩm định, luật chỉ yêu cầu doanh nghiệp kinh doanh bất động sản đảm bảo "tỷ lệ dư nợ tín dụng, dư nợ trái phiếu doanh nghiệp trên số vốn chủ sở hữu".
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, đến hết 2025, dư nợ tín dụng với lĩnh vực bất động sản đạt 4,75 triệu tỷ đồng, trong đó cho vay kinh doanh bất động sản khoảng 2,58 triệu tỷ. Về trái phiếu, tổng giá trị phát hành đến hết năm ngoái của nhóm doanh nghiệp địa ốc đạt hơn 398.000 tỷ đồng, tăng 44% so với cuối 2024.
Anh Tú