Thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội sáng 31/10, đại biểu Quốc hội Lương Thị Hoa, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa, kiến nghị tháo gỡ vướng mắc về chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố nghỉ việc do sắp xếp. Theo bà, đây là vấn đề nhiều địa phương đang gặp phải.
Làm rõ đối tượng nghỉ việc được hưởng chính sách
Dẫn thực tiễn Thanh Hóa, bà Hoa cho biết tỉnh đã sắp xếp từ 4.351 thôn, tổ dân phố xuống còn 1.933, giảm 55,6%. Việc sắp xếp góp phần tinh gọn đầu mối, đồng thời phát sinh số lượng người hoạt động không chuyên trách phải nghỉ việc hoặc không được tiếp tục bố trí.
Khi áp dụng cách xác định đối tượng dôi dư theo hướng dẫn của Bộ Nội vụ, địa phương có 3.092 người thuộc số lượng dôi dư. Ngoài ra, còn 1.833 người nghỉ việc do tỉnh đồng thời thực hiện cơ cấu, kiện toàn đội ngũ.
Đại biểu Quốc hội Lương Thị Hoa, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hoá (Ảnh: Quốc hội).
Theo nữ đại biểu, Bộ Nội vụ đã hướng dẫn các địa phương nghiên cứu ban hành chính sách hỗ trợ từ ngân sách địa phương. Tuy nhiên, việc hỗ trợ phụ thuộc vào điều kiện ngân sách từng tỉnh, nhất là với những địa phương chưa tự cân đối được ngân sách.
"Điều này có thể dẫn tới mức hưởng chênh lệch lớn giữa những người cùng tham gia một đợt sắp xếp trên phạm vi cả nước", bà nói.
Bà Hoa kiến nghị Chính phủ chỉ đạo hướng dẫn cụ thể về đối tượng, điều kiện, tiêu chí đối với các trường hợp nghỉ việc do địa phương chủ động cơ cấu, kiện toàn, nâng cao chất lượng đội ngũ. Đây là cơ sở xác định đối tượng, thực hiện chế độ đối với người hoạt động không chuyên trách dôi dư do sắp xếp theo khoản 5 Điều 2 Nghị định 154.
Đồng thời, bà đề nghị Chính phủ xem xét cơ chế hỗ trợ những địa phương chưa tự cân đối được ngân sách.
"Mục tiêu là bảo đảm đúng đối tượng, đúng pháp luật và công bằng, không mở rộng chính sách tinh giản cho tất cả các trường hợp nghỉ việc", nữ đại biểu nhấn mạnh.
Với đội ngũ tiếp tục làm việc ở cơ sở, bà đề nghị hoàn thiện chế độ đãi ngộ, điều kiện làm việc cho viên chức tại trung tâm cung ứng dịch vụ công cấp xã; tăng cường giám sát việc thực hiện chính sách sau sắp xếp.
Bảo đảm nguồn lực để cơ sở thực hiện nhiệm vụ
Cùng quan tâm đến chính sách đối với đội ngũ cơ sở, đại biểu Hoàng Quốc Khánh, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu, đề nghị Chính phủ sớm nghiên cứu chính sách phù hợp với viên chức trung tâm dịch vụ tổng hợp cấp xã.
Ông cho biết đã nêu nội dung này tại phiên thảo luận tổ và Chính phủ đang chỉ đạo rà soát. Việc sớm có chính sách nhằm động viên viên chức yên tâm làm việc, nâng cao chất lượng dịch vụ công ở cơ sở.
Đại biểu Hoàng Quốc Khánh, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu (Ảnh: Quốc hội).
Về nguồn lực phát triển địa phương, ông Khánh đề nghị đẩy nhanh triển khai chương trình mục tiêu quốc gia. Theo ông, sau sáp nhập xã, thôn, bản, các địa phương miền núi có nhu cầu lớn về nâng cấp đường từ trung tâm xã đến các bản, đường nội bản, đường ra khu sản xuất, nước sinh hoạt và hỗ trợ phát triển sản xuất.
Hầu hết danh mục này đã được xã đưa vào chương trình đầu tư của chương trình mục tiêu quốc gia. Vì vậy, việc chậm triển khai tác động lớn đến công tác giảm nghèo. Với các địa phương còn khó khăn, đây cũng là nguồn lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng.
Ông đề nghị khẩn trương hoàn thiện hướng dẫn sau khi tích hợp các chương trình, giải quyết vướng mắc chuyển tiếp, bảo đảm không gián đoạn chính sách và quyền lợi của người dân. Kế hoạch, dự toán năm 2027 cần được giao đồng thời với dự toán ngân sách nhà nước để địa phương triển khai ngay từ đầu năm.
Ở góc độ tổ chức thực hiện, đại biểu Lương Thị Hoa cho rằng điểm nghẽn không chỉ nằm ở quy định pháp luật mà còn trong quá trình triển khai.
"Có chính sách nhưng triển khai chậm; có phân cấp nhưng thiếu người, thiếu kinh phí và dữ liệu", bà nêu.
Nữ đại biểu đề nghị phân cấp, phân quyền phải gắn với biên chế phù hợp, kinh phí, hạ tầng số và cơ chế kiểm tra, giám sát, nhất là ở cấp xã. Mỗi nhiệm vụ trọng tâm cần xác định rõ cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm, thời hạn, nguồn lực và kết quả đầu ra có thể đo lường.
Theo bà, cần lấy thời gian, chi phí thực tế được cắt giảm, chất lượng giải quyết công việc và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả thực hiện.