Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu, trong đó có các quy định về cơ chế giá, kê khai giá và giám sát cạnh tranh.
Góp ý dự thảo, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng việc trao quyền quyết định giá cho doanh nghiệp cần đi kèm cơ chế giám sát minh bạch, phù hợp với pháp luật về giá và cạnh tranh.
Theo VCCI, công thức giá tại dự thảo cần được sử dụng làm căn cứ để doanh nghiệp kê khai, giải trình và phục vụ giám sát việc hình thành giá, thay vì trở thành công cụ áp đặt mức lợi nhuận hoặc chi phí ngoài phạm vi pháp luật quy định.
Dự thảo yêu cầu thương nhân phân tích biến động từng yếu tố hình thành giá so với lần điều chỉnh liền trước trong mỗi lần điều chỉnh. VCCI cho rằng quy định này có thể tạo gánh nặng cho doanh nghiệp nhỏ, nhất là trong bối cảnh giá xăng dầu được điều chỉnh thường xuyên.
Do đó, tổ chức này đề nghị đơn giản hóa hồ sơ tính giá đối với thương nhân phân phối, đồng thời tập trung kiểm tra tính chính xác, trung thực của dữ liệu và việc tuân thủ quy định về giá, cạnh tranh.
VCCI cũng đề nghị làm rõ cơ chế áp dụng giá trần đối với thương nhân phân phối độc lập tại địa bàn xa. Theo tổ chức này, mức giá cao nhất do thương nhân đầu mối công bố có thể chưa phản ánh đầy đủ chi phí thực tế của đơn vị phân phối, do điều kiện vận chuyển và quy mô kinh doanh khác nhau.
Vì vậy, dự thảo cần làm rõ căn cứ áp dụng mức trần, đồng thời xem xét cơ chế cho phép thương nhân phân phối phản ánh chi phí thực tế hoặc chỉ áp dụng giá tối đa trong thời gian bình ổn giá.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Nhân viên thay đổi giá xăng dầu tại một cửa hàng ở Hà Nội (Ảnh: Mạnh Quân).
Một vấn đề khác được Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam lưu ý là thủ tục kê khai giá xăng dầu đối với thương nhân phân phối thuộc hệ thống của thương nhân đầu mối.
Theo dự thảo, thương nhân phân phối vẫn có quyền quyết định giá bán thấp hơn mức giá do đầu mối công bố và không bắt buộc phải tăng giá khi đầu mối tăng giá. Tuy nhiên, nếu thương nhân phân phối áp dụng đúng mức giá đã được đầu mối kê khai, việc yêu cầu kê khai riêng có thể tạo ra thủ tục trùng lặp.
VCCI đề nghị cho phép kê khai một lần qua hệ thống kết nối dữ liệu, không yêu cầu kê khai riêng trong trường hợp thương nhân phân phối áp dụng đúng mức giá đã được đầu mối kê khai. Nếu quyết định mức giá khác, thương nhân có thể thực hiện kê khai bằng phương thức điện tử đơn giản.
Tổ chức này cũng đề nghị rà soát thời hạn kê khai giá xăng dầu, bởi quy định phải hoàn thành chậm nhất vào cuối ngày làm việc tiếp theo sau ngày giá mới có hiệu lực có thể gây áp lực tuân thủ, nhất là với doanh nghiệp chưa có hệ thống kê khai tự động.
Bên cạnh thủ tục kê khai, VCCI đề nghị sửa quy định về giám sát cạnh tranh theo hướng Bộ Công Thương và UBND cấp tỉnh theo dõi dữ liệu kê khai giá, phát hiện dấu hiệu vi phạm và chuyển thông tin, tài liệu đến cơ quan có thẩm quyền xem xét theo Luật Cạnh tranh.
Đáng chú ý, VCCI đề nghị bỏ ngưỡng thị phần kết hợp 30% trong quy định giám sát cạnh tranh tại dự thảo. Theo tổ chức này, việc đưa ngưỡng thị phần vào quy định có thể bị hiểu là thu hẹp phạm vi phát hiện, xử lý hành vi thỏa thuận hạn chế cạnh tranh.
VCCI cho rằng biến động khách quan của các yếu tố hình thành giá cần được xem xét khi đánh giá hành vi, nhưng không nên trở thành căn cứ loại trừ việc xem xét thỏa thuận hạn chế cạnh tranh. Việc tiếp nhận thông tin, điều tra và xử lý phải tuân thủ đúng thẩm quyền, trình tự theo Luật Cạnh tranh.