Đề nghị quy trách nhiệm "bán bất động sản nhưng thiếu công trình công cộng"

Bố trí quỹ đất cần thiết cho các thiết chế văn hóa, thể thao và không gian sinh hoạt cộng đồng là nội dung được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm kiến nghị khi góp ý sửa Luật Đất đai tại kỳ họp thứ 2 của Quốc hội khóa XVI.

Căn cứ cho đề xuất này được các đại biểu Quốc hội đưa ra là tinh thần Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển văn hóa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng nhấn mạnh “cần đặc biệt chú trọng yếu tố đất đai”, nhất là đất dành cho các thiết chế văn hóa, thể thao và không gian sinh hoạt cộng đồng.

Từ thực trạng ở một số địa phương, ông phản ánh nhiều dự án khu đô thị khi phê duyệt quy hoạch đã xác định đầy đủ diện tích dành cho nhà văn hóa, trường học, khu vui chơi, công viên, cây xanh và các công trình phục vụ cộng đồng. Tuy nhiên, quá trình triển khai và bàn giao dự án cho chính quyền địa phương lại phát sinh nhiều bất cập.

“Có những dự án kéo dài 5-10 năm nhưng địa phương vẫn chưa thể tiếp nhận, ảnh hưởng đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân”, ông Hùng nói.

Bất cập này, theo ông, đặt chính quyền địa phương vào “tình thế khó xử”.

Nếu chưa tiếp nhận dự án, quyền lợi của người dân, nhất là việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tiếp tục bị ảnh hưởng. Ngược lại, nếu tiếp nhận khi các hạng mục hạ tầng xã hội, thiết chế văn hóa chưa được đầu tư đầy đủ theo quy hoạch, quyền thụ hưởng của cộng đồng dân cư không được bảo đảm.

Đáng lưu ý, ông Hùng cho biết có những khu vực theo quy hoạch là công viên, cây xanh, thảm cỏ, không gian sinh hoạt cộng đồng, nhưng khi triển khai thực tế lại không được thực hiện đầy đủ.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị cần có quy định rõ ràng về trách nhiệm thực hiện, điều kiện bàn giao và phương án xử lý đối với các dự án không bảo đảm đầy đủ các hạng mục theo quy hoạch được duyệt, nhất là trường hợp chủ đầu tư đã hoàn thành việc bán bất động sản nhưng các công trình phục vụ cộng đồng vẫn chưa được đầu tư tương xứng.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trước đó cũng đề nghị bổ sung cơ chế ưu tiên bố trí quỹ đất cho phát triển thiết chế văn hóa, thư viện, điểm sinh hoạt công cộng trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, đặc biệt tại các khu đô thị. Đồng thời, cần quy định rõ tỷ lệ, tiêu chí bố trí đất cho các công trình văn hóa tại khu đô thị, khu dân cư mới.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh phản ánh thực tế hiện nay, nhiều nơi còn thiếu thiết chế, không gian văn hóa để bảo đảm sinh hoạt và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân.

Cho biết một số địa phương sau sắp xếp, các doanh nghiệp đã tận dụng các cơ sở công phục vụ mục đích văn hóa, Bộ trưởng đề nghị ưu tiên sử dụng quỹ đất, trụ sở, cơ sở nhà đất thuộc sở hữu Nhà nước dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy và đất thu hồi từ cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước để phát triển thiết chế văn hóa, thư viện, không gian sinh hoạt cộng đồng.

Liên quan đến công tác bảo tồn di sản, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn Hóa và Xã hội Triệu Thế Hùng nêu đặc thù của nhiều di tích tại Việt Nam nằm xen kẽ trong các khu dân cư, việc khoanh vùng bảo vệ di tích có tác động trực tiếp đến quyền sửa chữa, cải tạo, xây dựng nhà ở của người dân.

“Trên thực tế, có những trường hợp nhà ở xuống cấp nhưng người dân gặp nhiều khó khăn trong việc sửa chữa do vướng các quy định liên quan đến bảo vệ di tích”, ông Hùng nói, đề nghị phân định rõ phạm vi bảo vệ, những hoạt động được phép thực hiện và điều kiện sửa chữa, cải tạo công trình trong khu vực có di tích, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị trong quy hoạch sử dụng đất phải có tầm nhìn dài hạn, quan tâm dành quỹ đất cho các hoạt động văn hóa, thể thao, sinh hoạt cộng đồng.

"Nếu không chủ động dành quỹ đất ngay từ khâu quy hoạch, khi quá trình đô thị hóa diễn ra, quỹ đất ngày càng thu hẹp thì việc xây dựng các thiết chế văn hóa, thể thao trong tương lai sẽ gặp nhiều khó khăn", ông Hùng nêu quan điểm.