Đề nghị thí điểm ngân hàng số, ĐBQH trấn an “đừng lo rủi ro vượt kiểm soát”

Quan điểm này được đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa, đưa ra trong phiên thảo luận tổ chiều 17/10, khi góp ý về dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Đại biểu Thân nêu con số cả nước hiện có khoảng 7 triệu hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tính trung bình mỗi hộ hoặc doanh nghiệp giải quyết 5-10 lao động thì có tới 60-70 triệu lao động được giải quyết việc làm.

Con số này ông Nguyễn Văn Thân đưa ra để minh chứng cho vai trò giải quyết việc làm rất lớn của khối hộ kinh doanh cùng các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa đang rất thiếu vốn

Quan tâm đến dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, vấn đề đầu tiên đại biểu Thân đề cập là vốn, với thực tế như ông miêu tả là “các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh đang rất thiếu vốn”, thậm chí hiện nay còn thiếu vốn trầm trọng hơn trước.

“Nhu cầu phát triển của xã hội, của công nghệ và nhu cầu của các doanh nghiệp lớn tăng cao khiến nguồn cung vốn chưa thể đáp ứng đủ nguồn cầu”, ông Thân nói.

Một thực tế khác, theo ông Thân, khoảng chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất huy động tiền gửi vẫn đặt ra bài toán mâu thuẫn cho ngành ngân hàng. Nếu cho vay lãi suất quá cao thì doanh nghiệp “không thể chịu được”, nhưng nếu nhận tiền gửi với lãi suất quá thấp lại không thu hút được nguồn vốn nhàn rỗi trong dân.

Giải pháp cho câu chuyện này, đại biểu Thân cho rằng mặt bằng lãi suất phải giảm xuống như định hướng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nói.

Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa đề xuất tận dụng nguồn lực tiền gửi và ngoại tệ trong dân kết hợp ứng dụng công nghệ số.

Theo ông, cần triển khai ngay các giải pháp công nghệ số trong huy động và quản lý nguồn vốn nhằm tối ưu hóa và giải quyết rất nhiều bài toán chi phí. “Các nước trên thế giới đã áp dụng thành công, chúng ta nên học hỏi và triển khai ngay chứ không nên dừng lại ở thử nghiệm”, ông Thân nói.

Bên cạnh đó, ông cho rằng cần khơi thông nguồn vốn từ các tổ chức tài chính quốc tế và quỹ tài chính vi mô.

Thực tế, đại biểu cho biết các tổ chức tài chính quốc tế và quỹ đầu tư trên thế giới có nguồn lực rất lớn, có thể cho vay gấp hàng chục lần so với vốn của các tổ chức tín dụng.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân đồng thời đề nghị phát triển ngân hàng số vì với chi phí vận hành rất thấp, ngân hàng số vừa thu hút vốn nhanh, vừa cung ứng vốn kịp thời.

“Tôi tha thiết đề nghị Quốc hội và Chính phủ cho phép thí điểm ngân hàng số, đừng lo ngại rủi ro vượt tầm kiểm soát vì rủi ro thực tế sẽ thấp khi thu hút được lượng lớn thành viên tham gia”, ông Thân nêu quan điểm.

Không quy định rõ trách nhiệm công vụ, cơ chế "xin - cho" vẫn sẽ tồn tại

Vấn đề thứ hai Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Nguyễn Văn Thân đề cập là thuế. Nhắc đến mức doanh thu không chịu thuế của hộ kinh doanh, ông Thân kiến nghị nâng lên 2 tỷ đồng/năm thay vì 1 tỷ đồng. Lý do là nếu đặt ngưỡng 1 tỷ đồng, chi phí tuân thủ và các chi phí khác còn lớn hơn cả tổng số tiền thuế thu được.

“Nếu miễn thuế cho hộ kinh doanh có doanh thu từ 2 tỷ đồng trở xuống, toàn bộ nguồn lực đó sẽ được tái đầu tư cho sản xuất, nâng cao đời sống, đảm bảo an sinh xã hội, đồng thời Nhà nước tiết kiệm được chi phí quản lý”, theo lời ông Thân.

Liên quan gói thầu đầu tư công dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, ông Thân nhấn mạnh doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm trên 98% tổng số doanh nghiệp và hoạt động đa ngành nghề.

Để ưu tiên phát triển cho nhóm này, theo ông, cần dành riêng các gói thầu đầu tư công quy mô phù hợp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Nếu để doanh nghiệp lớn trúng thầu rồi giao lại cho doanh nghiệp nhỏ, ông Thân cho biết giá trị bị cắt giảm, bị chiếm dụng vốn kéo dài 1-2 năm mới thanh toán, gây rất nhiều khó khăn cho doanh nghiệp nhỏ.

“Việc dành riêng gói thầu hoặc quy định tỷ lệ tối thiểu 20% trong các dự án đầu tư công, dịch vụ công cho doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ trực tiếp tạo ra hàng triệu việc làm và giúp doanh nghiệp phát triển thực chất”, theo lời đại biểu Nguyễn Văn Thân.

Ngoài ra, theo ông Thân, dự thảo cần có chương riêng quy định trách nhiệm của các cơ quan quản lý Nhà nước trong việc thi hành luật. "Nếu không quy định rõ trách nhiệm công vụ, cơ chế "xin - cho" vẫn sẽ tồn tại", ông Thân nói và phản ánh thực tế khi đến làm việc tại các cơ quan quản lý từ cấp tỉnh đến cấp bộ, cơ chế "xin - cho" dù có giảm nhưng vẫn còn khá phổ biến.

Theo Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa Nguyễn Văn Thân, dự thảo luật thuộc lĩnh vực hoạt động của hiệp hội nào nên giao nhiệm vụ cụ thể cho hiệp hội đó, giúp hiệp hội phát huy vai trò và cũng không làm tốn kinh phí ngân sách.

Điều hành phiên thảo luận, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang đặt câu hỏi: “Vậy việc gì trước đây thuộc cơ quan quản lý Nhà nước, bây giờ có thể giao cho hiệp hội?”.

Ông Thân trả lời, dẫn chứng việc đánh giá, xếp hạng phân hạng doanh nghiệp. Theo ông, Bộ Tài chính đã cho phép, nhưng vấn đề là các cơ quan chuyên ngành và ngân hàng phải công nhận và sử dụng kết quả đánh giá của hiệp hội.

“Nếu hiệp hội đánh giá xong mà ngân hàng không sử dụng kết quả đó để xem xét cho vay, doanh nghiệp sẽ không đến với hiệp hội”, ông nói.

Đại biểu Thân nêu thực tế doanh nghiệp than phiền không vay được vốn, còn ngân hàng thì ngại rủi ro. Nếu sử dụng vai trò cầu nối, hiệp hội đứng ra đánh giá, phân loại doanh nghiệp, sẽ góp phần khơi thông được dòng vốn.