Đề xuất cấm dàn xếp nâng khống giá thầu, chia nhỏ dự án để chỉ định thầu

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Dự thảo Luật Đấu thầu sửa đổi bổ sung hành vi bị cấm là dàn xếp, thỏa thuận nâng khống giá gói thầu, dự toán; chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm nhằm áp dụng hạn mức chỉ định thầu.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) trong phiên họp ngày 30/9.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, dự thảo lần này sửa đổi toàn diện Luật Đấu thầu hiện hành và tập trung vào 4 nhóm vấn đề chính.

Nhóm thứ nhất gồm các quy định bảo đảm tính khả thi, đồng bộ, thống nhất của pháp luật; phân định hoạt động áp dụng đấu thầu và pháp luật liên quan, không áp dụng luật này với các lĩnh vực, vấn đề đặc thù đã được pháp luật chuyên ngành quy định.

Đề xuất cấm dàn xếp nâng khống giá thầu, chia nhỏ dự án để chỉ định thầu - 1 — Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn (Ảnh: Quốc hội).

Nhóm thứ hai gồm các quy định nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động đấu thầu.

Nhóm thứ ba gồm các quy định nhằm đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong hoạt động đấu thầu.

Nhóm thứ tư tập trung nâng cao hiệu lực quản lý, tăng cường kiểm tra, giám sát trong hoạt động đấu thầu; làm rõ quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của người có thẩm quyền, chủ đầu tư, bên mời thầu, nhà thầu và tổ chuyên gia.

Trong lần sửa đổi này, Chính phủ đề xuất hoàn thiện quy định về hành vi bị cấm trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư theo hướng bổ sung hành vi dàn xếp, thỏa thuận nâng khống giá gói thầu, dự toán. Chính phủ cũng đề xuất cấm chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm nhằm áp dụng hạn mức chỉ định thầu.

Theo dự thảo luật sửa đổi, cơ quan soạn thảo đã làm rõ hành vi thông thầu, gian lận, không bảo đảm công bằng, minh bạch; chỉnh lý quy định về hành vi chuyển nhượng thầu để xác định rõ nội hàm của việc sử dụng nhà thầu phụ bất hợp pháp trên cơ sở xác định trách nhiệm của nhà thầu trong quá trình thực hiện hợp đồng...

Đề xuất cấm dàn xếp nâng khống giá thầu, chia nhỏ dự án để chỉ định thầu - 2 — Phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 30/9 (Ảnh: Quốc hội).

Thẩm tra sơ bộ tờ trình của Chính phủ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết đa số ý kiến tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Đấu thầu theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị cần đánh giá tác động ở mức độ phù hợp, thực chất, lượng hóa chi phí tuân thủ và lợi ích của từng chính sách thay đổi lớn.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị lấy ý kiến rộng rãi để nhận diện đầy đủ rủi ro của các chính sách, bảo đảm chất lượng và tính khả thi của từng quy định; chỉ sửa đổi những vấn đề đã đủ chín, đủ rõ từ thực tiễn.

Chủ nhiệm Phan Văn Mãi nhấn mạnh cần tránh tình trạng trao quyền nhưng không xác định rõ giới hạn, căn cứ và trách nhiệm, dẫn đến tâm lý e ngại, không dám quyết định.

Liên quan những hành vi bị cấm, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát để các hành vi thông thầu, gian lận, không bảo đảm công bằng, minh bạch… được xác định rõ, bao quát.

Đề xuất cấm dàn xếp nâng khống giá thầu, chia nhỏ dự án để chỉ định thầu - 3 — Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi (Ảnh: Quốc hội).

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị cần phòng ngừa xung đột lợi ích từ thời điểm tham dự thầu; rà soát việc bỏ hạn chế đối với nhà thầu có người từng giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý tại chủ đầu tư, bên mời thầu trong thời hạn 12 tháng.

Theo cơ quan thẩm tra, chỉ nên bỏ hạn chế khi pháp luật liên quan đã có cơ chế điều chỉnh tương ứng, đồng thời bảo đảm việc sử dụng nhà thầu phụ không làm thay đổi thực chất vai trò, năng lực, trách nhiệm của nhà thầu chính.

Dự thảo Luật bao gồm 8 chương và 60 điều, dự kiến được trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại kỳ họp thứ 2 diễn ra tháng 10 tới.

Dự thảo Luật Đấu thầu sửa đổi vừa được trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét trong phiên họp ngày 30/9 với nhiều điều chỉnh mang tính căn bản. Đáng chú ý, cơ quan soạn thảo bổ sung quy định nghiêm cấm hành vi dàn xếp, thỏa thuận nâng khống giá gói thầu và dự toán. Đồng thời, hành vi chia nhỏ dự án, dự toán mua sắm nhằm né tránh đấu thầu để áp dụng hạn mức chỉ định thầu cũng bị cấm triệt để. Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh dự luật tập trung vào 4 nhóm vấn đề lớn, từ bảo đảm tính đồng bộ pháp luật, nâng cao hiệu quả kinh tế đến đẩy mạnh phân cấp và siết chặt kiểm tra, giám sát. Dự thảo luật làm rõ các hành vi thông thầu, gian lận, chuyển nhượng thầu trái phép và xác định cụ thể trách nhiệm trong việc sử dụng nhà thầu phụ. Những giải pháp này hướng tới việc bịt kín kẽ hở pháp lý, giảm thiểu tiêu cực và nâng cao tính minh bạch trong quản lý ngân sách nhà nước. Thẩm tra sơ bộ tờ trình, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi tán thành sự cần thiết sửa đổi luật theo trình tự rút gọn nhưng yêu cầu đánh giá tác động thực chất, định lượng rõ chi phí tuân thủ. Cơ quan thẩm tra lưu ý việc phân quyền cần đi đôi với xác định rõ giới hạn căn cứ pháp lý để tránh tâm lý né tránh, không dám quyết định. Ngoài ra, việc phòng ngừa xung đột lợi ích ngay từ khâu nộp thầu và kiểm soát mối quan hệ giữa nhà thầu với cán bộ quản lý cũ cũng cần được rà soát chặt chẽ.