Tại dự thảo luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) sẽ được Quốc hội thảo luận ngày mai 26.10, Chính phủ đề xuất bổ sung 5 biện pháp cưỡng chế xử phạt vi phạm, gồm: tạm hoãn xuất cảnh; niêm phong trụ sở; ngừng cung cấp điện, nước, tạm dừng đăng kiểm, đăng ký; ngừng cung cấp internet, viễn thông.
Theo dự thảo luật, cá nhân, tổ chức không chịu nộp phạt vi phạm hành chính có thể bị tạm hoãn xuất cảnh (ảnh minh họa)
ẢNH: T.N
Theo tờ trình dự án luật, việc bổ sung các biện pháp cưỡng chế nhằm giải quyết tình trạng quyết định xử phạt không được thi hành hoặc thi hành không đầy đủ, nhất là đối với các cá nhân, tổ chức cố tình chây ỳ, né tránh nghĩa vụ.
Trong đó, không ít trường hợp cá nhân vi phạm hoặc người đại diện, người đứng đầu tổ chức lợi dụng việc xuất cảnh để trì hoãn việc nộp phạt, gây khó khăn cho công tác tổ chức thi hành và thu hồi tiền phạt.
Hay như biện pháp niêm phong trụ sở sẽ áp dụng trong trường hợp tổ chức, cá nhân vi phạm không chấp hành biện pháp xử phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động hoặc buộc khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường, lây lan dịch bệnh.
Tương tự, biện pháp ngừng cung cấp điện, nước nhằm tạo cơ chế áp dụng trong trường hợp tổ chức, cá nhân vi phạm không chấp hành đình chỉ hoạt động, hoặc buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoặc buộc phá dỡ công trình, phần công trình xây dựng không có giấy phép…
Các biện pháp cưỡng chế mới được kỳ vọng tạo tính răn đe cao, buộc tổ chức, cá nhân phải chấp hành nghiêm túc các quy định pháp luật, từ đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và bảo đảm việc thi hành quyết định xử phạt được thực hiện nghiêm túc, đúng thời hạn.
Khắc chế vi phạm xuyên biên giới
Quá trình xây dựng luật, nhiều ý kiến cho rằng các biện pháp cưỡng chế được đề xuất bổ sung sẽ tác động lớn đến quyền con người, quyền công dân. Do vậy, chính sách cần được cân nhắc kỹ lưỡng, thận trọng và quy định chặt chẽ về nguyên tắc, điều kiện áp dụng.
Giải trình, tiếp thu các ý kiến, Bộ Công an - cơ quan chủ trì soạn thảo, cho biết các biện pháp cưỡng chế nêu trên đã được quy định tại một số văn bản quy phạm pháp luật hiện hành.
Chẳng hạn, biện pháp ngừng cung cấp điện, nước được quy định tại luật Thủ đô, Thông tư số 05/2024 của Bộ Xây dựng quy định chi tiết một số điều của luật Nhà ở. Hay như biện pháp tạm hoãn xuất cảnh được quy định tại luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam; còn việc ngừng cung cấp dịch vụ internet, viễn thông đã có quy định tại luật Thương mại điện tử…
Riêng với biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ internet, viễn thông, cơ quan soạn thảo cho biết, hoạt động vi phạm trên môi trường số, đặc biệt là thương mại điện tử xuyên biên giới, ngày càng phổ biến. Nhiều trường hợp đối tượng vi phạm là tổ chức, cá nhân nước ngoài cung cấp dịch vụ qua internet nhưng không có trụ sở, chi nhánh hoặc văn phòng đại diện tại Việt Nam.
Với các trường hợp trên, nhiều biện pháp xử phạt truyền thống như tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động hoặc các biện pháp cưỡng chế gắn với hiện diện vật lý trên thực tế rất khó hoặc không thể thực hiện được.
Do đó, Bộ Công an cho rằng, cần bổ sung cơ sở pháp lý chung về các biện pháp ngăn chặn, xử lý và cưỡng chế trên môi trường số để bảo đảm tính đồng bộ pháp luật, nâng cao khả năng thực thi pháp luật đối với vi phạm trên không gian mạng.
Để bảo đảm quyền con người, quyền công dân, Bộ Công an cho hay, dự thảo luật đã quy định chặt chẽ về nguyên tắc, điều kiện áp dụng các biện pháp cưỡng chế, không làm ảnh hưởng đến cá nhân, tổ chức không liên quan đến hành vi vi phạm.