Đề xuất không dùng Quốc ca làm nhạc chuông, nhạc nền tại cơ sở kinh doanh

Theo Bộ VH-TT&DL, Quốc ca được sử dụng thường xuyên, rộng rãi tại các nghi lễ, sự kiện chính trị, văn hóa xã hội, hoạt động đối ngoại, quốc phòng, an ninh, giáo dục, nghệ thuật, thể dục, thể thao…

Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ VH-TT&DL cũng nhận định, qua thực tiễn tổ chức thực hiện, việc sử dụng Quốc ca vẫn còn một số hạn chế, bất cập. Các bản Quốc ca, Quốc thiều được khai thác, sử dụng trong thực tiễn chưa thật sự thống nhất; còn có sự khác nhau về hòa âm, phối khí, tốc độ, trường độ, chất lượng âm thanh và cách thức thể hiện.

Trong một số trường hợp còn lúng túng trong việc phân biệt giữa hát Quốc ca, cử Quốc thiều, sử dụng bản ghi âm hoặc biểu diễn trực tiếp; nghi thức thực hiện tại một số sự kiện chưa đồng đều, chưa thật sự thống nhất về chuẩn mực.

Cùng với đó, sự phát triển nhanh của môi trường mạng, nền tảng số, truyền thông đa phương tiện và trí tuệ nhân tạo làm phát sinh nhiều phương thức sử dụng Quốc ca mới.

Việc đăng tải, chia sẻ, cắt ghép, chuyển đổi định dạng, thay đổi tốc độ, cao độ, phối khí hoặc lồng ghép Quốc ca trong các sản phẩm số có thể làm sai lệch, biến dạng hoặc ảnh hưởng đến tính trang nghiêm, giá trị biểu tượng của Quốc ca.

Từ thực tiễn nêu trên, việc ban hành Nghị định là cần thiết để khắc phục những hạn chế, bất cập, thiếu thống nhất trong sử dụng Quốc ca; chuẩn hóa bản hòa âm, phối khí chính thức, bản ghi âm chính thức, hình thức thể hiện và nghi thức sử dụng; tăng cường bảo vệ Quốc ca trên môi trường số; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý, sử dụng, bảo vệ và phát huy giá trị Quốc ca.

Dự thảo Nghị định gồm 7 nội dung, tập trung chuẩn hóa cách sử dụng Quốc ca. Trong đó, đáng chú ý có đề xuất các cơ quan, tổ chức, cá nhân được sử dụng Quốc ca trong các sự kiện, hoạt động khác phù hợp với tính chất trang trọng và nguyên tắc của Nghị định.

Đồng thời xác định cụ thể các trường hợp không được sử dụng Quốc ca như quảng cáo thương mại, làm nhạc chuông hoặc nhạc nền thường xuyên tại cơ sở kinh doanh, hoạt động vui chơi, giải trí không phù hợp, tang lễ cá nhân, sử dụng làm dấu hiệu phân biệt hàng hóa, dịch vụ hoặc các hình thức làm sai lệch, xúc phạm, làm mất sự trang nghiêm của Quốc ca.

Dự thảo quy định các trường hợp thực hiện nghi thức hát Quốc ca; tư thế, thái độ và yêu cầu đối với người tham dự; cách thức thực hiện trong một số trường hợp đặc thù.

Đồng thời, dự thảo đề cập các trường hợp sử dụng Quốc thiều và nguyên tắc sử dụng trong hoạt động đối ngoại, quốc phòng, an ninh, thể dục, thể thao và các nghi lễ có liên quan.

Quy định quyền đăng tải, lưu trữ, chia sẻ, khai thác và phổ biến Quốc ca trên môi trường mạng, nền tảng số và phương tiện truyền thông theo quy định của pháp luật; yêu cầu bảo đảm tính chính xác, toàn vẹn, sự trang nghiêm của Quốc ca;

Bên cạnh đó, ngăn ngừa việc sử dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo để xuyên tạc, làm biến dạng, giả mạo bản chính thức hoặc gây nhầm lẫn; đồng thời quy định trách nhiệm phối hợp xử lý nội dung vi phạm và bảo đảm việc phổ biến, sử dụng Quốc ca hợp pháp không bị cản trở.

Quốc ca Việt Nam là Tiến quân ca, tác phẩm do nhạc sĩ Văn Cao sáng tác năm 1944, gắn với những sự kiện quan trọng của lịch sử đất nước.

Tại Quốc dân đại hội ở Tân Trào vào tháng 8/1945, nhà thơ Nguyễn Đình Thi trình 3 ca khúc gồm Diệt phát xít, Chiến sĩ Việt Minh và Tiến quân ca. Chủ tịch Hồ Chí Minh sau đó quyết định chọn Tiến quân ca làm Quốc ca.

Ngày 19/8/1945, trong thời điểm nhân dân Hà Nội chuẩn bị giành chính quyền tại Bắc Bộ phủ, nhạc sĩ Văn Cao chỉ huy Dàn hợp xướng Thiếu niên Tiền phong biểu diễn Tiến quân ca tại Quảng trường Cách mạng Tháng Tám.

Đến ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, hàng chục nghìn người cùng cất tiếng hát Tiến quân ca trong ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Trong hồi ký, nhạc sĩ Văn Cao từng nhắc lại khoảnh khắc nghe tiếng hát của hàng vạn người và nhận ra Tiến quân ca từ đó không còn là tác phẩm của riêng ông mà đã trở thành bài hát thuộc về nhân dân.