Đề xuất mới của Bộ Y tế về quản lý và kiểm soát giá thiết bị y tế

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Bộ Y tế cho biết tại VN ước tính có hơn 2.900 thiết bị y tế được phân phối trên thị trường. Trong đó, khoảng 92% là sản phẩm nhập khẩu; thiết bị công nghệ cao gần như phụ thuộc vào nhập khẩu.

Để kiểm soát giá thiết bị y tế, Bộ Y tế đang đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế quản lý theo hướng minh bạch, có trọng tâm và tăng trách nhiệm của chủ thể kinh doanh.

Theo đó, doanh nghiệp tự xác định và công bố giá bán tối đa, chịu trách nhiệm về thông tin công bố; cơ quan quản lý sẽ khai thác dữ liệu, giám sát, cảnh báo và hậu kiểm, hướng đến tăng khả năng so sánh và sử dụng dữ liệu giá trong quản lý và mua sắm; không coi giá công bố là giá nhà nước phê duyệt hoặc giá bắt buộc cơ sở y tế phải mua.

Bộ Y tế cho biết không quy định mức lợi nhuận với kinh doanh trang thiết bị y tế, nhưng có các giải pháp hạn chế việc hình thành mức giá bất hợp lý qua nhiều khâu phân phối trung gian và tăng khả năng tiếp cận trực tiếp nhà sản xuất, thông qua khuyến khích nhà sản xuất phân phối trực tiếp, đồng thời cho phép mua, nhập khẩu trực tiếp trong những trường hợp đáp ứng điều kiện.

Bộ Y tế cũng đề xuất đàm phán giá, mua sắm tập trung đối với nhóm thiết bị phù hợp, nhóm thiết bị có khả năng tiêu chuẩn hóa và nhu cầu lớn. Việc mua sắm tập trung hoặc đàm phán giá không thể áp dụng được với tất cả trang thiết bị y tế, do nhu cầu phân tán, công nghệ thay đổi nhanh, cấu hình đặc thù và số lượng mua không đủ lớn để tạo lợi thế thương lượng.

Thị trường trang thiết bị y tế Việt Nam hiện có khoảng hơn 2.900 thiết bị được phân phối, trong đó hàng nhập khẩu chiếm tới 92% và dòng công nghệ cao gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung nước ngoài. Nhằm kiểm soát mặt bằng giá và tăng cường tính minh bạch, Bộ Y tế đang đề xuất cơ chế quản lý mới theo hướng nâng cao trách nhiệm tự xác định và công bố giá bán tối đa của doanh nghiệp. Theo đó, giá công bố là cơ sở để cơ quan quản lý khai thác dữ liệu, giám sát và hậu kiểm chứ không phải giá bắt buộc do nhà nước phê duyệt. Dù không quy định mức lợi nhuận cố định cho kinh doanh trang thiết bị y tế, giải pháp của cơ quan quản lý tập trung hạn chế việc hình thành giá bất hợp lý qua các khâu phân phối trung gian. Bộ Y tế khuyến khích nhà sản xuất phân phối trực tiếp, đồng thời cho phép các cơ sở y tế mua hoặc nhập khẩu trực tiếp khi đáp ứng đủ điều kiện. Phương thức này hướng tới việc giúp các đơn vị tăng khả năng tiếp cận trực tiếp với nguồn cung, giảm bớt chi phí phát sinh không cần thiết. Bên cạnh đó, Bộ Y tế đề xuất áp dụng đàm phán giá và mua sắm tập trung đối với nhóm thiết bị phù hợp, có khả năng tiêu chuẩn hóa và nhu cầu sử dụng lớn. Việc mua sắm tập trung hay đàm phán giá không áp dụng cho toàn bộ trang thiết bị do nhu cầu phân tán, công nghệ thay đổi nhanh và cấu hình đặc thù. Cơ chế linh hoạt này được kỳ vọng vừa tối ưu hóa nguồn lực mua sắm, vừa bảo đảm tính chủ động cho hệ thống y tế.