Việc cao tốc Bến Lức - Long Thành được thông xe từ ngày 1/10 không chỉ mở thêm một tuyến đường mới, mà còn định hình lại mạch vận tải giữa miền Tây và Đông Nam Bộ.
Nhiều năm qua, khu vực trung tâm TPHCM luôn phải gánh lượng phương tiện quá cảnh khổng lồ do thiếu các tuyến vành đai đi tránh thành phố. Khi tuyến cao tốc liên vùng này được khai thác giúp rút ngắn thời gian hành trình, hạn chế nguy cơ ùn tắc và từng bước giải tỏa áp lực giao thông lên hạ tầng nội đô.
Tạm biệt cảnh kẹt xe đường Nguyễn Văn Linh, cầu Phú Mỹ
Xét về chiều dài quãng đường, việc lựa chọn cao tốc Bến Lức - Long Thành để đi từ miền Tây qua miền Đông Nam Bộ không ngắn hơn các trục đường hiện hữu.
Theo tính toán thực tế của tài xế Thái Hữu Cơ (ngụ TPHCM), người lái xe thử nghiệm toàn tuyến, nếu xuất phát từ nút giao Mỹ Yên (cao tốc TPHCM - Trung Lương) đi theo các trục đường truyền thống như Võ Văn Kiệt, nút giao An Phú hoặc Nguyễn Văn Linh, cầu Phú Mỹ, tổng quãng đường đến nút giao Long Thành là hơn 51km.
Cao tốc Bến Lức - Long Thành giúp tài xế đi từ miền Tây Nam Bộ sang Đông Nam Bộ mà không cần qua khu vực nội đô đông đúc của TPHCM (Đồ họa: Ngọc Tân).
Trong khi đó, nếu chạy trọn vẹn cao tốc Bến Lức - Long Thành dài 58km rồi kết nối tiếp qua nhánh cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu khoảng 13km để tới nút giao Long Thành, tổng chiều dài là 71km, tức dài hơn đường cũ 20km.
"Tuy nhiên, khi đi cao tốc Bến Lức - Long Thành, tài xế tránh được rất nhiều điểm kẹt xe", ông Cơ chia sẻ. Đường Nguyễn Văn Linh, cầu Phú Mỹ, cầu Long Thành... là những địa điểm mà chỉ nghe tên, giới tài xế xe đường dài đã ám ảnh về mức độ kẹt xe.
Tài xế Thái Hữu Cơ ước tính chỉ mất 45-50 phút để đi từ nút giao Mỹ Yên ra đến quốc lộ 51. Sắp tới, khi nút giao Tân Hiệp được mở, thời gian chạy từ Mỹ Yên thẳng sang Long Thành chỉ mất khoảng 1 giờ.
Hiện tại, tài xế từ miền Tây muốn đi Vũng Tàu, cảng Cái Mép hay sân bay Long Thành có thể chạy thẳng cao tốc Bến Lức - Long Thành, rồi rẽ xuống quốc lộ 51 để tiếp tục hành trình.
Cao tốc Bến Lức - Long Thành đoạn qua nút giao Vành đai 3 TPHCM trên địa bàn TP Đồng Nai. Nút giao này hiện chưa hoàn thiện (Ảnh: Ngọc Tân).
Riêng nhánh đấu nối trực tiếp vào cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu tại nút giao Tân Hiệp chưa thông xe hoàn toàn do đang hoàn thiện trạm thu phí và xử lý kỹ thuật, tài xế cần chú ý biển chỉ dẫn tại hiện trường để rẽ đúng nhánh.
Dòng xe tải nặng rút khỏi nội đô
Đối với TPHCM, ý nghĩa lớn nhất của cao tốc Bến Lức - Long Thành nằm ở khả năng phân lưu luồng xe cỡ lớn ra khỏi trung tâm thành phố.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Nguyễn Viết Quang, cán bộ Trung tâm Quản lý giao thông và hạ tầng kỹ thuật (Sở Xây dựng TPHCM), nhận định thời gian qua, các luồng vận tải liên tỉnh từ miền Tây đi miền Đông hoặc hướng ra các tỉnh phía Bắc bắt buộc phải mượn đường xuyên tâm TPHCM.
Hai hành lang chính phải gánh tải nặng nề nhất là trục quốc lộ 1 qua An Sương, Tân Thới Hiệp (đoạn Vành đai 2 phía Bắc) và trục đường Nguyễn Văn Linh qua cầu Phú Mỹ, đường Võ Chí Công (Vành đai 2 phía Nam).
Cả hai hành lang này thuộc phạm vi Vành đai 2 của thành phố, vốn được quy hoạch để phục vụ giao thông đô thị chứ không phải phục vụ logistics liên tỉnh.
Tình trạng kẹt xe triền miên trên cầu Phú Mỹ (Ảnh: Ngọc Tân).
Việc các dòng ô tô tải nặng phải chạy chung hạ tầng với xe cá nhân trong đô thị không chỉ gây ùn tắc, mà còn tăng nguy cơ tai nạn giao thông. Khi trục cao tốc Bến Lức - Long Thành vận hành thông suốt, toàn bộ dòng xe vận tải liên vùng giữa Tây Nam Bộ với các trung tâm công nghiệp lớn tại Đồng Nai, cảng biển Cái Mép - Thị Vải và sân bay Long Thành sẽ không phải đi qua trung tâm TPHCM.
Theo ông Quang, việc mở ra trục kết nối ngoại vi này sẽ tạo điều kiện để cơ quan quản lý giao thông TPHCM nghiên cứu các biện pháp phân luồng triệt để hơn. Thành phố có thể tính đến phương án siết chặt khung giờ lưu thông, hạn chế xe tải nặng đi vào Vành đai 2; chỉ cho phép xe tải nhỏ phục vụ giao vận trong đô thị.
Nhờ đó, người dân đi qua khu vực Nam TPHCM, khu vực Thủ Đức cũ sẽ bớt cảnh chen chúc giữa dòng xe tải lớn. Hạ tầng đô thị được bảo vệ tốt hơn và nguy cơ tai nạn giao thông cửa ngõ sẽ giảm.