Điều chỉnh mức đóng, hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện từ ngày 1/1/2027

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Từ ngày 1/1/2027, chuẩn nghèo đa chiều quốc gia áp dụng mức chuẩn mới. Vì vậy, mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện tối thiểu và mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cũng thay đổi theo.

Điều chỉnh mức đóng, hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện từ ngày 1/1/2027 - 1 — Bảo hiểm xã hội TPHCM tuyên truyền chính sách bảo hiểm xã hội tự nguyện (Ảnh: BHXH).

Theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội, mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện hàng tháng bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện lựa chọn.

Mức thu nhập tháng do người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện lựa chọn thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu (hiện bằng mức lương cơ sở) tại thời điểm đóng.

Hiện mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn là 1.500.000 đồng/người/tháng. Như vậy, thu nhập tháng do người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện lựa chọn thấp nhất là 1.500.000 đồng/tháng. Điều đó có nghĩa là mức đóng thấp nhất của người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là 330.000 đồng/tháng.

Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 3 Nghị định số 351/2025/NĐ-CP, tiêu chí thu nhập của chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2027-2030 (áp dụng từ ngày 1/1/2027) ở khu vực nông thôn là 2.200.000 đồng/người/tháng; ở khu vực đô thị là 2.800.000 đồng/người/tháng.

Như vậy, từ ngày 1/1/2027, thu nhập tháng do người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện lựa chọn thấp nhất là 2.200.000 đồng/tháng. Điều đó có nghĩa là mức đóng thấp nhất của người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là 484.000 đồng/tháng.

Theo quy định tại Điều 5 Nghị định số 159/2025/NĐ-CP (quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội tự nguyện), ngân sách nhà nước hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm xã hội cho người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.

Theo đó, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm (%) trên mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn.

Mức hỗ trợ bằng 50% đối với người tham gia thuộc hộ nghèo, người đang sinh sống tại xã đảo, đặc khu; bằng 40% đối với người tham gia thuộc hộ cận nghèo; bằng 30% đối với người tham gia là người dân tộc thiểu số; bằng 20% đối với người tham gia khác.

Hiện mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn là 1.500.000 đồng/người/tháng. Như vậy, mức hỗ trợ cụ thể như sau:

Điều chỉnh mức đóng, hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện từ ngày 1/1/2027 - 2

Tuy nhiên, từ ngày 1/1/2027, khi chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn tăng lên 2.200.000 đồng/người/tháng, mức hỗ trợ của ngân sách nhà nước cũng tăng theo. Cụ thể như sau:

Điều chỉnh mức đóng, hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện từ ngày 1/1/2027 - 4

Theo quy định tại Nghị định số 351/2025/NĐ-CP, tiêu chí thu nhập của chuẩn nghèo đa chiều khu vực nông thôn giai đoạn 2027-2030 sẽ nâng lên mức 2.200.000 đồng/người/tháng từ ngày 1/1/2027. Sự thay đổi này trực tiếp xác lập mức sàn thu nhập tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện, thay thế con số 1.500.000 đồng hiện hành. Việc gắn mức sàn đóng với chuẩn nghèo nông thôn nhằm đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội tương xứng với mức sống thực tế trong giai đoạn mới. Căn cứ tỷ lệ trích nộp 22% mức thu nhập lựa chọn, mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện tối thiểu sẽ tăng từ 330.000 đồng/tháng lên 484.000 đồng/tháng kể từ thời điểm điều chỉnh. Đồng thời, trần thu nhập tối đa được phép lựa chọn tiếp tục khống chế ở mức 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng. Sự điều chỉnh này tạo áp lực tài chính bước đầu cho người lao động tự do nhưng sẽ nâng cao đáng kể mức lương hưu sau này. Song song với việc nâng mức sàn, ngân sách nhà nước sẽ tăng quy mô trợ cấp đóng theo quy định tại Nghị định số 159/2025/NĐ-CP. Mức hỗ trợ tiếp tục duy trì tỷ lệ 50% đối với hộ nghèo, người dân xã đảo, đặc khu; 40% đối với hộ cận nghèo; 30% đối với đồng bào dân tộc thiểu số và 20% cho các nhóm đối tượng khác tính trên chuẩn nghèo nông thôn. Do chuẩn cơ sở tăng lên 2.200.000 đồng, số tiền hỗ trợ thực tế từ ngân sách cho mỗi người tham gia đều tăng tương ứng từ đầu năm 2027.