TS Nguyễn Huy Cường - Giám đốc Trung tâm Phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) chia sẻ tại sự kiện - Ảnh: TRỌNG NHÂN
Đây là một trong những vấn đề liên quan đến AI được các diễn giả đề cập tại các phiên trao đổi trong khuôn khổ Ngày hội việc làm HUIT Talent Day 2026, diễn ra ngày 16-10 tại Trường đại học Công Thương TP.HCM.
Nhiều kỹ năng dự báo sẽ thay đổi hoặc lỗi thời
Dẫn báo cáo Future of Jobs 2025 của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF), ông Đặng Xuân Cường - Phó giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, Trường đại học Công Thương TP.HCM - cho biết khoảng 39% kỹ năng hiện tại của người lao động được dự báo sẽ thay đổi hoặc trở nên lỗi thời vào năm 2030.
Khảo sát năm 2026 của ManpowerGroup cũng ghi nhận 71% doanh nghiệp tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Trung Đông gặp khó khăn khi tìm người có kỹ năng đáp ứng yêu cầu công việc.
Theo ông Cường, sinh viên ngành nào cũng cần tìm hiểu công nghệ đang được sử dụng trong ngành đó.
Chẳng hạn, học công nghệ thực phẩm thì cần biết cách dùng cảm biến, phân tích dữ liệu để kiểm soát chất lượng sản phẩm.
Học cơ khí, điện phải tiếp cận robot công nghiệp, hệ thống điều khiển tự động. Sinh viên kinh tế, marketing hay logistics cũng cần biết sử dụng các công cụ quản lý, phân tích dữ liệu và AI trong công việc.
Trong khi đó, TS Nguyễn Huy Cường - Giám đốc Trung tâm Phát triển doanh nghiệp khoa học và công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) - cho rằng doanh nghiệp Việt Nam hiện còn yếu ở khâu dữ liệu.
Ông dự báo trong tương lai, việc biết sử dụng AI sẽ trở nên bình thường như những kỹ năng mà người lao động cần trang bị hiện nay. "Trong tương lai, AI cũng sẽ giống như khả năng dùng tiếng Anh, cũng giống như kỹ năng tin học", ông nói.
Ghi thành thạo AI trong CV nhưng không có gì để chứng minh
Ông Nguyễn Văn Sự, chủ kênh TikTok 'Sự AI', nổi tiếng với những clip hướng dẫn sử dụng các công cụ AI - Ảnh: TRỌNG NHÂN
Ông Nguyễn Văn Sự - Giám đốc AZ Solution, chủ kênh TikTok "Sự AI" - cho rằng doanh nghiệp hiện không còn quá quan tâm đến chuyện ứng viên có biết dùng ChatGPT hay Gemini hay không. Điều họ muốn biết hơn là người đó đã dùng AI làm được việc gì.
Ông kể, năm 2019, bộ phận marketing trực tuyến tại một nhà máy ông tham gia điều hành có 5 nhân sự, phụ trách viết bài website, mạng xã hội, chăm sóc khách hàng và thiết kế. Hiện bộ phận này còn 3 người, làm việc với sự hỗ trợ của AI, nhưng vẫn đảm bảo khối lượng công việc.
Vì vậy, theo ông nếu trước đây câu hỏi của nhà tuyển dụng là ứng viên có làm được việc hay không, thì bây giờ là: "Có AI rồi, em mang thêm được gì?".
Ông chỉ ra ba hạn chế thường gặp khi tuyển sinh viên mới tốt nghiệp. Đầu tiên, nhiều ứng viên ghi trong CV rằng mình thành thạo ChatGPT, Gemini nhưng đến lúc phỏng vấn lại không có sản phẩm cụ thể để cho doanh nghiệp xem.
Hạn chế thứ hai là dùng AI nhưng ít kiểm tra lại kết quả. Chỉ một con số thuế hay thành phần sản phẩm không chính xác cũng có thể gây hậu quả cho doanh nghiệp.
Cuối cùng là một số sinh viên để AI làm gần như toàn bộ công việc nhưng bản thân lại không hiểu nội dung. Một bản báo cáo có thể được trình bày rất đẹp, nhưng khi nhà tuyển dụng hỏi "Con số này ở đâu ra? Vì sao em kết luận như vậy?", ứng viên lại lúng túng.
Để khắc phục, ông khuyên sinh viên bắt đầu từ những việc nhỏ trong chính ngành học của mình. Chẳng hạn, chọn một công việc phải làm đi làm lại, thử dùng AI để rút ngắn thời gian thực hiện, rồi ghi rõ trước đây mất bao nhiêu phút, sau khi dùng AI còn bao nhiêu phút.
AI có thực sự quên hay chỉ giả vờ quên?Trong bối cảnh AI ngày càng phổ biến tại Việt Nam, nghiên cứu từ Đại học RMIT chỉ ra rằng các hệ thống AI khi bị ép buộc vẫn có thể hồi phục “ký ức” được cho là đã “quên đi”, làm dấy lên câu hỏi về quyền riêng tư dữ liệu.