Doanh nghiệp được quyền từ chối tiền mặt của khách mua hàng?

Phản ánh đến Tuổi Trẻ, một bạn đọc cho biết họ cảm thấy bất tiện khi mua nước uống tại cửa hàng của Starbucks Việt Nam và bị từ chối thanh toán bằng tiền mặt. 

Theo người này, tiền mặt do Ngân hàng Nhà nước phát hành là phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam, vì vậy việc Starbucks từ chối nhận tiền mặt cần được xem xét dưới góc độ pháp lý. Người phản ánh cho rằng chính sách này có thể gây bất tiện cho khách hàng, đồng thời đặt vấn đề về việc doanh nghiệp có được quyền từ chối một phương thức thanh toán bằng tiền mặt hay không?

Theo tìm hiểu, Starbucks Việt Nam bắt đầu chính sách thanh toán không tiền mặt "cashless" vào cuối năm 2023 và tiếp tục mở rộng từ một số chi nhánh ban đầu. Khách hàng khi đến Starbucks sẽ thanh toán bằng các hình thức như chuyển khoản ngân hàng, thanh toán thẻ, thanh toán qua các ví điện tử hay các ví Apple Pay, Google Wallet…

Không nhận tiền mặt là chọn phương thức thanh toán

Trả lời phản ánh, đại diện Starbucks Việt Nam cho biết doanh nghiệp lựa chọn áp dụng phương thức thanh toán không tiền mặt tại các cửa hàng xuất phát từ mong muốn minh bạch 100% các giao dịch thu chi tại cửa hàng trên phạm vi toàn quốc. Qua đó minh bạch nghĩa vụ tài chính của doanh nghiệp đối với ngân sách nhà nước.

Việc thanh toán không dùng tiền mặt cũng hạn chế rủi ro về mặt an toàn an ninh cho nhân viên có thể phát sinh từ quá trình bảo quản tiền mặt, và trong quá trình di chuyển nộp tiền mặt với số lượng lớn vào ngân hàng.

• Startup Việt bắt tay với 'ông lớn' thúc đẩy thanh toán không tiền mặt

Về lý do thứ hai, đại diện Starbucks Việt Nam cho hay phương thức thanh toán "cashless" cũng là nỗ lực ủng hộ thúc đẩy thói quen thanh toán không dùng tiền mặt đang được Việt Nam xúc tiến, với các ví dụ như chuỗi sự kiện "Ting Ting Day" do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát động, cùng với đó là tham gia các sáng kiến, như "Tuyến phố không tiền mặt" được các địa phương triển khai, phát động.

Với phản ánh cho rằng Starbucks Việt Nam đang vi phạm khi từ chối thanh toán bằng tiền mặt, đại diện doanh nghiệp cho biết căn cứ theo Điều 23.3 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về việc cấm "từ chối nhận, lưu hành đồng tiền đủ tiêu chuẩn lưu thông do Ngân hàng Nhà nước phát hành", Starbucks Việt Nam theo đó không từ chối đồng tiền đủ tiêu chuẩn lưu thông do Ngân hàng Nhà nước phát hành, mà chỉ lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp với hoạt động kinh doanh.

"Nội dung trên quy định về đồng tiền thanh toán và không quy định về phương thức thanh toán. Quay về trường hợp của công ty, chúng tôi không từ chối đồng tiền đủ tiêu chuẩn lưu thông do Ngân hàng Nhà nước phát hành, mà chỉ lựa chọn phương thức thanh toán phù hợp với hoạt động kinh doanh của mình", đại diện đơn vị nêu.

Sẽ hỗ trợ khách hàng không thể thanh toán không tiền mặt

Starbucks Việt Nam cũng cho biết hiện có nhiều phương thức thanh toán để thực hiện giao dịch như bằng tiền mặt, bằng chuyển khoản, thông qua ví điện tử, bằng bảo lãnh ngân hàng… 

Theo đó Starbucks Việt Nam lựa chọn phương thức chuyển khoản hoặc thông qua các ví điện tử khác tương tự như trường hợp các bên phát sinh giao dịch, lập hợp đồng và lựa chọn phương thức thanh toán chuyển khoản và đã có thông báo trước cho khách hàng.

"Dù lựa chọn phương thức nào thì đồng tiền thanh toán (bằng chuyển khoản) vẫn là đồng Việt Nam theo đúng quy định của pháp luật.

Chúng tôi hiện có công khai việc lựa chọn phương thức thanh toán thông qua thông báo tại cửa hàng và quầy thanh toán, giao tiếp của nhân viên với khách hàng trước khi xác nhận giao dịch", đại diện Starbucks Việt Nam nói thêm.

Tuy nhiên vẫn có nhiều góp ý cho rằng việc từ chối thanh toán bằng tiền mặt sẽ gây bất tiện cho một số tệp khách hàng, như khách hàng lớn tuổi khả năng sử dụng công nghệ hạn chế hoặc khi có sự cố mạng hay app ngân hàng bảo trì mà không thể thực hiện giao dịch không tiền mặt.

Về vấn đề này, đại diện Starbucks Việt Nam bày tỏ chia sẻ với các tình huống trên, nhân viên tại cửa hàng sẽ cung cấp một số hỗ trợ để khách hàng hoàn tất giao dịch.

Cửa hàng không nhận tiền mặt, người tiêu dùng gặp khó

Dù thanh toán không tiền mặt là hình thức tiện lợi, đáp ứng được nhu cầu của nhiều tệp khách, nhưng việc lựa chọn thanh toán "cashless" hoàn toàn của nhiều thương hiệu cũng vấp phải làn sóng phản đối của người tiêu dùng.

Theo báo The Straits Times (Singapore), đảo quốc này cũng đang ghi nhận ngày càng nhiều các cửa hàng, điểm bán không nhận thanh toán bằng tiền mặt, nhưng không phải người tiêu dùng nào cũng đồng tình.

Nhóm khách là thiếu niên, người lớn tuổi và lao động nhập cư tại Singapore đôi khi gặp hạn chế với việc không thể thanh toán bằng tiền mặt, trong tình huống họ chưa có điều kiện có tài khoản ngân hàng hay ví điện tử.

"Thật khó chịu vì tôi không thể thanh toán ngay cả các khoản dưới 10 SGD bằng tiền mặt", Bazil Khair, một học sinh 15 tuổi, chia sẻ với The Straits Times.

Bộ Tài chính đề xuất một số khoản chi từ 5 triệu đồng tại vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn sẽ không bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt, trong đó có tiền lương và tiền mua hàng hóa, dịch vụ của người dân.