Trong bối cảnh vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực hiện tại Việt Nam trong 9 tháng năm 2026 đạt 21,07 tỷ USD, mức cao nhất cùng kỳ trong 5 năm qua, việc nâng cao năng lực cho doanh nghiệp nội địa để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu đang là yêu cầu cấp thiết.
Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Anh Quốc – Việt Nam 2026 với chủ đề “Tầm nhìn 2045: Kiến tạo nền kinh tế thu nhập cao, giá trị cao”, câu chuyện từ Unilever Việt Nam cho thấy vai trò “lực kéo” của các tập đoàn đầu tư trực tiếp nước ngoài trong việc kiến tạo năng lực cho chuỗi cung ứng nội địa.
Với mục tiêu của Nghị quyết 10-NQ/TW là đưa khoảng 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng đầu tư trực tiếp nước ngoài vào năm 2030, trọng tâm không chỉ là số lượng mà là chất lượng. Bà Nguyễn Thị Bích Vân, Tổng Giám đốc Quốc gia Unilever Việt Nam, khẳng định định hướng của doanh nghiệp là gia tăng nội địa hóa nguồn cung ứng, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và phát triển kinh tế tuần hoàn. Mục tiêu cuối cùng là cùng các đối tác nâng cao năng suất, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Sự hợp tác thực tế đang tạo ra những thay đổi rõ rệt về hiệu quả vận hành. Điển hình tại Bắc Ninh, dự án “Hole in the Wall” giữa Unilever và nhà cung cấp bao bì Dynaplast đã kết nối trực tiếp hai nhà máy. Thay vì đóng gói vào thùng carton và vận chuyển bằng xe tải, bao bì được đưa thẳng sang dây chuyền sản xuất. Giải pháp này giúp loại bỏ nhu cầu đối với khoảng 3.000 chuyến xe tải và 120.000 thùng carton mỗi năm. Không dừng lại ở đó, hai bên còn mở rộng hợp tác sang sử dụng năng lượng, khi nguồn hơi từ hệ thống lò hơi sinh khối của Unilever được cung cấp cho Dynaplast, giúp đối tác thay thế nhiên liệu dầu.
Bên cạnh tối ưu hóa sản xuất, việc chuyển giao công nghệ và tri thức cũng được chú trọng. Bà Lê Thị Hồng Nhi, Phó Tổng Giám đốc Truyền thông, Đối ngoại và Phát triển Bền vững Unilever Việt Nam, nhấn mạnh rằng chuyển giao công nghệ chỉ phát huy giá trị khi doanh nghiệp tiếp nhận hiểu rõ bài toán, có cơ sở kinh tế để đầu tư và đội ngũ đủ khả năng vận hành. Dẫn chứng là sự hợp tác giữa Unilever, chính quyền địa phương và đơn vị GRAC trong việc đưa nền tảng số vào vận hành Trạm Thu hồi Vật liệu tái chế tại Thành phố Hồ Chí Minh. Tính đến tháng 10/2026, mô hình đã ghi nhận gần 10 tấn vật liệu tái chế, mở ra hướng đi mới cho kinh tế tuần hoàn.
Yếu tố con người cũng là trụ cột trong chiến lược phát triển bền vững của doanh nghiệp. Tại nhà máy Củ Chi, Unilever vận hành hơn 40 dây chuyền sản xuất với mức độ tự động hóa trên 95%, trong đó gần 99% nhân sự là người Việt Nam, bao gồm cả đội ngũ lãnh đạo cấp cao. Tập đoàn cũng tiếp cận khoảng 20.000 sinh viên và tạo cơ hội bồi dưỡng kỹ năng trực tiếp cho hơn 5.000 sinh viên mỗi năm, giúp thế hệ trẻ được xử lý các bài toán kinh doanh thực tế.
Trước những yêu cầu ngày càng cao về giảm phát thải, Unilever đặt mục tiêu Net Zero trên toàn chuỗi giá trị vào năm 2039. Để hiện thực hóa mục tiêu này, tập đoàn đã tổ chức các phiên thảo luận với gần 50 nhà cung cấp và doanh nghiệp của Hiệp hội Anh Quốc. Thông qua chương trình Supplier Climate Programme, các đối tác được hướng dẫn xây dựng dữ liệu cơ sở, xác định nguồn phát thải chính và đo lường dấu chân carbon ở cấp độ sản phẩm, từ đó chủ động đưa ra các giải pháp cải tiến phù hợp với điều kiện thực tế.
Nhìn rộng hơn về giá trị dài hạn, bà Lê Thị Hồng Nhi khẳng định: “Chúng ta không chỉ hỏi có bao nhiêu vốn đầu tư vào Việt Nam mà còn cần chú trọng khoản đầu tư đó để lại bao nhiêu năng lực cho nền kinh tế nước nhà”. Việc chuyển dịch từ thu hút vốn sang khai thác lợi thế về năng suất, công nghệ và năng lực doanh nghiệp nội địa đang là hướng đi chiến lược, góp phần định hình vị thế của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu trong nhiều năm tới./.
(Vietnam+)