Các tập đoàn dầu mỏ Mỹ đang đẩy mạnh đầu tư để khai thác tối đa công suất các nhà máy lọc dầu và khởi động lại những nhà máy đã đóng cửa, trong bối cảnh các cuộc xung đột liên quan đến Iran và Nga làm nguồn cung nhiên liệu toàn cầu sụt giảm mạnh.
Tập đoàn dầu khí ExxonMobil cho biết các nhà máy lọc dầu của hãng tại vùng Duyên hải Vịnh Mexico đã vận hành hết 100% công suất thô. Doanh nghiệp này đã chi khoảng 17 tỷ USD cho mảng lọc dầu, trong đó có dự án mở rộng nhà máy tại Beaumont và dự án đang triển khai tại Baytown, để gia tăng năng lực chế biến sản phẩm chưng cất thêm 100.000 thùng/ngày.
Trong khi đó, Tập đoàn lọc dầu Valero Energy thông báo đạt thỏa thuận thâu tóm lại một nhà máy lọc dầu đã ngừng hoạt động tại Houston từ tập đoàn LyondellBasell với giá 320,5 triệu USD. Dự kiến nhà máy này sẽ tái khởi động vào cuối năm 2027.
Những động thái trên được đưa ra khi tình trạng khan hiếm nhiên liệu khiến giá xăng tại Mỹ duy trì trên ngưỡng nhạy cảm 4 USD/gallon (1 gallon = 3,78 lít), trong khi giá dầu diesel tiệm cận mức đỉnh lịch sử trên 6 USD/gallon. Giá nhiên liệu tăng cao đang tạo áp lực chính trị lớn lên chính quyền Tổng thống Donald Trump trước kỳ bầu cử Quốc hội giữa kỳ.
Trong khi đó, tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu và biên lợi nhuận lọc dầu tăng vọt đã giúp kết quả kinh doanh quý III/2026 của các ông lớn năng lượng Mỹ tăng hơn gấp đôi. Lợi nhuận quý III của ExxonMobil đạt 15,4 tỷ USD (so với 7,5 tỷ USD cùng kỳ năm trước), trong khi Tập đoàn dầu khí Chevron ghi nhận mức lợi nhuận 9,9 tỷ USD (so với 3,5 tỷ USD cùng kỳ năm ngoái).
Phó Chủ tịch Chevron Mark Nelson cho biết khoảng 10% công suất lọc dầu thế giới vẫn chưa hoạt động trở lại. Theo ông, biên lợi nhuận lọc dầu sẽ dần hạ nhiệt khi các nhà máy phục hồi và xuất khẩu tăng lên, song điều này cần thời gian.
Về nguồn cung dầu diesel và các sản phẩm lọc dầu chủ chốt khác, Tổng Giám đốc điều hành ExxonMobil Darren Woods cho hay tình trạng khan hiếm bắt nguồn từ việc công suất sụt giảm tại Trung Đông, các nhà máy lọc dầu của Nga bị tấn công bằng máy bay không người lái và sản lượng lọc dầu của Trung Quốc suy giảm. Ông Woods dự báo thị trường lọc dầu toàn cầu sẽ cần nhiều thời gian, ít nhất là tới hết năm 2027, mới có thể từng bước phục hồi về trạng thái cân bằng bình thường.
Giới quan sát cũng lưu ý các cuộc tập kích bằng máy bay không người lái của Ukraine đã gây thiệt hại nặng nề cho hạ tầng năng lượng của Nga - quốc gia vốn chiếm 6,5% công suất lọc dầu toàn cầu tính riêng trong năm 2025.
Theo dữ liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), sản lượng lọc dầu của Nga đã sụt giảm từ 6,5 triệu thùng/ngày xuống chỉ còn 3,8 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất trong 20 năm qua. Công ty nghiên cứu Rystad Energy cảnh báo Nga thậm chí có nguy cơ trở thành quốc gia nhập siêu xăng dầu vào năm 2027./.