“Đội cận vệ 4 chân” bên trong Tử Cấm Thành

Giữa những lan can bằng đá cẩm thạch và các khoảng sân rợp bóng mát, bóng dáng những chú mèo đang vươn mình sảng khoái và lang thang khắp chốn.

Khoảng 200 cá thể mèo đang coi quần thể hoàng cung cổ kính này là nhà. Những chú mèo này được gọi là “cung miêu” (mèo hoàng cung) hay “đội cận vệ 4 chân”. Nhiệm vụ của chúng là canh giữ các báu vật của hoàng thành.

Không giống như mèo lang thang ở các danh lam thắng cảnh khác, những chú mèo này có “dòng dõi quý tộc”.

Ông Shan Jixiang, cựu Giám đốc Bảo tàng Tử Cấm Thành, từng tiết lộ có hơn 200 chú mèo đang đi lại trong khuôn viên này ngày nay, nhiều con trong số đó được cho là hậu duệ của những chú mèo được nuôi từ thời nhà Minh và nhà Thanh (1368–1911).

Được người dân khắp Trung Quốc yêu mến, chúng đã trở thành biểu tượng cho sự hòa quyện độc đáo giữa di sản và cuộc sống của bảo tàng. Cuộc sống định cư lâu đời đã tạo cho chúng những thói quen đều đặn như kim đồng hồ.

Câu chuyện về những chú mèo này đã kéo dài suốt nhiều thế kỷ. "Từ thời nhà Minh, mèo đã được nuôi chính thức bên trong Tử Cấm Thành. Nhiệm vụ chính của chúng là bảo vệ các tài liệu quan trọng, tơ lụa và cổ vật khỏi chuột", ông Liu Zheng, một thành viên của Hội Di sản Văn hóa Trung Quốc, chia sẻ với Global Times.

Trong quá khứ, những chú mèo hoàng cung này thậm chí còn được ban tước vị chính thức khi các phi tần và công chúa nuôi mèo làm bạn trong chốn thâm cung rộng lớn và cô quạnh. Theo thời gian, mèo vừa trở thành những người gác cổng, vừa là những người bạn tri kỷ của hoàng tộc.

Đối với những người đã làm việc bên trong Tử Cấm Thành nhiều thập niên, đóng góp của những chú mèo rất rõ ràng.

Ông Wang Jin, một chuyên gia phục chế đồng hồ cổ lâu năm, nhớ lại rằng khi ông bắt đầu làm việc tại bảo tàng vào năm 1977, nhiều cổ vật vẫn còn mang vết tích do chuột cắn phá.

"Nhưng trong những năm gần đây, tôi không còn thấy một con chuột nào nữa", ông chia sẻ. Ông nói thêm, điều này là nhờ sự cần mẫn của đội cận vệ "cung miêu".

Ngày nay, mỗi chú mèo đều được các nhân viên đăng ký sổ sách và đặt tên. "Bổng lộc hoàng gia" của chúng vẫn tồn tại, giờ đây được phân phát dưới dạng thức ăn cho mèo, xúc xích và những món ăn vặt. Tất cả đều là những phần thưởng xứng đáng cho công việc lặng lẽ của chúng dưới ánh trăng.

Tuy nhiên, ngày nay, ngoài nhiệm vụ chính là bảo vệ cổ vật khỏi chuột, đội “cung miêu” trong Tử Cấm Thành còn có vai trò tương tác với du khách, mang lại sức sống và sự ấm áp cho quần thể cổ kính này.

Đằng sau vẻ quyến rũ của chúng là một quy trình quản lý tỉ mỉ. Để đảm bảo sự hài hòa giữa động vật và cổ vật, Bảo tàng Tử Cấm Thành đã xây dựng một kế hoạch phúc lợi toàn diện cho các cung miêu từ chế độ dinh dưỡng cân bằng đến chỗ nghỉ ngơi tách biệt khỏi đám đông du khách.

Các nhân viên cũng thường xuyên dọn dẹp khuôn viên và thực hiện các chương trình triệt sản để tránh tình trạng gia tăng dân số mèo quá mức. Nếu có mèo con mới xuất hiện, những người chăm sóc sẽ chăm sóc chu đáo và hỗ trợ tìm nhà mới nhận nuôi.

Nhờ những biện pháp thấu đáo này, bảo tàng đã đạt được một sự cân bằng hiếm có: một hệ sinh thái sống cùng tồn tại hòa bình với một di tích hàng trăm năm tuổi.