Nguồn cung mỏng
Trường hợp của Trương Tiến Anh là minh chứng rõ ràng nhất. Từ đầu năm 2026 đến nay, hậu vệ phải này đã phải cày ải 34 trận cho cả CLB Ninh Bình lẫn đội tuyển VN, trong đó có tới 91 ngày gắn chặt với các đợt tập trung đội tuyển. Lý do đơn giản khi anh gần như là lựa chọn số 1 cho vị trí hậu vệ phải, không có phương án thay thế tương xứng. Nếu anh dính chấn thương vì quá tải, hàng phòng ngự đội tuyển VN sẽ ngay lập tức rơi vào khủng hoảng nhân sự.
Đáng nói đây không phải là vấn đề của riêng một vị trí. Nhìn rộng ra, phần lớn bộ khung hiện tại của đội tuyển VN đã được định hình từ nhiều năm trước, trong khi việc bổ sung nhân tố mới thường chỉ diễn ra ở mức độ nhỏ giọt, và gần như luôn gắn với những cái tên đã được thử nghiệm kỹ càng trước đó. Chính Doãn Ngọc Tân hay Trương Tiến Anh cũng từng là những sự bổ sung như vậy, và họ đã chứng minh được giá trị. Tuy nhiên, điểm cốt lõi là 2 cầu thủ này có đủ thời gian để làm quen, hòa nhập dần với lối chơi, đồng đội. Bài học rút ra không phải là đội tuyển VN thiếu "con mắt" tìm người, mà là đang thiếu một cơ chế để liên tục mở rộng, làm mới nguồn cung nhân sự.
Những cầu thủ như Ngô Đăng Khoa (phải), Williams Minh Hoàng cần được xuất hiện nhiều hơn ở đội tuyển VN
ẢNH: NGỌC LINH
Không chỉ ở hành lang phải, nhìn sang hàng thủ nói chung cũng có thể thấy một vấn đề tương tự. Tại FIFA ASEAN Cup 2026, HLV Kim Sang-sik phải liên tục xáo trộn các tổ hợp trung vệ qua từng trận, bởi không có đủ những gương mặt đã được kiểm chứng để tạo ra bộ ba ổn định. Ở hàng công, việc thiếu vắng Xuân Son, Tài Lộc hay Hoàng Hên ngay lập tức để lộ khoảng trống. Tất cả đều chỉ về cùng một nguyên nhân: đội tuyển VN đang vận hành với bộ khung quá hẹp so với yêu cầu của một hành trình dài hơi, nhiều đấu trường. Vấn đề càng trở nên cấp bách khi nhìn về phía trước: thời gian chuẩn bị cho Asian Cup 2027 không còn nhiều, và nếu ông Kim tiếp tục chờ đến sát ngày mới triệu tập tân binh để "chữa cháy" thì hiệu quả mang lại sẽ rất hạn chế, đúng như những gì từng xảy ra ở một vài vị trí tại FIFA ASEAN Cup 2026 vừa qua.
Tham khảo từ người Đức
Ở đợt FIFA Days vừa rồi, HLV Jurgen Klopp (người vừa tiếp quản đội tuyển Đức) đã đưa ra một cách làm đáng để HLV Kim Sang-sik tham khảo. Thay vì chỉ gọi một danh sách cố định, ông Klopp triệu tập tới 44 cầu thủ, trong đó có 16 gương mặt lần đầu được gọi lên đội tuyển, rồi chia thành 2 danh sách khác nhau cho 4 trận đấu tại Nations League: nhóm 1 đá các trận gặp Hà Lan và Hy Lạp, nhóm 2 đá trận gặp Serbia và Hy Lạp, với một số cầu thủ từ danh sách đầu tiếp tục góp mặt ở đợt sau.
Lý giải cho cách làm này, HLV Klopp cho biết ông muốn "xem xét nhiều cầu thủ nhất có thể" trong bối cảnh lịch thi đấu dày đặc với 4 trận trong một đợt tập trung, đồng thời vẫn đảm bảo các cầu thủ có thời gian hồi phục giữa các trận, giữa CLB và đội tuyển. Ông cũng nhấn mạnh đây không phải là chuyện phân biệt "đội A, đội B", mà là một cách tổ chức linh hoạt để vừa thử nghiệm lực lượng, vừa quản lý thể lực cho toàn đội.
Áp dụng vào thực tế đội tuyển VN, hoàn toàn có thể hình dung một kịch bản tương tự: ở đợt tập trung sắp tới với 2 trận giao hữu hoặc 2 trận đấu chính thức, ông Kim có thể bố trí một đội hình gồm nhiều gương mặt mới ở trận đầu, dành thời gian quan sát, đánh giá, rồi điều chỉnh sang một đội hình thiên về sự ổn định hơn ở trận còn lại, tùy theo yêu cầu thực tế. Cách làm này tránh được rủi ro của việc chỉ thử nghiệm dè dặt vài phút cuối trận. Đây vốn là kiểu thử nghiệm vốn khó lòng đánh giá đúng năng lực cầu thủ. Ngoài ra, ông Kim cũng tránh được việc đặt gánh nặng thành tích lên vai những nhân tố mới ngay lần đầu ra mắt. Quan trọng hơn cả, điều này giúp nhà cầm quân người Hàn Quốc có trong tay một "bức tranh" tổng thể về nhân sự, thay vì chỉ biết đến khả năng của một nhóm cầu thủ quen thuộc. Đó là cơ sở quan trọng để ông Kim có những sự lựa chọn tối ưu cho Asian Cup 2027.