Đội tuyển Việt Nam chạm ngưỡng?
Đội tuyển Việt Nam còn 3 tháng chuẩn bị cho Asian Cup 2027, nơi thầy trò HLV Kim Sang-sik nằm ở bảng E với Hàn Quốc, UAE và Yemen.
So với các kỳ Asian Cup trước đây như 2007 (Nhật Bản, Qatar, UAE), 2019 (Iran, Iraq, Yemen) hay 2023 (Nhật Bản, Iraq, Indonesia), bảng đấu năm nay của Việt Nam không khác biệt về độ khó. Học trò ông Kim gặp một đội ở nhóm đầu châu Á, một đội ở nhóm hai cùng một đối thủ dưới tầm.
Khâu phân tích đối thủ đã được trợ lý HLV Kim Sang-sik tiến hành từ khi có kết quả bốc thăm. Phòng nghiên cứu, phân tích của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đã có đủ dữ liệu để xây dựng đấu pháp, lối chơi phù hợp trước ngày Việt Nam trở lại "đỉnh núi" châu Á.
Đội tuyển Việt Nam (áo đỏ) chơi không tốt tại FIFA ASEAN Cup
ẢNH: NGỌC LINH
Dù vậy, mấu chốt thành công không chỉ đến từ "biết người", mà còn là "biết mình". Muốn tạo tiếng vang tại Asian Cup (tối thiểu hoàn thành mục tiêu vượt qua vòng bảng), đội tuyển Việt Nam phải vượt qua chính mình, trở thành phiên bản tốt hơn, đủ sức đáp ứng cường độ thi đấu và cạnh tranh cao hơn nhiều so với sân chơi Đông Nam Á quen thuộc. HLV Kim Sang-sik phải nhào nặn được đội bóng toàn diện trên phương diện kiểm soát trận đấu, pressing, phòng ngự lẫn triển khai tấn công. Thế nhưng, đội tuyển Việt Nam có nguy cơ mắc kẹt trong vòng lặp an toàn dẫn tới không cải thiện được thêm trình độ.
Trong quá khứ, bóng đá khu vực không thiếu trường hợp đủ cho Đông Nam Á, nhưng thiếu cho châu Á. Thái Lan là ví dụ. "Voi chiến" vô địch ASEAN Cup 7 lần, tuy nhiên tại Asian Cup, từ sau kỳ tích hạng ba năm 1972, Thái Lan chưa từng vượt qua được vòng 16 đội.
Singapore, Malaysia cũng từng vô địch Đông Nam Á, nhưng có thành tích nghèo nàn tại châu Á.
Asian Cup 2027 có nguy cơ bị hoãn, AFC không loại trừ phương án tổ chức vào năm 2028
Có hai nguyên nhân chính khiến nhiều đội Đông Nam Á mắc kẹt trên đường chuyển tiếp ra biển lớn châu Á. Trước hết, Đông Nam Á dù đã phát triển, nhưng vẫn là vùng trũng bóng đá châu lục, không thể sánh với Đông Á, Tây Á hay Trung Á. Asian Cup khốc liệt và cạnh tranh hơn nhiều, với cường độ đủ để "nuốt chửng" những đội tuyển Đông Nam Á lâu nay thiếu sự va đập, cọ xát ở đẳng cấp cao.
Hoàng Hên (thứ ba từ phải sang) vắng mặt tại Asian Cup
ẢNH: NGỌC LINH
Ngoài ra, chức vô địch Đông Nam Á có thể tạo ra ảo tưởng, cùng cảm giác thỏa mãn nhất thời, khiến những "ông vua" bóng đá khu vực không còn muốn phát triển bản thân. Sự hài lòng với ngai vàng ở giải đấu chỉ có 10, 11 nước tham gia mang tới cạm bẫy vùng an toàn.
Nếu nhanh chóng thỏa mãn với vinh quang Đông Nam Á, các đội khó có động lực đủ lớn để mạnh hơn cho giấc mơ châu Á.
Vượt qua giới hạn
Với đội tuyển Việt Nam, nhận diện nguy cơ là nấc thang đầu tiên trên hành trình trưởng thành.
Bóng đá nước nhà có thể lấy vinh quang Đông Nam Á làm bàn đạp tự tin cho châu Á, như giai đoạn 2018-2019. Sau khi vô địch ASEAN Cup 2018, thầy trò HLV Park Hang-seo đã tiếp đà hưng phấn, lọt tiếp tới tứ kết Asian Cup 2019.
Tuy nhiên, sau 7 năm, bức tranh bóng đá châu Á đã thay đổi. Indonesia vươn lên từ nền bóng đá ở nhóm cuối, trở thành "ngựa đua" tới vòng loại thứ tư World Cup 2026 nhờ nhập tịch cầu thủ ồ ạt. UAE, Qatar cũng mạnh hơn nhiều nhờ nhập khẩu cầu thủ gốc Nam Mỹ, châu Âu. Hàn Quốc, Nhật Bản, Úc và Uzbekistan tạo dựng vị thế thống trị nhờ con đường ngược lại: xuất khẩu sang châu Âu và củng cố hệ thống đào tạo trẻ.
Đối thủ mạnh lên, đồng nghĩa đội tuyển Việt Nam cũng phải mạnh lên nếu không muốn bị "đào thải" khỏi đỉnh cao. Dù vừa vô địch ASEAN Cup 2026, song nhìn chung lực lượng của HLV Kim Sang-sik còn rất thiếu cho đỉnh cao châu Á. Lứa trụ cột già đi từng ngày (chỉ khoảng 4-6 cầu thủ chưa tiến ngưỡng 30 tại Asian Cup năm sau), dàn nhập tịch cũng luống tuổi và thiếu đi Hoàng Hên do chấn thương, số lượng hạt giống trẻ còn hạn chế (chỉ Đình Bắc, Williams Minh Hoàng có suất đá chính) do khi nguồn cung Việt kiều, U.23 chưa đột phá. Đáng lo hơn cả, không cầu thủ nào của ông Kim xuất ngoại, tạo ra rào cản lớn cho việc tiếp cận sân chơi đỉnh cao.
4 trận giao hữu tới lần lượt gặp Đài Loan, Kyrgyzstan (tháng 11), Nhật Bản (tháng 12) và Qatar (tháng 1) là cơ hội vàng để ông Kim trẻ hóa hàng loạt và thử nghiệm con người. Phải dũng cảm thay đổi, tập thể trong tay HLV Hàn Quốc mới có thể tốt hơn chính mình của hôm qua.