Hiểm họa từ lối đi tự mở qua đường sắt
Sinh sống ngay cạnh đường sắt đoạn qua xã Ái Tử, tỉnh Quảng Trị, anh Trần Đình Trung, ở thôn Tân Kiên đã không ít lần chứng kiến tai nạn xảy ra tại lối đi do người dân tự mở qua đường sắt. “Đường vốn dốc, nhiều đá, ai đi qua đều phải vặn ga rất mạnh, cực kỳ nguy hiểm. Hơn nữa, tầm nhìn khuất khiến việc quan sát tàu gặp nhiều khó khăn. Các khung giờ cao điểm như đầu buổi sáng, trưa và chiều tối, lưu lượng người và phương tiện qua lại lối đi tự mở rất nhiều, nhất là các cháu học sinh. Tôi và những người dân sống chung quanh đây rất lo lắng”, anh Trung chia sẻ.
Theo Phó Trưởng ban Kinh tế xã Ái Tử Đặng Phương Anh, địa bàn xã hiện còn sáu lối tự mở qua đường sắt. Đây là những lối đi đã tồn tại từ lâu, phục vụ nhu cầu đi lại và sản xuất của người dân. Địa phương đã kiến nghị huy động nguồn lực để xóa bỏ. “Những năm qua, địa phương đã kiến nghị các cấp huy động nguồn lực để từng bước thu hẹp, giảm, xóa bỏ các lối đi này. Đến nay, ba lối đi tự mở đã được đóng lại nhằm ngăn chặn các vụ tai nạn giao thông đáng tiếc có thể xảy ra. Tuy nhiên, việc xóa bỏ hoàn toàn cần kinh phí để xây dựng hệ thống đường gom, hầm chui, cầu vượt, trong khi nguồn lực địa phương còn hạn chế”, ông Đặng Phương Anh cho biết.
Tuyến đường sắt bắc-nam đoạn qua Quảng Trị dài hơn 250 km, đi qua địa phận 33 xã, phường, từ Km405+000 đến Km655+100; trong đó, Công ty cổ phần Đường sắt Quảng Bình quản lý đoạn Km405+000 - Km579+500; Công ty cổ phần Đường sắt Bình Trị Thiên quản lý đoạn Km579+500 - Km655+100. Hiện có khoảng 119 lối đi tự mở, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Riêng trên tuyến dài hơn 174,5 km do Công ty cổ phần Đường sắt Quảng Bình quản lý vẫn còn 85 lối đi chưa được khắc phục, tạo áp lực lớn đối với công tác bảo đảm an toàn giao thông đường sắt. Thực trạng này một phần xuất phát từ nhận thức chưa đầy đủ về mức độ nguy hiểm khi xâm phạm hành lang an toàn đường sắt, không chỉ đe dọa an toàn chạy tàu mà còn trực tiếp uy hiếp tính mạng người dân.
Từng bước xóa bỏ, tạo lối đi an toàn
Trong tháng 9/2026, tại xã Triệu Phong, Công an xã phối hợp Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Quảng Trị và Công ty cổ phần Đường sắt Bình Trị Thiên tổ chức đóng kín lối đi tự mở qua đường sắt tại Km630+985. Đây là lối đi có nhiều phương tiện của người dân khu vực kinh tế mới thuộc thôn Nhan Biều 1 qua lại, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Tại vị trí này, các đơn vị đã lắp đặt cảnh báo chú ý tàu hỏa, đồng thời rào đóng, thu hẹp lối đi, không cho ô-tô qua lại. Đáng chú ý, địa phương đã đầu tư xây dựng đoạn đường gom dài hơn 1 km, kết nối với tuyến đường chạy song song đường sắt, tạo phương án đi lại an toàn hơn cho người dân. Cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân không tự ý tháo dỡ, phá rào hoặc mở lại lối đi, chấp hành nghiêm các quy định về an toàn giao thông đường sắt.
Theo ông Đoàn Thuận, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Đường sắt Quảng Bình, dự kiến trong năm 2026, đơn vị sẽ phối hợp các cơ quan chức năng xóa bỏ, rào đóng thêm khoảng 10 lối đi tự mở. Khó khăn hiện nay là sau khi các lực lượng chức năng tổ chức rào đóng, một thời gian sau vẫn xảy ra tình trạng người dân tự tháo dỡ để đi qua đường sắt, khiến việc xử lý chưa bền vững.
Để hạn chế tình trạng này, thời gian qua, đơn vị quản lý đường sắt đã tăng cường tuyên truyền đến các hộ dân sống dọc tuyến, học sinh, nhà trường và thông qua các phương tiện thông tin đại chúng; đồng thời, nghiên cứu, đề xuất đầu tư các công trình đường gom, cầu chui, cầu vượt qua đường sắt, tạo điều kiện thuận lợi và an toàn hơn cho người dân đi lại, sản xuất ở hai bên tuyến.
Trưởng phòng Quản lý kết cấu hạ tầng, Sở Xây dựng Quảng Trị Bùi Đức Thành cho biết, xóa lối đi tự mở ngang qua đường sắt là nhiệm vụ quan trọng nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường sắt, bảo vệ các chuyến tàu, tính mạng và tài sản của người dân. Các ngành chức năng đã rà soát, triển khai nhiều giải pháp, trong đó tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành các quyết định xây dựng đường gom và tổ chức giải tỏa tầm nhìn tại các lối tự mở.
Ngày 13/8/2026, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị ban hành văn bản yêu cầu các sở, ngành, địa phương tiếp tục triển khai hiệu quả Quyết định số 358/QĐ-TTg ngày 10/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án bảo đảm trật tự hành lang an toàn giao thông và xử lý dứt điểm lối đi tự mở qua đường sắt; thực hiện nghiêm Chỉ thị số 22/CT-TTg ngày 18/8/2025 về tăng cường các giải pháp bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường sắt trong tình hình mới.
Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị giao Công an tỉnh tăng cường tuần tra, kiểm soát, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường sắt trên địa bàn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; chủ trì hoặc phối hợp kiểm tra công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông tại các lối đi tự mở, điểm giao cắt và vị trí tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, thông báo và kiến nghị các địa phương, cơ quan, đơn vị có liên quan tổ chức khắc phục, xử lý.
Bài và ảnh: HIẾU MINH