"Trình độ phát triển kinh tế-xã hội thấp có ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình lão hóa sinh học của con người," - đó là kết luận của các nhà nghiên cứu Đức và Hoa Kỳ.
Theo các nhà nghiên cứu, ở các nước có trình độ phát triển kinh tế-xã hội thấp thì quá trình lão hóa sinh học của người dân sẽ diễn ra nhanh hơn.
Kết luận này được đưa ra sau khi các nhà khoa học phân tích dữ liệu từ 140 công trình nghiên cứu khoa học được thực hiện với sự tham gia của gần 66.000 người ở độ tuổi từ 0 đến 86. Nghiên cứu bao gồm cư dân của 23 quốc gia.
Các nhà khoa học đã dùng phương pháp nghiên cứu có tên gọi là "đồng hồ biểu sinh" (epigenetic clock) - phương pháp đánh giá những thay đổi phân tử trong DNA để từ đó đánh giá tốc độ lão hóa trong cơ thể con người. Các kết quả nghiên cứu cho thấy tình trạng nghèo đói có tác động rõ ràng nhất đến tốc độ lão hóa của cơ thể. Những người thường xuyên sống trong tình trạng nghèo đói thì cũng thường gặp rủi ro cao về sức khỏe, và ở họ cũng có tỷ lệ tử vong thay đổi nhanh chóng theo độ tuổi. Kết quả nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí "Nature Human Behaviour" (Anh).
Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng các dấu hiệu lão hóa sinh học ở con người thậm chí có thể xuất hiện ngay từ thời thơ ấu. Trẻ em đến từ những gia đình thu nhập thấp có chỉ số lão hóa cao hơn hẳn so với các bạn cùng trang lứa đến từ những gia đình khá giả. Tuy nhiên, các tác giả của nghiên cứu này lưu ý rằng các chỉ số lão hóa ở đối tượng là trẻ em cần được diễn giải một cách thận trọng, vì phương pháp nghiên cứu "đồng hồ biểu sinh" chủ yếu được thực hiện dựa trên dữ liệu lấy từ người lớn.
Những người trưởng thành, nhưng từng lớn lên trong hoàn cảnh kinh tế khó khăn, cũng có nhiều khả năng phải trải qua quá trình lão hóa sinh học nhanh hơn. Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng mức sống của con người trong xã hội từ lâu đã được coi là một yếu tố quan trọng đối với sức khỏe. Những người phải sống trong cảnh nghèo khó có nhiều nguy cơ mắc một số bệnh ở độ tuổi sớm hơn và họ thường có tuổi thọ ngắn hơn.
Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cũng xem xét và đánh giá dữ liệu từ các nhóm dân cư Mỹ thuộc các chủng tộc và sắc tộc khác nhau. Trong các mẫu nghiên cứu này, quá trình lão hóa sinh học diễn ra chậm hơn ở nhóm người da trắng, và sự khác biệt lớn nhất được ghi nhận khi đem so sánh với các mẫu nghiên cứu ở nhóm người da đen.
Các nhà nghiên cứu còn lưu ý đến tính không đồng nhất của dữ liệu và khả năng ảnh hưởng của các yếu tố xã hội mang tính hệ thống, và do đó họ khuyến cáo rằng cần thận trọng khi diễn giải các kết quả này.
Các nhà nghiên cứu đề xuất rằng đồng hồ biểu sinh có thể được vận dụng trong các nghiên cứu sâu hơn về tác động của điều kiện xã hội đến sức khỏe con người. Ngoài ra phương pháp này còn có thể giúp xác định những biện pháp nào là hiệu quả nhất trong công tác xã hội nhằm làm giảm tác động tiêu cực của tình trạng bất bình đẳng xã hội. Ở đây cũng phải nhấn mạnh rằng cần có thêm những nghiên cứu khác để làm rõ nguyên nhân của những khác biệt đã được xác định./.
(Vietnam+)