Nhiều robot của một gian hàng chờ trình diễn tại VIS 2026 - Ảnh: MINH THƯ
Với chủ đề "Điểm bứt phá - Những dòng chảy đổi mới sáng tạo mới: Việt Nam ở tâm điểm của sự tái định hình toàn cầu" (Critical Mass), Hội nghị Thượng đỉnh Đổi mới sáng tạo Việt Nam (Vietnam Innovation Summit - VIS 2026) khai mạc ngày 14-10 tại TP.HCM dự kiến thu hút hơn 4.500 lượt đại biểu tham dự trực tiếp cùng hơn 50 diễn giả hàng đầu trong và ngoài nước.
Biến cơ hội thành năng lực cạnh tranh thực chất
Phát biểu chỉ đạo tại lễ khai mạc, ông Trần Trọng Tuyên - Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM - cho biết bối cảnh kinh tế toàn cầu đang chuyển dịch sâu sắc, buộc cấu trúc dòng vốn và tiêu chuẩn cạnh tranh phải thay đổi.
"Chúng ta đứng trước yêu cầu cấp thiết phải chuyển hóa các cơ hội hội nhập thành năng lực cạnh tranh thực chất. Đổi mới sáng tạo không thể tách rời khả năng thương mại hóa và thể chế đồng hành. TP.HCM đang chủ động kiến tạo môi trường kinh doanh vượt trội, nơi công nghệ sâu và vốn ngoại không chỉ có điểm đến, mà còn có không gian thử nghiệm, kết nối để tạo giá trị kinh tế bền vững", ông Tuyên nhấn mạnh.
Làm rõ hơn thông điệp "Critical Mass" (Điểm bứt phá), ông Huỳnh Công Thắng - Chủ tịch InnoLab Asia, đại diện ban tổ chức - chỉ ra rằng nút thắt lớn nhất của Việt Nam lúc này không nằm ở trình độ công nghệ mà ở "khoảng cách thực thi".
"Việt Nam đang đứng trước cửa sổ cơ hội lịch sử. Để biến tiềm năng thành sức mạnh thực chất, chúng ta phải đưa đổi mới sáng tạo thoát khỏi 'chiếc áo' PR ngắn hạn, biến nó thành chiến lược sống còn dài hạn của doanh nghiệp thông qua mô hình kết nối 5 bên (Nhà nước - Viện, trường - Doanh nghiệp - Quỹ đầu tư - Môi trường tự nhiên xã hội - PV)", ông Thắng chia sẻ.
Theo ban tổ chức, giai đoạn 2026-2045 cần tập trung 3 trụ cột: công nghệ giải quyết bài toán thật của thị trường (nông nghiệp thông minh, tối ưu năng lượng, y tế dự phòng); thu hút dòng vốn kiên nhẫn xuyên biên giới; và kiến tạo môi trường giữ chân nhân tài toàn cầu.
Dịp này, Hội đồng cố vấn VIS 2026 gồm các chuyên gia, định chế tài chính quốc tế cũng chính thức ra mắt để đồng hành cùng doanh nghiệp Việt ra biển lớn.
Xây tòa nhà thì dễ, dựng "hạ tầng niềm tin" mới là chìa khóa
Ngay sau khai mạc VIS 2026, diễn đàn cấp cao "Dòng vốn không biên giới: Khu thương mại tự do, Trung tâm tài chính quốc tế và Tương lai thu hút đầu tư của Việt Nam" đã thu hút nhiều đóng góp của các chuyên gia với các góc nhìn thực chiến.
Đánh giá về xu hướng luân chuyển vốn, ông Niraj Vedwa - thành viên HĐQT Ngân hàng Xacbank (Mông Cổ) - cho rằng: "Vốn luôn đi theo niềm tin, mà niềm tin được xây dựng bằng pháp luật.
Việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) tại TP.HCM không đơn thuần là dựng lên các tòa nhà hay văn phòng. Điều nhà đầu tư tìm kiếm là khung pháp lý có thể dự đoán được, năng lực thực thi cam kết và cơ chế giải quyết tranh chấp minh bạch".
Ông Vedwa khuyến nghị TP.HCM nên đổi mới thước đo: không tính bằng số lượng doanh nghiệp đăng ký, mà đo bằng dòng vốn thực tế chảy vào hệ thống, song song với việc lập các cụm đổi mới sáng tạo đô thị có cơ chế thử nghiệm pháp lý (sandbox).
Đồng tình với quan điểm này, ông Nguyễn Duy Hiếu - lãnh đạo khối pháp lý, Công ty EY Law Vietnam - phân tích sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn "niềm tin thị trường" (1986 - 2005) sang "niềm tin đổi mới sáng tạo".
"Lợi thế cạnh tranh của Việt Nam không còn dựa trên chi phí thấp mà dựa trên sự tin tưởng vào thể chế. Trong các cơ chế thử nghiệm, nhà đầu tư cần nhất là tính dự đoán được về mặt pháp lý khi xảy ra rủi ro, giúp họ an tâm rót vốn dài hạn", ông Hiếu nhận định.
Hơn 150 phiên đàm phán 1:1 tại VIS 2026
Trải qua 4 năm tổ chức, VIS đã kết nối hơn 20.000 lượt đại biểu từ trên 30 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổ chức hơn 600 phiên kết nối giao thương (Business Matching), ký kết trên 20 biên bản ghi nhớ, hợp đồng thương mại và ghi nhận hơn 2 triệu USD giá trị giao dịch thương mại và M&A.
Tại VIS 2026 (diễn ra ngày 14 và 15-10), chương trình quy tụ 4 sân khấu thảo luận song song cùng hơn 150 phiên đàm phán 1:1, tập trung vào các lĩnh vực mũi nhọn: AI, bán dẫn, robotics, tài chính xanh và chuyển dịch năng lượng.
Sự kiện do Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM phối hợp cùng InnoLab Asia tổ chức dưới sự bảo trợ chiến lược của UBND TP.HCM, hướng đến kỷ niệm Ngày Đổi mới sáng tạo quốc gia, Ngày Chuyển đổi số quốc gia và Ngày Doanh nhân Việt Nam.
Văn hóa doanh nghiệp tôn trọng đổi mới sáng tạo, tiên phong ứng dụng AIThứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng nêu 8 điểm cốt lõi về văn hóa doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới, trong đó nhấn mạnh yếu tố ‘tôn trọng đổi mới sáng tạo’, và ‘mạnh dạn tiên phong sử dụng AI một cách có trách nhiệm’.