Khó khăn về mặt bằng
Công trường mở rộng cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương-Mỹ Thuận đang được các nhà thầu huy động rất nhiều thiết bị và nhân lực thi công đồng loạt nhiều hạng mục như: cầu, xử lý nền đất yếu, đắp nền đường, xây dựng hệ thống cống. Tiếng máy khoan, máy đào, xe vận chuyển đất cát vận hành liên tục.
Tại Gói thầu XL01, ông Chu Văn Anh, Chỉ huy trưởng thuộc Nhà thầu Quốc Việt cho biết: “Đơn vị đã huy động 2 dàn khoan cọc nhồi cùng hơn 60 công nhân, cán bộ kỹ thuật để triển khai các hạng mục cọc, bệ và thân cầu. Hiện nay, tại một số vị trí, nhà dân nằm cạnh phạm vi dự án và hệ thống điện trung thế, cáp quang, cáp ngầm chưa được di dời, khiến việc triển khai thi công chưa được đồng bộ. Hết tháng 10 này, địa phương không bàn giao được mặt bằng, chúng tôi không còn công việc để thi công”.
Gói thầu XL01A, ông Trần Quí Phong, Phó Giám đốc Ban điều hành gói thầu cho biết, đơn vị trực tiếp thi công từ Km55 đến Km60. Hiện tại, công trường triển khai thi công phần đường và cầu. Phần cầu đang được triển khai khoan cọc nhồi, phần đường đang xử lý nền đất yếu. Hiện, đơn vị cũng huy động 26 thiết bị máy và nhiều công nhân để triển khai thi công. Tuy vậy, khu vực này đang ở mùa mưa nên việc thi công nền đất gặp nhiều khó khăn.
Các nhà thầu thi công dự án này đang đối mặt tình trạng chung là thiếu mặt bằng. Nhà thầu Khải Thành cho biết, mặt bằng thi công cọc đất gia cố xi-măng chỉ đủ đến khoảng ngày 15/9/2026 ở phía phải tuyến và ngày 15/10/2026 ở phía trái tuyến. Đến nay, dự án đã hết mặt bằng sạch để thi công. Nhiều trụ điện chiếu sáng, camera giám sát, tủ điều khiển đèn tín hiệu, giá long môn, bảng hiệu, đường điện trung thế và hệ thống cấp nước nằm trong phạm vi thi công chưa được xử lý.
Trong khi đó, Nhà thầu Trung Hải chỉ còn đủ mặt bằng để thi công 16 trụ cầu bên phải và 17 trụ bên trái đến hết tháng 10/2026. Việc vướng mặt bằng cục bộ tại một số vị trí khiến quá trình thi công bị ngắt quãng, thiết bị phải di chuyển nhiều lần, làm mất thời gian và ảnh hưởng hiệu quả tổ chức thi công.
Theo Tập đoàn Đèo Cả (đơn vị đứng đầu liên doanh), Dự án mở rộng cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương- Mỹ Thuận cần giải phóng thêm hơn 117ha mặt bằng. Trong đó, mặt bằng cần ưu tiên giải phóng sớm do ảnh hưởng trực tiếp đến thi công tuyến chính và nút giao là khoảng 20,2ha, nằm trên địa phận Thành phố Hồ Chí Minh, Tây Ninh và Đồng Tháp. Theo kế hoạch, công tác giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật phải hoàn thành trong tháng 7/2026. Tuy nhiên, đến giữa tháng 10/2026, mặt bằng phục vụ thi công vẫn chưa được bàn giao.
Hiện nay, việc xác định phương án di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật như: điện, viễn thông còn chậm dẫn đến nhiều vị trí chưa thể triển khai thi công đồng bộ, ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch triển khai các hạng mục xử lý nền đất yếu, thi công cầu, đường và tiến độ giải ngân của dự án.
Đặc biệt, tại một số mũi thi công, đến hết tháng 10/2026, dự án có nguy cơ phải dừng thi công do thiếu mặt bằng như: đoạn nút giao Chợ Đệm Km9+500 (thuộc địa phận Thành phố Hồ Chí Minh), đoạn Km11+100 đến Km12+00, đoạn Km34+300 đến Km35; đoạn Km37+400 đến 37+650 (thuộc địa phận tỉnh Tây Ninh).
Tăng tốc triển khai
Dự án mở rộng đường cao tốc Thành phố-Trung Lương-Mỹ Thuận có tổng mức đầu tư trên 36.120 tỷ đồng. Dự án được khởi công ngày 19/12/2025 theo phương thức đối tác công tư (PPP) và dự kiến hoàn thành vào tháng 12/2028. Liên danh nhà đầu tư do Tập đoàn Đèo Cả đại diện đứng đầu.
Dự án có chiều dài trên 96,1km, trong đó, địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 1,8km, tỉnh Tây Ninh khoảng 28,4km và qua địa bàn tỉnh Đồng Tháp khoảng gần 66km.
Trong đó, đoạn Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương đầu tư quy mô 8 làn xe, vận tốc thiết kế 120 km/giờ, đoạn Trung Lương-Mỹ Thuận và đoạn từ nút giao An Thái Trung đến đầu cầu phía bắc cầu Mỹ Thuận 2 đầu tư hoàn chỉnh 6 làn xe, vận tốc thiết kế 100km/giờ. Trên tuyến sẽ có 66 cầu, bao gồm: 61 cầu trên tuyến chính và 5 cầu trên nút giao; 149 cống, bao gồm: 66 cống hộp và 83 cống tròn; 8 hầm chui dân sinh.
Đại diện Tập đoàn Đèo Cả cho biết, dự án có tổng số 6 gói thầu xây lắp. Trên công trường, các nhà thầu đã huy động 69 mũi thi công, bao gồm 36 mũi thi công đường và 33 mũi thi công cầu, với khoảng 450 máy móc, thiết bị và 1.400 nhân sự. Tổng giá trị thực hiện đến nay khoảng 2.150 tỷ đồng, đạt hơn 10% giá trị hợp đồng.
Hiện nay, dự án này được đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn bộ vòng đời công trình, hướng tới xây dựng mô hình “cao tốc số”. Cụ thể, dự án triển khai nền tảng quản lý tích hợp, hợp nhất toàn bộ dữ liệu từ thiết kế, thi công, nghiệm thu, thanh toán đến vận hành, bảo trì trên một hệ thống tập trung, cập nhật và truy xuất theo thời gian thực.
Về giải pháp thi công với đặc thù nền đất yếu của Đồng bằng sông Cửu Long, Tập đoàn Đèo Cả đã nghiên cứu chuyển từ giải pháp gia tải kết hợp bấc thấm PVD sang cọc đất gia cố xi-măng CDM.
Giải pháp được lựa chọn trên cơ sở kiểm soát độ lún của phần đường mở rộng tương đồng với nền đường hiện hữu, hạn chế lún lệch, bảo đảm an toàn và độ bền công trình trong quá trình khai thác; giúp nền đường ổn định sớm, giảm phụ thuộc vào quá trình thoát nước, rút ngắn tiến độ thi công, qua đó, tiết giảm chi phí tài chính, chi phí quản lý và giảm đáng kể nhu cầu sử dụng cát đắp trong điều kiện nguồn vật liệu khan hiếm.
Theo Tập đoàn Đèo Cả, tuyến cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương-Mỹ Thuận là tuyến đường huyết mạch nối liền Thành phố Hồ Chí Minh với vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Công trình này được đưa vào khai thác từ năm 2010-2022, với quy mô ban đầu 4 làn xe. Tuyến đường nhanh chóng trở thành “cửa ngõ” quan trọng, phục vụ lưu lượng giao thông lớn giữa Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Tây Nam Bộ.
Trước áp lực lưu lượng xe quá lớn, tuyến đường thường xuyên trong tình trạng quá tải, gây ùn tắc và không đáp ứng nhu cầu vận tải của khu vực.
Vì vậy, việc mở rộng tuyến cao tốc trở thành nhu cầu cấp thiết, không chỉ giúp giảm ùn tắc giao thông, bảo đảm an toàn mà còn góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông trong khu vực Vùng kinh tế trọng điểm phía nam; từng bước hoàn chỉnh mạng lưới đường cao tốc vùng Đồng bằng sông Cửu Long, thúc đẩy logistics khu vực.
NGUYỄN SỰ