Quy hoạch được điều chỉnh trong bối cảnh dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đang bước vào giai đoạn tăng tốc. Trên đại công trường, mỗi ngày huy động gần 7.700 kỹ sư, công nhân tổ chức thi công đồng loạt nhiều hạng mục từ nhà ga T2, khu bay đến hệ thống kỹ thuật phụ trợ. Nhiều phần việc đang bám sát, một số hạng mục vượt các mốc tiến độ đặt ra, hướng tới mục tiêu đưa toàn bộ hệ thống vào khai thác đồng bộ từ tháng 4/2027, trước khi diễn ra Tuần lễ Cấp cao APEC.
Theo điều chỉnh Quy hoạch chi tiết mới, điểm thay đổi đầu tiên liên quan đến quy mô sân đỗ. Theo quy hoạch trước đây (tháng 4/2025), khu sân đỗ trước nhà ga T2 và sân đỗ hiện hữu dự kiến đáp ứng khoảng 30 vị trí vào năm 2030, tăng lên khoảng 45 vị trí vào năm 2050. Với phương án điều chỉnh mới, riêng khu vực nhà ga T2 và sân đỗ hiện hữu đã được bố trí 42 vị trí (tăng 12 vị trí); đồng thời bổ sung khu sân đỗ giữa T1 và nhà khách VIP/hàng không chung với 45 vị trí.
Theo điều chỉnh Quy hoạch chi tiết mới, điểm thay đổi đầu tiên liên quan đến quy mô sân đỗ. Theo quy hoạch trước đây (tháng 4/2025), khu sân đỗ trước nhà ga T2 và sân đỗ hiện hữu dự kiến đáp ứng khoảng 30 vị trí vào năm 2030, tăng lên khoảng 45 vị trí vào năm 2050. Với phương án điều chỉnh mới, riêng khu vực nhà ga T2 và sân đỗ hiện hữu đã được bố trí 42 vị trí (tăng 12 vị trí); đồng thời bổ sung khu sân đỗ giữa T1 và nhà khách VIP/hàng không chung với 45 vị trí.
Phía sau sân đỗ là một loạt cấu phần ít được hành khách nhìn thấy nhưng quyết định khả năng vận hành của một sân bay quốc tế cũng được điều chỉnh cho đồng bộ; trong đó, có hệ thống hangar sửa chữa, bảo dưỡng tàu bay tại phía bắc được mở rộng từ 24,7ha lên 30,4ha, tăng 5,7ha, tương đương khoảng 23%. Cơ sở cung cấp xăng dầu hàng không từ 6,3ha tại phía đông nam được chuyển lên phía bắc và tăng quy mô lên khoảng 7,2ha.
Nhà máy cung cấp suất ăn hàng không, trước đây bố trí khoảng 2ha phía nam sân bay, được chuyển về đông nam nhà ga T2, gần hơn với khu vực khai thác hành khách và sân đỗ mới.
Tổng diện tích quy hoạch giảm từ 1.050,1ha xuống còn 1.040,43ha do việc làm rõ quy mô sử dụng đất của tuyến tàu điện LRT trong sân bay.
Khi các cấu phần này được đặt trong cùng một hệ thống, chuỗi phục vụ một chuyến bay trở nên rõ hơn: tàu bay có nơi đỗ, được tiếp nhiên liệu, cung cấp suất ăn, dịch vụ mặt đất, kiểm tra và bảo dưỡng ngay tại cùng một đầu mối.
Đây chính là nền tảng để Phú Quốc tiến gần hơn tới mô hình hệ sinh thái hàng không gần như khép kín.
Theo chuyên gia hàng không Trịnh Như Long, “với hạ tầng được đầu tư đồng bộ, công nghệ hiện đại và dịch vụ theo chuẩn quốc tế, sân bay Phú Quốc có thể trở thành “cửa ngõ” tạo trải nghiệm liền mạch, an toàn và đẳng cấp, giúp du khách cảm nhận sức hấp dẫn của đảo ngọc ngay từ điểm chạm đầu tiên”.
Nhận định này cho thấy giá trị của một sân bay hiện đại không chỉ nằm ở số đường băng hay công suất nhà ga, mà còn ở khả năng kết nối đồng bộ toàn bộ chuỗi dịch vụ trước, trong và sau mỗi chuyến bay.
Nếu hangar (khu sửa chữa, bảo dưỡng tàu bay), nhiên liệu và suất ăn hoàn thiện chuỗi dịch vụ cho tàu bay, hai cấu phần mới khác lại mở rộng vai trò sân bay sang một không gian kinh tế lớn hơn.
Cụ thể, quy hoạch mới dành khoảng 51ha phía nam sân bay và phía nam khu VIP/hàng không chung cho khách sạn, thương mại và dịch vụ. Văn phòng cho thuê, trung tâm điều hành các hãng hàng không cũng được bố trí chung tại khu vực này.
Việc dành quỹ đất lớn cho thương mại dịch vụ, lưu trú ngắn ngày cho thấy sân bay được định hướng vượt ra ngoài chức năng giao thông đơn thuần. Khi nhu cầu của tổ bay, chuyên gia, doanh nghiệp, khách quốc tế và khách hội nghị được đáp ứng ngay tại chỗ, sân bay có thể trở thành một cực dịch vụ, thay vì chỉ là nơi đón-tiễn hành khách.
Ngoài ra, có tới 12,6ha đất dành cho cơ sở đào tạo hàng không tại quỹ đất dự phòng phía bắc sân bay. Đây là cấu phần chưa xuất hiện trong quy hoạch năm 2025. Nếu đào tạo được phát triển ngay trong hệ sinh thái sân bay, chuỗi giá trị có thể mở rộng từ đào tạo nhân lực-khai thác-kỹ thuật-dịch vụ, thay vì chỉ tập trung vào vận chuyển hành khách. Đây cũng là phần khiến quy hoạch Phú Quốc trở nên đáng chú ý: bên cạnh các hạng mục “cứng” như đường băng, nhà ga và sân đỗ, nguồn nhân lực bắt đầu được nhìn như một phần của hạ tầng hàng không dài hạn.
ÁNH DƯƠNG