Đưa thịt bò H'Mông thành thương hiệu quốc gia

Giá tiền triệu vẫn không đủ bán

Bò H'Mông (hay còn gọi là bò Mèo, bò u Cao Bằng, bò Đồng Văn) là giống bò bản địa từ lâu gắn liền với đời sống, văn hóa người dân ở các tỉnh phía bắc. Đây cũng là giống bò duy nhất ở Việt Nam có thịt bò mỡ giắt (vân mỡ) tự nhiên trong thớ thịt, giúp thịt ngọt thơm, mềm ngậy.

Tại Tuyên Quang, Hợp tác xã (HTX) Cát Lý là đơn vị đầu tiên xây dựng chuỗi giá trị bò H'Mông từ trang trại đến bàn ăn. Hiện HTX này liên kết với khoảng 1.000 hộ nông dân, tổng đàn hơn 4.000 con. 

ẢNH: HTX CÁT LÝ

Mỗi con bò có mã số riêng theo dõi sức khỏe, phục vụ truy xuất nguồn gốc. Bên cạnh đó, HTX Cát Lý đã đầu tư xây dựng cơ sở giết mổ hiện đại, ký hợp đồng bao tiêu toàn bộ bò H'Mông cho nông dân, đưa sản phẩm vào hệ thống siêu thị, cửa hàng bán lẻ.

Chia sẻ với Thanh Niên, bà Thượng Thị Hoa, Phó giám đốc HTX Cát Lý, cho biết, từ tháng 7, đơn vị hợp tác với một số nhà đầu tư khai trương Nhà hàng bò H'Mông trên phố Thuận An, nằm sát Khu đô thị Vinhomes Ocean Park 1 (P.Gia Lâm, Hà Nội). Chỉ sau 3 tháng khai trương, nhà hàng thu hút rất đông thực khách.

Theo bà Hoa, thịt bò H'Mông có màu đỏ tươi bắt mắt, thịt mềm dẻo, mọng nước, được người tiêu dùng đánh giá ngon hơn nhiều giống bò khác đang nuôi tại Việt Nam. Trong đó, thịt bò vân mỡ là phần thịt ngon nhất đang được nhà hàng chế biến thành 2 món bán tại chỗ là phở bát đá Thượng Vân giá 159.000 đồng/bát hoặc bán theo từng phần nướng tại bàn lên tới 1,2 triệu đồng/kg.

"Thịt bò vân mỡ Thượng Vân đã được chúng tôi đăng ký sở hữu trí tuệ. Tỷ lệ thịt bò vân mỡ trong mỗi con bò chỉ chiếm vài phần trăm, mỗi con chỉ được vài kg. Giá bán rất cao nhưng khách hàng nào cũng muốn trải nghiệm thưởng thức trong khi nguồn cung chưa đủ đáp ứng nhu cầu. Khách phải đặt hàng trước", bà Hoa nói.

Để thịt bò đưa về Hà Nội đảm bảo tươi ngon, bò được giết mổ trong khoảng 11 - 12 giờ đêm hàng ngày tại Tuyên Quang. Sau đó, thịt được bảo quản bằng đá khô, chuyển thẳng về nhà hàng Hà Nội. 

Ngoài phần thịt vân mỡ giá trị cao nhất, các phần thịt khác bán cho khách có giá từ 600.000 - 710.000 đồng/kg, cao hơn thị trường 40 - 50% nhưng vẫn được nhiều người tiêu dùng lựa chọn. Ngoài ra, nhà hàng này đang cung cấp sản phẩm chế biến sẵn như set lẩu bò H'Mông giá 655.000 đồng cho 4 - 6 người ăn cũng thu hút lượng lớn khách tiêu dùng tại các khu đô thị, chung cư mua về ăn tại gia đình.

ẢNH: HTX CÁT LÝ

"Mục tiêu của chúng tôi không chỉ là kinh doanh mà là đảm bảo đưa giá trị thật của bò H'Mông đến với người tiêu dùng và tạo sinh kế lâu dài, giúp bà con vùng cao phát triển kinh tế bền vững từ nghề nuôi bò. Sau vài tháng vận hành nhà hàng đầu tiên tại Hà Nội, nhiều nhà hàng ẩm thực của Hàn Quốc, Nhật Bản đang liên hệ, tìm hiểu thông tin để đặt hàng", bà Hoa thông tin.

Có nhiều năm nghiên cứu về giống bò trên, GS-TS Nguyễn Xuân Trạch, nguyên Phó giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cho rằng nếu so sánh về kích thước, sản lượng thịt thì giống bò H'Mông kém hơn so với nhiều giống bò thương phẩm khác. Nhưng giá trị khác biệt, đây là giống bò có đặc điểm di truyền riêng và đã trải qua quá trình thích nghi với khí hậu vùng núi cao nên thịt có những đặc tính riêng, thớ thịt mịn, độ mềm tốt hơn một số giống bò khác và có khả năng giữ nước tương đối tốt.

Kỳ vọng có thương hiệu thịt bò nổi tiếng

Ông Lê Hải Nam, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và thú y tỉnh Tuyên Quang, cho biết bò H'Mông nằm trong danh sách bảo tồn của Bộ NN-MT, được tỉnh Hà Giang cũ xây dựng chỉ dẫn địa lý sản phẩm "bò vàng".

Tuyên Quang hiện có tổng đàn bò gần 197.000 con, riêng bò H'Mông khoảng 105.000 con. Sau khi được chuyên gia Hàn Quốc tư vấn, thử nghiệm với khẩu phần thức ăn riêng, thịt bò H'Mông đã có tỷ lệ mỡ giắt cao hơn so với bò nuôi bằng nhóm thức ăn truyền thống.

ẢNH: HTX CÁT LÝ

Khẳng định địa phương có tiềm năng lớn để xây dựng thương hiệu thịt bò H'Mông, ông Nam cho biết, Tuyên Quang đã đề xuất Bộ NN-MT tiếp tục cử chuyên gia trong và ngoài nước trực tiếp tập huấn cho cán bộ thú y, người dân địa phương về kỹ thuật, quy trình chăn nuôi; hỗ trợ giám định, bình tuyển và xây dựng quy trình chọn lọc, cải tạo giống bò đực thuần chủng để nhân rộng.

Theo ông Phạm Kim Đăng, Phó cục trưởng Cục Chăn nuôi và thú y, Bộ NN-MT, bò H'Mông nằm trong số giống vật nuôi bản địa Việt Nam được các chuyên gia quốc tế đánh giá toàn diện về đặc điểm di truyền, tầm vóc và thể trạng; có tiềm năng lớn với "điểm xuất phát" thậm chí được đánh giá cao hơn bò giống bò Hanwoo nổi tiếng của Hàn Quốc. Sau khi ứng dụng một số công nghệ chăn nuôi vào thử nghiệm trên bò H'Mông tại Tuyên Quang bước đầu ghi nhận kết quả tích cực, có tiềm năng lớn xây dựng thành thương hiệu quốc gia. 

Theo đó, trong kế hoạch triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, Bộ NN-MT đã đưa vào nhiệm vụ nghiên cứu, chọn tạo giống bò H'Mông để sản xuất thịt bò chất lượng cao.

"Đây là nhiệm vụ khoa học, công nghệ chiến lược của ngành chăn nuôi, với kỳ vọng Việt Nam sẽ có thương hiệu thịt bò nổi tiếng như bò Hanwoo của Hàn Quốc hay bò Kobe của Nhật Bản", ông Đăng cho hay.

Để xây dựng thành công thịt bò H'Mông thành sản phẩm mang thương hiệu quốc gia, ông Đăng cho rằng sẽ cần nguồn lực lớn và sự đồng hành lâu dài của địa phương, người dân, doanh nghiệp. 

Cùng đó, ngành chăn nuôi cần chuyển đổi phương thức sản xuất dựa vào kinh nghiệm truyền thống sang tổ chức thành chuỗi, ứng dụng công nghệ để kiểm soát toàn bộ quá trình nuôi dưỡng, đảm bảo chất lượng sản phẩm ổn định.

Cục Chăn nuôi và Thú y đang phối hợp với các chuyên gia tham khảo phương pháp phân loại, xếp hạng chất lượng thịt bò của Nhật Bản, Hàn Quốc để xây dựng bộ khung tiêu chuẩn chất lượng và đây sẽ là cơ sở để định hướng cho người dân, doanh nghiệp chăn nuôi, sản xuất.