Đức xét xử sĩ quan Ukraine nghi phạm 'tội ác chiến tranh' trong vụ nổ Nord Stream

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Một cựu sĩ quan đặc nhiệm Ukraine đã bị đưa ra xét xử tại Đức với cáo buộc chỉ huy nhóm thợ lặn phá hoại đường ống dẫn khí Nord Stream năm 2022.

Theo The Guardian, phiên tòa xét xử ông Serhii Kuznetsov (50 tuổi) bắt đầu ngày 14.10 tại thành phố Hamburg (Đức). Ông Kuznetsov, sĩ quan đặc nhiệm Ukraine vào thời điểm xảy ra vụ nổ đường ống Nord Stream năm 2022, bị cáo buộc là đồng phạm tội ác chiến tranh liên quan việc tham gia thực hiện hành vi phá hoại cơ sở hạ tầng dân sự, gây nổ, hủy hoại tài sản và làm gián đoạn các dịch vụ công cộng.

Theo cáo trạng, ông Kuznetsov bị nghi chỉ huy nhóm 6 người, gồm 4 thợ lặn biển sâu, một chuyên gia chất nổ và một thuyền trưởng, sử dụng du thuyền thuê để tiếp cận khu vực gần đảo Bornholm của Đan Mạch. Nhóm này được cho là đã chỉ đạo đặt ít nhất 4 thiết bị nổ, mỗi thiết bị nặng tới 27 kg, ở độ sâu khoảng 80 m dưới biển Baltic.

Các vụ nổ ngày 26.9.2022 gây hư hại nghiêm trọng hệ thống đường ống Nord Stream 1 và Nord Stream 2 nối Nga với Đức. Nord Stream 1 từng là tuyến cung cấp khí đốt quan trọng từ Nga sang Đức trước khi Moscow ngừng vận chuyển vào tháng 8.2022. Trong khi đó, Nord Stream 2 chưa từng đi vào hoạt động do Berlin đình chỉ quá trình cấp phép ngay trước khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát.

Hồi tháng 7, các công tố viên Đức cáo buộc vụ phá hoại được thực hiện theo chỉ đạo từ các cơ quan nhà nước Ukraine, nhằm ngăn chặn lâu dài nguồn cung khí đốt Nga sang châu Âu, qua đó hạn chế nguồn thu mà Moscow có thể sử dụng để tài trợ cho chiến dịch quân sự.

Tuy nhiên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và ông Kuznetsov đều phủ nhận liên quan đến vụ việc. Nhóm luật sư của ông Kuznetsov cũng yêu cầu đình chỉ phiên tòa, cho rằng thân chủ đang bị đối xử như một "quân tốt trên bàn cờ" và gặp bất lợi trong việc tự bào chữa do những hạn chế về tiết lộ thông tin quân sự.

Theo các luật sư, ông Kuznetsov đã bị giam giữ gần như hoàn toàn trong phòng biệt giam suốt 11 tháng. Họ cũng bác bỏ lập luận coi Nord Stream đơn thuần là cơ sở hạ tầng dân sự, cho rằng hệ thống đường ống này là "vũ khí trong tay người Nga".

Ông Kuznetsov bị bắt tại Ý vào tháng 8.2025 và dẫn độ sang Đức vào tháng 11 cùng năm. Một nghi phạm khác là ông Volodymyr Zhuravlyov, cũng đang phản đối yêu cầu dẫn độ sang Đức và phủ nhận liên quan vụ phá hoại đường ống Nord Stream.

Tòa án tại Hamburg đã bác đề nghị tham gia phiên tòa với tư cách đồng nguyên đơn từ phía Nga. Tập đoàn Gazprom, chủ sở hữu đường ống dẫn khí Nord Stream 2, lập luận rằng những thiệt hại kinh tế nghiêm trọng từ vụ nổ là cơ sở để họ tham gia tố tụng. Tuy nhiên, tòa án cho rằng dù chi phí sửa chữa rất lớn, việc khôi phục hệ thống đường ống không phải là bất khả thi về mặt kinh tế.

Điện Kremlin ngày 12.10 bày tỏ kỳ vọng phiên tòa tại Đức sẽ diễn ra khách quan, làm rõ danh tính những người trực tiếp thực hiện cũng như các cá nhân đứng sau chỉ đạo vụ phá hoại Nord Stream năm 2022. Nga lâu nay coi các vụ nổ là hành động phá hoại có chủ đích và nhiều lần kêu gọi điều tra toàn diện để xác định những bên chịu trách nhiệm, theo Reuters.

Vụ xét xử diễn ra trong bối cảnh Đức là một trong những quốc gia viện trợ chủ chốt cho Ukraine, khiến những cáo buộc về vai trò của Kyiv trở thành vấn đề nhạy cảm. Đảng cực hữu Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) và đảng Liên minh Sahra Wagenknecht (BSW) đều kêu gọi khôi phục các đường ống Nord Stream. Riêng AfD còn viện dẫn vụ phá hoại để phản đối việc Berlin tiếp tục viện trợ cho Ukraine.

Phiên tòa dự kiến tiếp tục vào ngày 27.10, với các phiên xét xử được lên lịch đến ngày 17.12 và có thể kéo dài sang tháng 1.2027.

Phiên tòa xét xử Serhii Kuznetsov, cựu sĩ quan đặc nhiệm Ukraine, đã chính thức khai mạc ngày 14.10 tại thành phố Hamburg của Đức. Viện công tố cáo buộc bị cáo 50 tuổi này là đồng phạm tội ác chiến tranh khi chỉ huy nhóm biệt kích phá hoại cơ sở hạ tầng dân sự chiến lược. Kuznetsov bị bắt tại Ý vào tháng 8.2025 và bị dẫn độ sang Đức ba tháng sau đó để đối mặt với vòng lao lý. Theo cáo trạng chi tiết, Kuznetsov bị nghi điều hành nhóm sáu người thuê du thuyền tiếp cận vùng biển gần đảo Bornholm của Đan Mạch. Nhóm thợ lặn chuyên nghiệp này đã đặt ít nhất bốn khối nổ nặng 27 kg ở độ sâu 80 mét dưới đáy biển Baltic. Chuỗi vụ nổ ngày 26.9.2022 đã làm tê liệt tuyến huyết mạch Nord Stream 1 và Nord Stream 2 nối thẳng từ Nga sang Đức. Giới công tố Đức nhận định chiến dịch phá hoại này được chỉ đạo bởi các cơ quan công quyền Ukraine nhằm cắt đứt nguồn thu năng lượng của Moscow. Ngược lại, Tổng thống Volodymyr Zelensky cùng bị cáo đều kiên quyết bác bỏ mọi cáo buộc liên quan. Luật sư bào chữa cũng yêu cầu đình chỉ vụ án, khẳng định Nord Stream thực chất là công cụ gây sức ép chính trị chứ không đơn thuần là hạ tầng dân sự. Tòa án Hamburg đã chính thức bác bỏ đề nghị tham gia tố tụng với tư cách đồng nguyên đơn từ phía tập đoàn Gazprom của Nga. Phía Moscow tiếp tục kêu gọi một cuộc điều tra toàn diện nhằm xác định rõ danh tính những kẻ chủ mưu đứng sau vụ việc. Vụ án hiện trở thành tâm điểm pháp lý quốc tế phức tạp giữa bối cảnh quan hệ địa chính trị châu Âu đang vô cùng căng thẳng.