Các bác sĩ Bệnh viện Thống Nhất kiểm tra tình trạng chân của bệnh nhân A. - Ảnh: BVCC
Kết quả thăm khám cho thấy hệ thống mạch máu hai chân của ông A. bị tổn thương nặng, các bác sĩ Bệnh viện Thống Nhất đã sử dụng khí CO₂ thay thuốc cản quang chứa i-ốt (loại thuốc có chứa i-ốt được bơm vào mạch máu để giúp mạch máu hiện rõ trên hình ảnh chụp X-quang) giúp hạn chế nguy cơ ảnh hưởng chức năng thận.
Can thiệp cho bệnh nhân đau chân, đi chưa đầy 100m đã phải dừng lại
Trước khi nhập viện, ông A. thường xuyên đau vùng đùi, cẳng chân và bàn chân hai bên khi đi bộ. Những cơn đau khiến việc đi lại trở nên khó khăn, quãng đường ông có thể đi được chỉ còn dưới 100m.
Người bệnh có tiền sử tăng huyết áp khoảng 30 năm và mắc bệnh thận mạn tính.
Tại Bệnh viện Thống Nhất, các bác sĩ thăm khám ghi nhận mạch đùi hai bên còn bắt được nhưng không bắt được mạch khoeo và các mạch ở bàn chân.
Kết quả đo chỉ số huyết áp cổ chân - cánh tay (ABI), giúp đánh giá tình trạng tưới máu xuống chân, cho thấy chân phải đạt 0,26 và chân trái 0,53, trong khi chỉ số bình thường từ 0,9-1.
Kết hợp triệu chứng và kết quả thăm khám, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị thiếu máu động mạch hai chi dưới trầm trọng.
Đội ngũ y, bác sĩ quyết định chụp mạch và can thiệp nội mạch nhằm cải thiện dòng máu xuống chân. Tuy nhiên, bệnh thận mạn giai đoạn 4 khiến việc lựa chọn phương pháp chụp mạch cần được cân nhắc thận trọng.
Dùng khí CO₂ thay thuốc cản quang chứa i-ốt
Hình ảnh mạch máu hiện lên sau khi sử dụng phương pháp can thiệp bằng khí CO₂ - Ảnh: BVCC
Theo TS Nguyễn Duy Tân - Trưởng khoa ngoại tim mạch - lồng ngực, Bệnh viện Thống Nhất - thuốc cản quang chứa i-ốt thường được sử dụng để giúp bác sĩ nhìn rõ mạch máu trong quá trình chụp và can thiệp. Thuốc được đào thải chủ yếu qua thận.
Ở người bệnh suy thận, việc sử dụng thuốc cản quang chứa i-ốt cần được tính toán thận trọng vì có thể làm tăng nguy cơ suy thận cấp, dẫn đến tình trạng bệnh diễn tiến nặng.
“Do đó, trong trường hợp này, chúng tôi lựa chọn sử dụng khí CO₂ để can thiệp nội mạch”, TS Nguyễn Duy Tân cho biết.
Theo TS Tân, khí CO₂ được bơm vào mạch máu dưới chụp mạch số hóa xóa nền (DSA). Qua xử lý bằng phần mềm, hình ảnh thu được có thể giúp bác sĩ nhận diện những vị trí mạch máu bị hẹp, tắc hoặc phình, bóc tách để thực hiện can thiệp.
Sau khi vào lòng mạch, khí CO₂ được hấp thụ và thải qua phổi, qua đó hạn chế ảnh hưởng đến chức năng thận. Vì vậy, kỹ thuật này có tính an toàn cao đối với những người bệnh có bệnh thận mạn, vốn thường gặp ở người cao tuổi.
“Vì thế sử dụng khí CO₂ trong can thiệp nội mạch là ‘cuộc cách mạng’ cho người bệnh có bệnh thận mạn, tiềm ẩn rất hay gặp ở người cao tuổi”, bác sĩ Tân nói.
TS Tân cho biết trong những năm gần đây, một số nước ở châu Âu, châu Mỹ đã sử dụng kỹ thuật này. Bệnh viện Thống Nhất là một trong những bệnh viện đầu tiên ở Việt Nam thực hiện thành công phương pháp này.
Sau can thiệp, tình trạng tưới máu xuống chân của ông A. được cải thiện, người bệnh từng bước vận động thuận lợi hơn. Hiện bệnh nhân tiếp tục được theo dõi chức năng thận, tuần hoàn hai chân và đáp ứng điều trị, dự kiến xuất viện trong 1-2 ngày tới.
Việc ứng dụng khí CO₂ trong chụp và can thiệp mạch máu mở thêm lựa chọn điều trị cho người cao tuổi mắc bệnh mạch máu, động mạch chủ, mạch ngoại biên..., kèm bệnh thận mạn, qua đó hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng thận trong quá trình can thiệp.
Giải pháp nào chống tiêu cực, chống nâng giá thiết bị y tế, thuốc?Thiết bị y tế, thuốc có thể đi qua nhiều khâu trung gian trước khi đến bệnh viện và người bệnh. Nếu giá bị đẩy lên cao, không chỉ gây thất thoát ngân sách mà còn có thể làm tăng chi phí điều trị cho người bệnh.