Bỏ qua điều hướng

El Nino đang rất mạnh, Việt Nam đối mặt cả loạt thiên tai phức tạp

El Nino đang rất mạnh, Việt Nam đối mặt cả loạt thiên tai phức tạp
Nguồn ảnh: VietnamNet

El Nino 2026-2027 đã đạt ngưỡng rất mạnh và còn xu hướng tăng cường, khiến Việt Nam có thể đối mặt đồng thời với nguy cơ mưa lớn, bão, lũ và nắng nóng, hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn.

El Nino đạt cực đại vào cuối năm

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia (Cục Khí tượng thủy văn), El Nino 2026-2027 đang tiếp tục mạnh lên. Đến tuần thứ hai tháng 9/2026, chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển (SSTA) tại khu vực NINO3.4 tăng lên khoảng +2,0°C, đạt ngưỡng cường độ rất mạnh.

Cơ quan khí tượng cho biết, diễn biến nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực NINO3.4 cho thấy xu thế tăng cường rõ rệt. Từ tuần đầu tháng 8/2026, SSTA ở mức khoảng +1,7°C. Trong bốn tuần tiếp theo, chỉ số này tăng nhẹ và duy trì quanh +1,8°C, trước khi tăng lên +2,0°C vào giữa tháng 9.

bao song Thanh Hoa Le Duong.jpg
El Nino đang đạt cường độ rất mạnh, làm gia tăng nguy cơ mưa lũ, bão diễn biến phức tạp. Ảnh: Lê Dương

Theo phân loại, SSTA từ +1,5 đến dưới +2,0°C tương ứng với El Nino cường độ mạnh. Khi đạt khoảng +2,0°C, hiện tượng này bước vào ngưỡng cường độ rất mạnh.

Các dự báo khí hậu cho thấy trong giai đoạn tháng 10-12/2026, El Nino gần như chắc chắn tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh và có khả năng đạt cực đại.

Sang tháng 1-3/2027, El Nino nhiều khả năng vẫn duy trì ở cường độ rất mạnh, dù xác suất và cường độ có xu hướng giảm dần. Hiện chưa loại trừ khả năng hiện tượng này tiếp tục kéo dài đến nửa đầu mùa hè năm 2027.

Việt Nam có thể chịu tác động rõ hơn trong những tháng tới

Theo các chuyên gia khí tượng, El Nino thường làm gia tăng nguy cơ nền nhiệt cao, nắng nóng, khô hạn và thiếu hụt nguồn nước, đặc biệt trong mùa khô. Đồng thời, sự thay đổi của hoàn lưu khí quyển có thể làm biến đổi phân bố mưa cũng như hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới.

Các chuyên gia nhận định, từ nay đến hết năm 2026, số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông cũng như ảnh hưởng đến đất liền nước ta được dự báo có khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm.

"Tuy nhiên, ít bão không đồng nghĩa với không có bão mạnh; ít mưa trên diện rộng cũng không đồng nghĩa với không xuất hiện mưa cực đoan", các chuyên gia lưu ý.

Trong những năm El Nino mạnh, vẫn có thể xuất hiện các đợt mưa rất lớn, lũ, lũ quét, sạt lở đất hoặc bão có diễn biến phức tạp do tác động đồng thời của các hình thế thời tiết quy mô khu vực và điều kiện khí quyển ngắn hạn.

Mùa đông 2026-2027 có thể ấm hơn, rét đậm rét hại ít hơn

Trong mùa đông 2026-2027, không khí lạnh có xu hướng hoạt động yếu hơn bình thường. Rét đậm, rét hại có khả năng xuất hiện muộn và ít hơn so với trung bình nhiều năm.

Nhiệt độ trung bình trên cả nước được dự báo phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-2,5°C.

Sang đầu năm 2027, nắng nóng có khả năng xuất hiện sớm trên phạm vi toàn quốc.

Trong các tháng mùa hè năm 2027, nắng nóng có khả năng xuất hiện với cường độ mạnh, số ngày nắng nóng nhiều hơn trung bình nhiều năm và nhiều hơn năm 2026. Không loại trừ khả năng xuất hiện những giá trị nhiệt độ vượt các giá trị lịch sử.

Hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn ở mức rất cao

Từ nay đến cuối năm 2026, lượng mưa có xu thế thiếu hụt trên phần lớn cả nước, rõ nhất tại duyên hải Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, với mức 20-40%.

Mùa mưa tại các khu vực này cũng có khả năng kết thúc sớm. Sang những tháng đầu năm 2027, các khu vực trên tiếp tục có khả năng ít mưa.

Trong khi đó, nền nhiệt cao và nắng nóng xuất hiện sớm sẽ làm gia tăng nhu cầu sử dụng nước và lượng bốc thoát hơi. Vì vậy, trong các tháng mùa khô đầu năm 2027, nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn tại duyên hải Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ được đánh giá ở mức rất cao.

Chủ động ứng phó mưa lớn, bão, lũ

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, El Nino là hiện tượng khí hậu quy mô lớn, không thể sử dụng riêng tín hiệu El Nino để dự báo chính xác một thiên tai cụ thể tại một địa phương.

Mức độ tác động còn phụ thuộc vào sự tương tác giữa El Nino với các hệ thống khí quyển, đại dương và các hình thế thời tiết trong từng thời kỳ, mùa trong năm.

Trong bối cảnh El Nino đã đạt ngưỡng rất mạnh và còn có xu hướng tiếp tục tăng cường, các địa phương cần chủ động chuẩn bị cho cả hai nhóm nguy cơ.

“Một mặt là mưa lớn, bão, lũ và các hiện tượng thiên tai cực đoan có thể xuất hiện trong những thời điểm cụ thể. Mặt khác là nắng nóng, hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn có khả năng kéo dài trong mùa khô 2026-2027”, các chuyên gia khí tượng nhấn mạnh.

Cơ quan khí tượng đang tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến El Nino, cập nhật các mô hình dự báo khí hậu quốc tế và trong nước, đồng thời đánh giá cụ thể tác động đến nhiệt độ, lượng mưa, bão và nguồn nước; qua đó, cung cấp thông tin dự báo, cảnh báo kịp thời, phục vụ công tác phòng, chống thiên tai và chủ động ứng phó.

Hiện tượng El Nino 2026-2027 đã chính thức bước vào ngưỡng cường độ rất mạnh khi chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực NINO3.4 đạt mốc cộng 2,0 độ C vào giữa tháng 9 năm 2026. Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, chỉ số này đã tăng liên tục từ mức cộng 1,7 độ C ở tuần đầu tháng 8 lên cộng 1,8 độ C trong các tuần kế tiếp trước khi chạm ngưỡng cường độ rất mạnh. Cơ quan khí tượng nhận định El Nino gần như chắc chắn sẽ duy trì cường độ rất mạnh từ tháng 10 đến tháng 12 năm 2026, đạt cực đại và nhiều khả năng kéo dài tới nửa đầu mùa hè năm 2027. Mặc dù số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông đến cuối năm 2026 dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm, rủi ro thiên tai vẫn rất phức tạp do khả năng xuất hiện bão mạnh và mưa lớn cực đoan. Trong mùa đông 2026-2027, không khí lạnh có xu hướng hoạt động yếu khiến rét đậm, rét hại xuất hiện muộn và nền nhiệt cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 1 đến 2,5 độ C. Sang đầu năm 2027, nắng nóng có khả năng xuất hiện sớm và diễn biến gay gắt trong các tháng mùa hè với nguy cơ xuất hiện những giá trị nhiệt độ vượt kỷ lục lịch sử. Tình trạng thiếu hụt lượng mưa phổ biến từ 20% đến 40% tập trung rõ nhất tại duyên hải Nam Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ từ nay đến cuối năm 2026. Nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn ở mức rất cao sẽ gây ra áp lực lớn đối với hoạt động sản xuất nông nghiệp cũng như đời sống dân sinh tại các khu vực này. Các cơ quan chức năng cùng người dân cần chủ động phương án ứng phó và theo dõi sát diễn biến thời tiết ngắn hạn nhằm giảm thiểu thiệt hại do đợt El Nino đặc biệt mạnh này gây ra.