Ủy ban châu Âu (EC) và Ấn Độ đã hoàn tất đàm phán về việc Ấn Độ trở thành thành viên liên kết của chương trình tài trợ nghiên cứu và đổi mới sáng tạo chủ lực Horizon Europe của Liên minh châu Âu (EU), với tổng ngân sách 93,5 tỷ euro.
Bước tiến này cho thấy quan hệ EU-Ấn Độ đang được mở rộng từ thương mại, công nghệ sang hợp tác khoa học ở mức độ sâu nhất mà EU dành cho một đối tác ngoài khối.
Phóng viên TTXVN tại Brussels dẫn thông cáo báo chí của EC ngày 6/11 cho biết thỏa thuận sẽ thắt chặt hợp tác khoa học, mở ra những cơ hội nghiên cứu mới và làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác chiến lược giữa hai bên.
Đối với giới nghiên cứu, doanh nghiệp và các tổ chức khoa học châu Âu, việc Ấn Độ tham gia chương trình sẽ tạo thêm điều kiện hợp tác với các đối tác Ấn Độ, qua đó xây dựng những mối liên kết khoa học và công nghệ lâu dài.
Sau khi hai bên hoàn tất các thủ tục cần thiết, các nhà nghiên cứu và tổ chức của Ấn Độ sẽ được nhận tài trợ trực tiếp từ Horizon Europe.
Họ cũng có thể tham gia các dự án hợp tác thuộc Trụ cột II của chương trình, mang tên "Các thách thức toàn cầu và năng lực cạnh tranh công nghiệp châu Âu."
Đây là cấu phần lớn nhất của Horizon Europe, chuyên tài trợ các dự án nghiên cứu đa quốc gia về các vấn đề xã hội và công nghệ. Các lĩnh vực được ưu tiên gồm y tế, kỹ thuật số, công nghiệp, vũ trụ, khí hậu, năng lượng và kinh tế sinh học.
Liên kết là hình thức hợp tác chặt chẽ nhất mà EU dành cho các nước thứ ba trong khuôn khổ Horizon Europe.
Theo cơ chế này, các tổ chức của nước liên kết được tham gia bình đẳng như các đối tác trong EU ở những phần chương trình mà thỏa thuận bao trùm. Đổi lại, nước liên kết phải đóng góp tài chính cho chương trình.
Theo dự kiến, Ấn Độ sẽ chính thức trở thành thành viên liên kết từ tháng 1/2027. Hai bên đã khởi động thảo luận thăm dò ngày 6/2/2026 và chính thức đàm phán từ ngày 17/7/2026, tức chưa đầy bốn tháng trước khi đạt được kết quả.
Hợp tác khoa học EU-Ấn Độ hiện dựa trên Hiệp định hợp tác khoa học và công nghệ ký năm 2001, đã được gia hạn đến năm 2030. Nghiên cứu và đổi mới sáng tạo cũng là một phần không thể tách rời của Chương trình nghị sự chiến lược toàn diện chung EU-Ấn Độ đến năm 2030.
Quan hệ đối tác giữa hai bên còn được củng cố thông qua Hội đồng Thương mại và Công nghệ EU-Ấn Độ. Cơ chế này thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực số then chốt như trí tuệ nhân tạo (AI), hạ tầng số công, chất bán dẫn, điện toán hiệu năng cao, kỹ năng số và công nghệ viễn thông không dây thế hệ thứ sáu (6G).
Hồi tháng 2 vừa qua, EU cũng đã mở văn phòng đầu tiên của Cổng thông tin pháp lý châu Âu tại Ấn Độ nhằm hỗ trợ lao động ngành công nghệ thông tin và truyền thông di chuyển sang EU một cách an toàn, hợp pháp và đầy đủ thông tin.
Phát biểu về sự kiện, Ủy viên châu Âu phụ trách Khởi nghiệp, Nghiên cứu và Đổi mới sáng tạo Ekaterina Zaharieva cho biết "thỏa thuận mở ra những cơ hội mới cho doanh nghiệp châu Âu. Chúng tôi muốn châu Âu và Ấn Độ trở thành đối tác trong việc phát triển những công nghệ sẽ định hình tương lai của chúng ta."
Horizon Europe được triển khai trong giai đoạn 2021-2027, lấy hợp tác quốc tế làm trọng tâm nhằm quy tụ chuyên môn và nguồn lực cho khoa học xuất sắc và đổi mới sáng tạo.
Hiện có 23 nước thứ ba là thành viên liên kết của chương trình. Trong số đó có Anh, Thụy Sĩ, Na Uy, Canada và các đối tác châu Á-Thái Bình Dương như Nhật Bản, Hàn Quốc và New Zealand. Hiện EU cũng đã hoàn tất đàm phán liên kết với Australia, thỏa thuận dự kiến sớm được ký kết./.
(TTXVN/Vietnam+)