Nhiều năm gắn bó với nghệ thuật nhiếp ảnh, chị Dương Thúy Hạnh (Hà Nội) từng rong ruổi qua khắp các bản làng Tây Bắc, Hà Giang để ghi lại đời sống của đồng bào vùng cao. Những chuyến đi thực tế, cùng trải nghiệm quan sát các trang trại gia cầm tại Mỹ, đã thôi thúc người phụ nữ Hà thành quan sát sâu hơn về nguồn gốc thực phẩm và phương thức sản xuất nông nghiệp.
Trước thực trạng thực phẩm trôi nổi, lạm dụng chất phụ gia và kháng sinh gây bất an cho bữa ăn gia đình, chị quyết định cất chiếc máy ảnh vốn là đam mê của mình để dấn thân vào một hành trình hoàn toàn mới: làm nông nghiệp sạch. Cách trung tâm Hà Nội khoảng 30 km, khu đất hơn 1.000 m² được chị san lấp, dựng chuồng trại và phủ kín cây xanh để bắt đầu thử nghiệm mô hình chăn nuôi tuần hoàn.
Xác định chăn nuôi bền vững phải kiểm soát nghiêm ngặt ngay từ đầu vào, chị tuyển chọn hơn 3.000 con gà giống ban đầu từ cơ sở uy tín, đồng thời tự nghiên cứu khẩu phần dinh dưỡng sinh thái thay vì lệ thuộc vào cám công nghiệp. Nhận thấy chi phí thức ăn thường chiếm tới gần 70% tổng mức đầu tư, chị tự sản xuất sâu canxi tại chỗ để cung ứng nguồn đạm tươi đạt hàm lượng protein từ 42–51%, giàu canxi và photpho.
Bên cạnh giải pháp đạm tươi, chị Hạnh kiên trì đưa chế phẩm men tỏi tự ủ kết hợp thảo dược củ mộc hương vào khẩu phần dinh dưỡng mỗi sáng. Men tỏi giúp vật nuôi tăng cường hệ miễn dịch đường ruột, ổn định hệ hô hấp và kháng khuẩn tự nhiên. Nhờ vậy, trang trại triệt tiêu hoàn toàn nhu cầu sử dụng thuốc kháng sinh thú y, vừa bảo đảm an toàn sinh học vừa cắt giảm một khoản chi phí điều trị dịch bệnh rất lớn.
Trang trại tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc nói không với các loại phế phẩm cá ươn, cá chết để loại trừ tận gốc các mầm vi khuẩn gây hại. Khâu kiểm soát dinh dưỡng khắt khe này giúp thớ thịt săn chắc, thơm ngọt tự nhiên và không mang mùi tanh công nghiệp, trong khi đàn gà đẻ vẫn duy trì sản lượng trứng ổn định, lòng đỏ đậm đặc ngay cả khi bước sang tháng thứ năm của chu kỳ khai thác.
Chuỗi giá trị khép kín và bài toán liên kết bền vững
Không dừng lại ở việc phát triển đàn gia cầm, chị Hạnh tiếp tục tận dụng diện tích mặt nước dưới những tán cây râm mát để xây dựng 3 bể bê tông nuôi ốc nhồi thương phẩm. Quy trình nuôi ốc được vận hành theo hướng tuần hoàn sinh thái khép kín khi nguồn thức ăn chính hoàn toàn là các loại lá thực vật sẵn có trong khuôn viên như lá sắn, lá đu đủ, lá chuối.
Sự kết hợp nhịp nhàng giữa chăn nuôi gia cầm trên cạn và thủy sản dưới nước không chỉ giúp tận dụng tối đa giá trị sử dụng đất trên cùng một diện tích canh tác, mà còn tạo ra nguồn thu gối đầu thường xuyên, hỗ trợ trang trại quay vòng vốn nhanh và duy trì dòng tiền ổn định quanh năm.
Đến nay, sản phẩm thịt gà, trứng sạch và ốc nhồi của trang trại đã có đầu ra ổn định thông qua các đơn đặt hàng trực tiếp từ người tiêu dùng nội thành Hà Nội mà không phải qua bất kỳ khâu trung gian nào, giúp giữ vững biên độ lợi nhuận. Sự thành công của mô hình chăn nuôi sinh học không kháng sinh cũng thu hút nhiều hộ nông dân tại địa phương tìm đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm về kỹ thuật nuôi sâu canxi và phương pháp ủ men thảo dược.
Từ những kết quả thực tế đã được kiểm chứng qua sản phẩm thương phẩm, mục tiêu dài hạn tiếp theo của chị Hạnh là liên kết các nông hộ xung quanh để thành lập Hợp tác xã Nông nghiệp Thực phẩm sạch. Việc tổ chức liên kết sản xuất sẽ giúp chuẩn hóa quy trình kỹ thuật, mở rộng quy mô đàn và xây dựng thương hiệu nông sản an toàn có truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Đây không chỉ là bước đi giúp các hộ dân địa phương nâng cao giá trị thu nhập trên mảnh đất quê hương, mà còn là giải pháp bền vững để đưa nguồn thực phẩm sạch, an toàn đến với bữa ăn hằng ngày của cộng đồng đô thị.
Bài viết có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.