Gần 1.000 hồ sơ đất đai Phú Quốc giải quyết trong 1 tuần: Có 1 'bí quyết'

Nhưng cũng đặt ra câu hỏi: Vì sao người dân Phú Quốc phải chờ đợi lâu như vậy, và làm thế nào để tình trạng này không tái diễn?

Từ hàng nghìn hồ sơ tồn đọng ở Phú Quốc đến một tuần cao điểm

Những con số tại đặc khu Phú Quốc (An Giang) cho thấy áp lực không nhỏ trong giải quyết thủ tục đất đai. Theo các số liệu được Báo Thanh Niên phản ánh, trong 9 tháng năm 2026, địa phương tiếp nhận 4.299 hồ sơ đất đai mới, trong khi còn 1.366 hồ sơ cũ tồn đọng cần xử lý. Trên Cổng dịch vụ công vẫn có hơn 3.000 hồ sơ đất đai quá hạn.

Đáng chú ý, sau đợt kiểm tra của ông Đinh Văn Nơi, Phó bí thư Tỉnh ủy An Giang, Bí thư Đảng ủy đặc khu Phú Quốc, lãnh đạo địa phương triển khai cao điểm xử lý 3.460 hồ sơ tồn đọng, trễ hẹn. Chỉ sau một tuần, gần 1.000 hồ sơ được báo cáo đã giải quyết; trong đó, gần 700 hồ sơ cập nhật thành công lên hệ thống dịch vụ công, số còn lại tiếp tục được cập nhật do đường truyền mạng chậm.

ẢNH: HOÀNG DUNG

Để đạt kết quả này, cán bộ, công chức phải làm việc cả thứ bảy, chủ nhật và tăng ca ban đêm. Nhân lực được tập trung, cán bộ chuyên môn trực tiếp hỗ trợ người dân, hồ sơ được phân loại để ưu tiên xử lý những trường hợp đủ điều kiện.

Đằng sau những con số là những người dân đã chờ đợi nhiều năm để hoàn tất thủ tục đất đai. Có người mất hơn chục năm mới nhận được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Với họ, việc hồ sơ được giải quyết không chỉ là kết quả hành chính, mà còn giúp tháo gỡ những vướng mắc kéo dài trong cuộc sống.

Kết quả bước đầu đáng ghi nhận. Nhưng cũng từ đây, một câu hỏi cần được đặt ra: "Nếu có thể xử lý gần 1.000 hồ sơ trong một tuần khi tập trung nguồn lực và thay đổi cách làm, vì sao hàng nghìn hồ sơ trước đó vẫn kéo dài?".

Không chỉ là chuyện thiếu người hay chậm thủ tục

Muốn trả lời câu hỏi này, cần nhìn nhận đầy đủ tính chất phức tạp của đất đai tại Phú Quốc, như chính quyền địa phương đã từng nhận diện. Quá trình khai hoang, chuyển nhượng qua nhiều chủ, mua bán bằng giấy tay, biến động hiện trạng sử dụng đất, chồng lấn quy hoạch và những vướng mắc liên quan đất rừng, dự án thu hồi đất khiến không ít hồ sơ khó giải quyết theo quy trình thông thường.

Việc xác định nguồn gốc đất trong những trường hợp này đòi hỏi thời gian, sự phối hợp giữa các cơ quan và căn cứ pháp lý đủ chặt chẽ. Dữ liệu địa chính chưa đồng bộ, nhân lực chuyên môn còn mỏng, hạ tầng công nghệ có lúc quá tải cũng làm tăng áp lực xử lý. Bên cạnh đó, quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đặt ra yêu cầu tổ chức lại công việc, phối hợp và giải quyết lượng hồ sơ chuyển tiếp.

Tuy nhiên, những khó khăn khách quan không thể trở thành lời giải thích chung cho mọi trường hợp trễ hẹn. Bởi bên cạnh hồ sơ phức tạp thực sự, vẫn cần làm rõ có hay không tình trạng phân công chưa hợp lý, phối hợp thiếu nhịp nhàng, theo dõi tiến độ chưa sát hoặc tâm lý sợ sai, né tránh trách nhiệm của một bộ phận cán bộ.

ẢNH: HOÀNG DUNG

Điểm đáng chú ý trong đợt cao điểm tại Phú Quốc là khi có sự kiểm tra trực tiếp, yêu cầu cụ thể và việc tập trung nhân lực, bộ máy đã tạo ra chuyển biến trong thời gian ngắn. Điều đó cho thấy bên cạnh những nút thắt về cơ chế và pháp lý, cách tổ chức thực hiện cũng là yếu tố quan trọng quyết định tốc độ giải quyết công việc.

Không thể vì gần 1.000 hồ sơ được xử lý trong một tuần mà kết luận tất cả hồ sơ trước đó đều có thể giải quyết nhanh như vậy. Nhưng kết quả ấy đủ để đặt ra yêu cầu rà soát nghiêm túc: những hồ sơ nào thực sự vướng pháp lý? Những hồ sơ nào chậm vì thiếu phối hợp, thiếu hướng dẫn hoặc chưa được theo dõi đến cùng? Và trách nhiệm thuộc về ai?

Không thể mãi chạy nước rút

Giải quyết hồ sơ tồn đọng bằng các đợt cao điểm là cần thiết, nhưng không thể trở thành phương thức vận hành thường xuyên của bộ máy hành chính. Nếu chỉ tập trung nhân lực khi có kiểm tra, chỉ đạo hoặc khi áp lực dư luận tăng cao, nguy cơ hồ sơ tiếp tục ùn ứ sau mỗi đợt cao điểm vẫn còn.

Điều Phú Quốc cần lúc này không chỉ là giải quyết số hồ sơ còn tồn, mà còn là thiết lập một cơ chế đủ sức ngăn phát sinh tồn đọng mới.

Trước hết, cần phân loại toàn bộ hồ sơ theo tình trạng pháp lý và nguyên nhân chậm trễ. Hồ sơ đầy đủ điều kiện phải được giải quyết đúng hạn; hồ sơ thiếu giấy tờ cần được hướng dẫn cụ thể, một lần và rõ ràng; hồ sơ phức tạp phải xác định cơ quan chủ trì, thời hạn xử lý và trách nhiệm phối hợp. Những trường hợp vượt thẩm quyền cần được báo cáo, xin hướng dẫn kịp thời, thay vì để người dân chờ đợi mà không biết vướng mắc nằm ở đâu.

Thứ hai, phải chuyển từ quản lý số lượng hồ sơ sang quản lý tiến độ và trách nhiệm đến cùng. Mỗi hồ sơ cần có người chịu trách nhiệm theo dõi, thời hạn cụ thể và trạng thái xử lý minh bạch. Lãnh đạo phải nắm được hồ sơ nào có nguy cơ quá hạn, vì sao chậm và ai có trách nhiệm tháo gỡ. Việc đánh giá cán bộ không nên chỉ căn cứ vào số lượng hồ sơ đã giải quyết, mà còn phải tính đến chất lượng, tính đúng pháp luật và mức độ hài lòng của người dân.

Thứ ba, cần công khai thông tin và duy trì cơ chế giám sát sau cao điểm. Số hồ sơ đã giải quyết, số còn tồn, số quá hạn mới phát sinh và nguyên nhân phải được cập nhật định kỳ. Đặc biệt, cần phân biệt hồ sơ đã xử lý về chuyên môn với hồ sơ đã hoàn tất quy trình, cập nhật hệ thống và trả kết quả cho người dân.

Có như vậy, kết quả mới phản ánh đúng hiệu quả phục vụ, thay vì chỉ là sự chuyển dịch trạng thái trên giấy tờ.

Phú Quốc đang đứng trước yêu cầu lớn về phát triển hạ tầng, nhất là các dự án phục vụ APEC 2027. Nhưng tiến độ dự án không thể là lý do để xem nhẹ quyền lợi hợp pháp của người dân; ngược lại, càng cần một bộ máy hành chính minh bạch, chuyên nghiệp và giải quyết công việc đúng pháp luật.

Gần 1.000 hồ sơ được giải quyết trong một tuần là tín hiệu tích cực. Giá trị lớn hơn của kết quả này sẽ nằm ở những gì diễn ra sau đó: hồ sơ tồn đọng có tiếp tục giảm, hồ sơ mới có được giải quyết đúng hạn và người dân có còn phải chờ đợi nhiều năm hay không.

Một nền hành chính hiệu quả không được đo bằng khả năng chạy nước rút khi có kiểm tra, mà bằng việc người dân không phải chờ đợi đến khi có kiểm tra mới được giải quyết công việc của mình.